Kriza e ushqimit të humbur në Maqedoni: Mbi 10 mijë tonë hidhen çdo vit – Zgjidhjet e ekspertëve për një të ardhme të qëndrueshme

Kriza e ushqimit të humbur në Maqedoni: Mbi 10 mijë tonë hidhen çdo vit

Shkup, 17 maj 2024 – Në Maqedoninë e Veriut, problemi i humbjes së ushqimit ka marrë përmasa alarmuese. Sipas të dhënave zyrtare, çdo vit hidhen mbi 10 mijë tonë ushqim, një sasi që do të mund të ushqente mijëra familje. Ky fenomen jo vetëm që rrit kostot ekonomike, por edhe ndikon negativisht në sigurinë ushqimore dhe mjedisin.

Arsyet e humbjes së ushqimit në Maqedoni

Ekspertët identifikojnë disa faktorë kryesorë që kontribuojnë në këtë problem të rëndë:

• Mungesa e infrastrukturës së duhur: Shumë prodhues dhe tregtarë nuk kanë akses në teknologji moderne për ruajtjen e ushqimit, duke çuar në prishje të shpejtë.
• Mosorganizimi në zinxhirin e furnizimit: Nga prodhimi deri te konsumatori, shumë lidhje janë të prishura, duke rezultuar në humbje të konsiderueshme.
• Ndërgjegjësimi i ulët i konsumatorëve: Shumë njerëz nuk janë të informuar mbi mënyrat e duhura të konservimit të ushqimit në shtëpi.
• Standardet e pakta të cilësisë: Disa prodhues preferojnë të hedhin ushqimin në vend që ta shesin atë me çmime të ulëta, duke mos respektuar kriteret e sigurisë ushqimore.

Pasojat ekonomike dhe mjedisore

Humbja e ushqimit nuk ka vetëm implikime ekonomike, por edhe mjedisore. Sasia e madhe e ushqimit të hedhur kontribuon në rritjen e emetimeve të gazrave serrë dhe shfrytëzimin e panevojshëm të burimeve natyrore. Sipas studimeve, rreth 8-10% e të gjithë ushqimit të prodhuar në vend humbet para se të arrinë te konsumatori.

Zgjidhjet e ekspertëve për një të ardhme të qëndrueshme

Për të luftuar këtë problem, ekspertët propozojnë një sërë masash konkrete:

• Investime në infrastrukturë: Ndërtimi i magazinave të ftohta dhe sistemet moderne të transportit mund të zvogëlojë humbjet në mënyrë të konsiderueshme.
• Fushatat e ndërgjegjësimit: Programet edukative për konsumatorët dhe tregtarët mund të ndryshojnë sjelljet dhe të reduktojnë humbjet.
• Përkrahja e inovacionit: Zbatimi i teknologjive të reja, si aplikacionet për menaxhimin e inventarit, mund të përmirësojë efikasitetin në zinxhirin e furnizimit.
• Politika të qëndrueshme: Qeveria duhet të hartojë ligje që inkurajojnë praktikat e qëndrueshme dhe ndëshkojnë neglizhencën në menaxhimin e ushqimit.

Roli i komunitetit ndërkombëtar

Organizatat ndërkombëtare, si FAO dhe Programi i Kombeve të Bashkuara për Mjedisin (UNEP), kanë theksuar nevojën për bashkëpunim ndërkufitar. Projekti Save Food ka treguar se përmes ndarjes së njohurive dhe teknologjisë, shumë vende kanë arritur të reduktojnë humbjet e ushqimit deri në 30%.

Ndërhyrja e qeverisë dhe partnerëve lokalë

Qeveria e Maqedonisë së Veriut ka filluar të marrë masa për të adresuar këtë problem. Në vitin 2023, u lançua programi “Ushqim i Sigurt – Ardhmëri e Qëndrueshme”, i cili synon të përmirësojë trajtimin e ushqimit në të gjithë zinxhirin e furnizimit. Partnerët lokalë, duke përfshirë bizneset dhe organizatat joqeveritare, janë të përfshirë në këtë iniciativë.

Shembuj të suksesshëm nga bota

Vendet si Danimarka dhe Franca kanë arritur të reduktojnë humbjet e ushqimit përmes strategjive të qëndrueshme. Në Danimarkë, për shembull, një kombinim i fushatave të ndërgjegjësimit dhe investimeve në teknologji ka çuar në një reduktim prej 25% në pesë vjet. Franca ka miratuar ligje që ndalojnë supermarketet të hedhin ushqimin e paprekur, duke detyruar ato të bashkëpunojnë me organizatat bamirëse.

Çfarë mund të bëjnë qytetarët?

Përveç masave të ndërmarra nga qeveria dhe bizneset, edhe qytetarët mund të luajnë një rol kyç në luftën kundër humbjes së ushqimit. Disa praktika të thjeshta përfshijnë:

• Planifikimi i blerjeve për të shmangur mbeturinat.
• Ruajtja e duhur e ushqimit në shtëpi, duke përdorur teknika si konservimi në frigorifer ose përdorimi i mbeturinave për receta të reja.
• Mbështetja e bizneseve lokale që ndjekin praktika të qëndrueshme.

Perspektiva për të ardhmen

Edhe pse problemi i humbjes së ushqimit në Maqedoninë e Veriut është i madh, ka shpresë. Me një kombinim të investimeve të duhura, ndërgjegjësimit të publikut dhe bashkëpunimit ndërkombëtar, vendi mund të bëjë hapa të konsiderueshëm drejt një sistemi ushqimor më të qëndrueshëm. Ekspertët theksojnë se zgjidhja nuk është e pamundur, por kërkon angazhim të gjithë palëve të interesuara.

Siç thotë Dr. Ana Petrova, eksperte në sigurinë ushqimore: “Humbja e ushqimit nuk është vetëm një problem ekonomik, por edhe një thirrje për ndryshim në mënyrën se si trajtojmë burimet e tyre.”

Burimi i lajmit: zhurnal.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.