Liria e shtypit në botë arrin nivelin më të ulët në 25 vjet: Raporti alarmues i RSF

Liria e shtypit në botë arrin nivelin më të ulët në 25 vjet: Raporti alarmues i RSF

Për herë të parë në historinë e Indeksit Botëror të Lirisë së Shtypit, i publikuar nga organizata Reporterë pa Kufij (RSF), mbi gjysma e vendeve të botës tani janë të klasifikuara në kategoritë “të vështira” ose “shumë serioze” për lirinë e mediave. Ky rezultat, i cili përfshin 180 vende dhe territore, tregon një rënie të thellë në nivel global, duke e bërë këtë vit atë me rezultatin më të ulët në njëzet e pesë vjet.

Një trend alarmues: Rënia e lirisë së shtypit në mbarë botën

Sipas Raportit vjetor të RSF, i cili u publikua në një kontekst të tensionuar për lirinë e mediave, të dhënat tregojnë se vetëm 1% e popullsisë globale jeton në vende ku liria e shtypit është “e mirë”, krahasuar me 20% në vitet e kaluara. Kjo rënie dramatike është rezultat i një sërë faktorësh, duke përfshirë presionin ekonomik, përqendrimin e pronësisë së mediave, dhe ndikimin e palëve të treta si reklamuesit dhe mbështetësit financiarë.

Mediat e sotme janë të bllokuara midis dy zotërimeve: sigurimi i pavarësisë editoriale dhe mbijetesa ekonomike. Treguesi ekonomik i Indeksit RSF dëshmon se shumë redaksione janë të detyruara të mbyllen ose të reduktojnë stafin për shkak të mungesës së fondeve të qëndrueshme.

Evropa Veriore: Një oaz i lirisë së shtypit

Në kontrast me trendin global, Evropa Veriore mbetet një bastion i lirisë së shtypit, me shtatë vende që renditen në kategorinë “të mira”. Norvegjia kryeson listën, duke u ndjekur nga vende si Finlanda, Suedia dhe Danimarka. Franca, megjithatë, renditet e 25-ta me një rezultat “të kënaqshëm”, duke treguar se edhe në Evropë ka hapsira për përmirësim.

ShBA: Rënie e thellë nën presionin e qeverisë

Shtetet e Bashkuara kanë pësuar një rënie të ndjeshme, duke u renditur në vendin e 64-të, midis Botsvanës dhe Panamasë, me një vlerësim “problematik”. RSF thekson se sulmet e Presidentit Donald Trump kundër shtypit kanë qenë “sistematike”, duke përfshirë raste si ndalimi i gazetarit salvadorian Mario Guevara dhe reduktimi i fondeve për transmetimet ndërkombëtare të SHBA-së.

Rëniet më të ndjeshme: El Salvadori, Gjeorgjia dhe Nigeri në rënie të thellë

El Salvadori, i cili ka humbur 105 vende që nga viti 2014, është një shembull i qartë i luftës kundër bandave kriminale që ka ndikuar negativisht në lirinë e mediave. Gjeorgjia, nga ana tjetër, ka rënë 75 vende që nga viti 2020 për shkak të “përshkallëzimit të represionit”. Ndërsa Nigeri ka pësuar rënien më të ndjeshme këtë vit, duke humbur 37 vende për shkallën e lirisë së shtypit në rajonin e Sahelit, të prekura nga sulmet e grupeve të armatosura dhe juntave ushtarake.

Vendet më të prapambetura: Arabia Saudite, Rusia, Irani dhe Kina

Në fund të listës renditen vende si Arabia Saudite (e 176-ta), ku kolumnisti Turki al-Jasser u ekzekutua nga shteti në qershor, Rusia (e 164-ta), Irani (e 170-ta) dhe Kina (e 179-ta). Eritrea mban vendin e fundit, të 180-tin, duke përfunduar një listë të errët për lirinë e shtypit.

Përfundim: Një thirrje për veprim

RSF përmbyll se “në 25 vjet, rezultati mesatar për të gjitha vendet e studiuara nuk ka qenë kurrë kaq i ulët”. Raporti paralajmëron për një krizë të thellë të lirisë së shtypit në mbarë botën, duke theksuar nevojën urgjente për veprim kolektiv për të mbrojtur pavarësinë e mediave dhe të drejtat e gazetarëve. Në 160 nga 180 vende, stabiliteti financiar i mediave arrihet “me vështirësi” ose “aspak”, ndërsa në gati një të tretën e vendeve mediat janë detyruar të mbyllen.

Kjo situatë e rëndë kërkon një reagim të menjëhershëm nga komuniteti ndërkombëtar për të ndaluar këtë rënie të paparë të lirisë së shtypit dhe për të garantuar një mjedis të sigurt për gazetarët në të gjithë botën.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.