Maqedonia lançon qendrën e parë të inteligjencës artificiale "Vezilka"

Maqedonia hapi rrugën drejt revolucionit dixhital me "Vezilkën"

Një nga projektet më ambicioze të Maqedonisë në fushën e inteligjencës artificiale do të bëhet realitet javën e ardhshme. Qendra e parë kombëtare të inteligjencës artificiale, e quajtur "Vezilka", do të lançohet zyrtarisht, duke shënuar një hap historik për vendin në drejtim të pavarësisë teknologjike. Ministri i Transformimit Digjital, Stefan Andonovski, ka njoftuar këtë gjatë një interviste në emisionin "Top Tema" në TV Telma, duke theksuar se projekti do të transformojë të gjithë sektorët e vendit.

Pse "Vezilka" është një revolucion për Maqedoninë?

Projekti "Vezilka" ka një qëllim të qartë: të digitalizojë plotësisht gjuhën maqedonase dhe të krijojë një bazë të dhënash të pavarur nga teknologjitë e huaja. Siç shpjegoi Ministri Andonovski, shumë mjete të inteligjencës artificiale të përdorura aktualisht nuk janë në gjendje të njohin kontekstin specifik gjuhësor, historik dhe kulturor të Maqedonisë. Kjo varësi nga teknologjitë e huaja ka bërë që vendi të jetë i ekspozuar ndaj kufizimeve dhe gabimeve në përpunimin e të dhënave.

“Ky projekt nuk është vetëm një hap për inteligjencën artificiale në Maqedoni, por edhe një investim në të ardhmen tonë si komb,” tha Andonovski. Ai theksoi se "Vezilka" do të shërbejë si një platformë për zgjidhje vendase në fusha të ndryshme, duke përfshirë:

• Arsimin: Krijimi i mjeteve dixhitale për mësimin e gjuhës maqedonase dhe përmirësimin e cilësisë së arsimit.
• Shkencën dhe kërkimin: Përmirësimi i aksesit në burime shkencore dhe lehtësimi i kërkimit akademik.
• Ekonominë: Ndihma për bizneset lokale në digitalizimin e tyre dhe rritjen e konkurrencës.
• Energjinë dhe qeverisjen: Optimizimi i proceseve administrative dhe menaxhimi i resurseve në mënyrë më efikase.

Si po realizohet projekti "Vezilka"?

Projekti drejtohet nga Fakulteti i Shkencave Kompjuterike dhe Inxhinierisë Elektrike (FINKI), në bashkëpunim me institucione të ndryshme shtetërore dhe shkencore. Ndër partnerët kryesorë janë:

• Parlamenti i Maqedonisë
• "Gazeta Zyrtare" – për digitalizimin e akteve ligjore
• ASHAM (Akademia e Shkencave dhe Arteve të Maqedonisë)
• Biblioteka Kombëtare dhe Universitare
• Institutet për gjuhën dhe letërsinë maqedonase

Baza e të dhënave e "Vezilkës" do të përfshijë:

• Akte ligjore dhe nënligjore
• Literaturë profesionale dhe akademike
• Përmbajtje kulturore dhe historike
• Tezat e masterit dhe doktoraturës

Një aspekt i rëndësishëm i këtij projekti është pjesëmarrja aktive e qytetarëve. Ministri Andonovski ka njoftuar se secili mund të kontribuojë duke ngarkuar materiale të digjitalizuara, duke përfshirë libra, artikuj shkencorë ose dokumente të tjera relevante. Kjo do të sigurojë që baza e të dhënave të jetë sa më e plotë dhe e saktë.

Financimi dhe perspektivat e ardhshme

Projekti "Vezilka" ka një vlerë totale prej gjashtë milionë euro, të cilat sigurohen përmes një bashkëfinancimi nga Bashkimi Evropian dhe institucione vendore. Financimi vjen përmes programit Horizon Europe dhe iniciativës EuroHPC, të cilat synojnë të promovojnë inovacionin dhe pavarësinë teknologjike në Evropë.

“Kjo është një dëshmi se Maqedonia po ecën në rrugën e duhur drejt një të ardhme dixhitale dhe të pavarur,” tha Andonovski. Ai theksoi se në vitet e ardhshme, qendra "Vezilka" do të zgjerohet dhe do të bëhet një model për vendet e Ballkanit që dëshirojnë të përmirësojnë pavarësinë e tyre teknologjike.

Çfarë do të ndodhë pas lançimit?

Pas lançimit zyrtar, qendra "Vezilka" do të fillojë të funksionojë menjëherë, duke ofruar shërbime në disa faza:

• Faza e parë (3 muaj): Digitalizimi i gjuhës maqedonase dhe krijimi i bazës së parë të të dhënave.
• Faza e dytë (6 muaj): Zhvillimi i mjeteve të inteligjencës artificiale për përdorim në arsim dhe administrim publik.
• Faza e tretë (1 vit): Hyrja në përdorim të plotë në të gjitha sektorët e interesit publik.

Me këtë projekt, Maqedonia jo vetëm që po bëhet pjesë e revolucionit dixhital, por po vendos edhe një precedent për vendet e rajonit. Qendra "Vezilka" do të jetë një simbol i pavarësisë teknologjike dhe një frymëzim për të gjithë ata që besojnë në fuqinë e inovacionit vendor.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.