Mërgimtarët shqiptarë në rrezik: Kontrollime diskriminuese në Serbi alarmojnë institucione

Raportime alarmuese: Mërgimtarët shqiptarë ndalohen në Serbi

Raportimet për kontrollime të shtuara, ndalime të gjata dhe trajtim diskriminues ndaj mërgimtarëve shqiptarë gjatë kalimit nëpër Serbi kanë ngritur alarm tek institucione dhe qytetarët e Kosovës. Sipas dëshmive të shumta, gjatë muajve të fundit janë shtuar rastet e verifikimeve të panevojshme në pikat kufitare ose gjatë lëvizjes në territorin serb, duke e bërë udhëtimin një sfidë të vërtetë për ata që udhëtojnë drejt Evropës Perëndimore ose kthehen në vendlindje.

Shqetësimi i madh midis mërgimtarëve

Shqetësimi është veçanërisht i theksuar midis mërgimtarëve nga Kosova, të cilët përdorin Serbinë si rrugë tranziti kryesor drejt vendeve të tyre të punës ose pushimeve në atdhe. “Ndalimet e panevojshme, kontrollet selektive dhe trajtimi i ndryshëm sipas origjinës janë praktika që nuk kanë vend në Evropën e bashkuar”, thekson një mërgimtar që preferon të mbetet anonim.

Thirrje për rrugë alternative

Ministria e Jashtme e Kosovës ka reaguar duke iu drejtuar qytetarëve me një paralajmërim të qartë: të shmangin kalimin nëpër Serbi dhe të përdorin rrugët alternative. Në një deklaratë zyrtare, institucioni thekson se “siguria e udhëtarëve është prioritet, dhe nëse situata nuk përmirësohet, rekomandimet për udhëtim do të rishikohen”.

Reagime nga ekspertët: Trajtim diskriminues ose gabim kufitar?

Dy figura të shquara kanë reaguar ndaj këtij fenomeni:

• Adem Lushaj, drejtori i “Shoqata e Intelektualëve të Pavarur”, e cilëson këtë situatë si “shqetësuese dhe të papranueshme”. Ai thekson se liria e lëvizjes është një e drejtë themelore dhe nuk duhet të kufizohet për arsye politike ose diskriminuese. “Çdo rast i raportuar duhet të dokumentohet dhe hetuar në mënyrë të pavarur, në përputhje me standarde ndërkombëtare”, shton ai.
• Eduard Gashi, analist nga Gjermania, e quan këtë praktikë trajtim diskriminues dhe i kërkon Serbisë të ndërprejë përdorimin e kufirit si mjet presioni. “Serbia nuk mund të flasë për normalizim ndërsa ua vështirëson lirinë e lëvizjes qytetarëve të Kosovës. Mërgimtarët tanë janë pjesë e shoqërisë evropiane dhe kontribuojnë në zhvillimin e Kosovës”, deklaron ai.

Rreziku për procesin e normalizimit

Ekspertët paralajmërojnë se nëse raportimet konfirmohen, ato mund të dëmtojnë procesin e normalizimit ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, duke ulur besimin ndërmjet palëve dhe duke krijuar pasiguri tek qytetarët. OSBE-ja, BE-ja dhe organizatat ndërkombëtare për të drejtat e njeriut janë thirrur të ndjekin nga afër këtë situatë dhe të kërkojnë transparencë nga Serbia.

Çfarë duhet të bëjnë institucioni dhe qytetarët?

Institucionet e Kosovës janë thirrur të:

• Mbledhin të dhëna të hollësishme për çdo rast të raportuar.
• Ofrojnë mbështetje juridike dhe konsullore qytetarëve të prekur.
• Rishikojnë rekomandimet për udhëtim gjatë sezonit veror, kur fluksi i mërgimtarëve është më i madh.

Ndërkohë, qytetarët janë këshilluar të:

• Shmangin kalimin nëpër Serbi dhe të përdorin rrugët alternative.
• Dokumentojnë çdo incident dhe ta raportojnë menjëherë institucioneve përkatëse.
• Kërkojnë informacion të hollësishëm për rreziqet dhe alternativat e udhëtimit.

Përfundim: Liria e lëvizjes në rrezik

Ekspertët janë të një mendimi: nëse praktikat diskriminuese vazhdojnë, ajo do të ketë pasoja të rënda për të drejtat e njeriut dhe procesin e normalizimit. “Liria e lëvizjes nuk është privilegj, por e drejtë themelore që duhet respektuar nga të gjitha shtetet, pa dallim”, thekson Lushaj. Ndërkohë, Gashi shton: “BE-ja dhe organizatat ndërkombëtare kanë detyrimin të intervenojnë për të siguruar respektimin e standardeve evropiane”.

Situata mbetet e tensionuar, dhe vetëm koha do të tregojë se a do të përmirësohet trajtimi ndaj mërgimtarëve ose a do të përkeqësohet duke u bërë një mjet presioni politik.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.