Presidentja Davkova dhe iluzioni i meritokracisë në Maqedoninë e Veriut: Një analizë kritike e sistemit arsimor dhe politike

Presidentja Davkova dhe iluzioni i meritokracisë në Maqedoninë e Veriut

Në një kontekst ku edhe Presidentja e Maqedonisë së Veriut, zonja Stevo Pendarovska (Davkova), ka arritur pozicionin e saj përmes mbështetjes partiake, koncepti i meritokracisë bëhet një iluzion i vështirë të realizohet. Kërkesa për të zbatuar meritokracinë si bazë për punësimin e të sapodiplomuarëve, të cilët janë viktima të një sistemi arsimor të dobët që nuk i pajis me dije por vetëm i mbush me borxhe, nuk është vetëm e padrejtë por edhe e papranueshme. Si mund të kërkojmë cilësi nga një sistem që nuk ka mundësi të prodhojë kualifikime të vërteta?

Sistemi arsimor: Një burim i problemit apo i zgjidhjes?

Problemi nuk qëndron te të sapodiplomuarit, por te sistemi arsimor që nuk i përgatit për sfidat e botës reale. Një mjek që sapo mbaron universitetin është mjek me diplomë, por pa praktikë, është si një makinë pa karburant: nuk mund të funksionojë siç duhet. Nëse ky mjek është i dobët, atëherë problemi është te sistemi arsimor, jo te mjeku. Shteti duhet të garantojë që të gjithë të diplomuarit të kenë mundësi të punësohen, por kjo duhet të shoqërohet me reforma thelbësore në arsim dhe institucione.

Barazia etnike: Një kusht për stabilitetin politik

Në shtetet multietnike si Maqedonia e Veriut, barazia etnike nuk është një opsion por një nevojë. Sistemi politik duhet të përfshijë të gjitha komunitetet dhe të krijojë mekanizma kushtetues për të ruajtur balancën etnike. Përndryshe, rreziku i majorizimit është i lartë, një problem që e trashëguam nga ish-Jugosllavia. Në vend që të kërkojmë meritokraci në një sistem që nuk e ka parakushtin e barazisë, duhet të ndërtojmë institucione që respektojnë diversitetin dhe promovojnë cilësinë përmes përvojës dhe profesionalizmit.

Partizimi i institucioneve: Një pengesë për zhvillim

Një nga problemet më të mëdha në Maqedoninë e Veriut është partizimi i institucioneve. Kur udhëheqësit janë zgjedhur për arsye politike dhe jo për kompetencë, rezultati është i parashikueshëm: institucione të dobëta, punësim të bazuar në lidhje dhe jo në aftësi, dhe një sistem që nuk prodhon cilësi. Si mund të kërkojmë meritokraci kur shteti vetë funksionon me logjikë partiake? Presidentja Davkova vetë erdhi në pushtet përmes mbështetjes së VMRO-së, një fakt që vë në dyshim pretendimet e saj për një sistem të bazuar në meritë.

Ndërkombëtarisht: Shembuj për t’u ndjekur

Shtete si Zvicra, Belgjika dhe Finlanda kanë arritur të ndërtojnë sisteme të qëndrueshme duke kombinuar barazinë etnike me meritokracinë. Në këto vende, institucione të forta, udhëheqës të zgjedhur përmes përvojës dhe një sistem arsimor që vlerëson cilësinë kanë bërë që këto shtete të jenë shembull për Ballkanin. Maqedonia e Veriut, në të kundërt, vazhdon të jetë e bllokuar në një cikël të dështimeve politike që reflektohen në ekonominë e saj.

Çfarë duhet bërë për të ndryshuar gjendjen?

Për të përmirësuar gjendjen, Maqedonia e Veriut duhet të:

• Reformojë sistemin arsimor duke e bërë atë më praktik dhe të orientuar në aftësitë reale të tregut të punës.
• Ndërtojë institucione neutrale ku udhëheqësit të zgjidhen për kompetencë dhe jo për lidhje politike.
• Zbatojë mekanizma për barazi etnike duke garantuar që të gjitha komunitetet të përfshihen në proceset vendimmarrëse.
• Krijojë një strategji ekonomike të qëndrueshme që të shfrytëzojnë avantazhet gjeografike dhe klimatike të vendit.

Pa këto ndryshime, Maqedonia e Veriut do të vazhdojë të mbetet prapa në Ballkan, ndërsa shtetet fqinje si Kosova po kalojnë përpara në zhvillim ekonomik. Është koha që liderët e vendit të ndërpresin ciklin e dështimeve dhe të fillojnë të ndërtojnë një sistem të bazuar në meritë, barazi dhe profesionalizëm.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.