SHBA dhe Iran arrijnë marrëveshje historike: Çfarë ndryshimesh sjell kjo për rajonin?

SHBA dhe Iran nënshkruajnë marrëveshje historike për paqe në Lindjen e Mesme

Në një zhvillim të rëndësishëm për stabilitetin rajonal, SHBA-të dhe Irani kanë arritur një marrëveshje paraprake për t’i dhënë fund konflikteve të vazhdueshme. Marrëveshja, e ndërmjetësuar nga Pakistani, parashikon një fund të menjëhershëm dhe të përhershëm të të gjitha operacioneve ushtarake, duke përfshirë edhe rajonet e Libanit dhe Sirisë. Memorandumi i mirëkuptimit do të nënshkruhet zyrtarisht në Zvicër këtë të premte, duke hapur rrugën për negociata të mëtejshme brenda 60 ditëve.

Çfarë parashikon marrëveshja për fazën e parë?

Sipas deklaratave zyrtare, marrëveshja do të zbatohet në tre faza kryesore:

• Ndalimi i operacioneve ushtarake: Të gjitha palët kanë pranuar të ndalojnë menjëherë luftimet, duke përfshirë edhe sulmet e Hezbollah në Liban dhe veprimet izraelite në zonat e konfliktit.
• Rihapja e ngushticës së Hormuzit: Trafiku detar do të rregullohet nga Irani në bashkëpunim me Omanin, duke lejuar kalimin e anijeve tregtare pa kufizime.
• Hecja e bllokadës ndaj porteve iraniane: SHBA-të kanë nisur procesin për heqjen e sanksioneve të tyre ndaj Iranit, duke filluar me bllokadën e naftës.

Programi bërthamor i Iranit: Një premtim për paqen

Një nga pikat kyçe të marrëveshjes është angazhimi i Iranit për të mos prodhuar ose blerë armë bërthamore. Në pritje të një marrëveshjeje përfundimtare, Teherani do të:

• Ngrisë aktivitetin bërthamor, duke ndaluar pasurimin e uraniumit.
• Hollojë rezervat e tij të uraniumit të pasuruar brenda Iranit.
• Pranojë një regjim të fortë inspektimesh ndërkombëtare.

Presidenti Trump ka deklaruar se “nuk ka urgjencë për nxjerrjen e materialit bërthamor të Iranit”, duke shtuar se procesi do të zhvillohet gradualisht sipas kushteve të sigurta.

Sanksionet dhe ndikimi financiar: Një hap drejt rindërtimit

SHBA-të kanë pranuar të:

• Mos vendosin sanksione të reja ndaj Iranit deri në finalizimin e marrëveshjes.
• Lironin 25 miliardë dollarë nga asetet e ngrira iraniane, duke përfshirë transferime financiare dhe linja krediti.
• Hiqen sanksionet e naftës dhe të OKB-së sipas një afati kohor të caktuar.

Uashingtoni, në bashkëpunim me aleatët e tij, do të hartojë një plan rindërtimi dhe zhvillimi për Iranin brenda 60 ditëve, duke synuar stabilizimin ekonomik të rajonit.

Çfarë ndodh me Libanin dhe Izraelin?

Marrëveshja parashikon ndalimin e të gjitha operacioneve ushtarake në Liban, duke përfshirë edhe sulmet e Hezbollah dhe Izraeli. Megjithatë, Izraeli ka deklaruar se do të mbajë kontrollin mbi zonat e sigurisë në Liban, Siri dhe Gaza, duke kërkuar siguri për vendin e tij.

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, ka theksuar se “SHBA-të kanë përgjegjësinë për zbatimin e marrëveshjes”, duke kërkuar që sulmet izraelite të ndalohen plotësisht.

Perspektiva e ardhshme: Çfarë presin ekspertët?

Ekspertët e sigurisë ndërkombëtare vlerësojnë se kjo marrëveshje është një hap i rëndësishëm drejt paqes, por kanë kërkuar kujdes në zbatimin e saj. Senatori amerikan Lindsey Graham ka deklaruar se çdo marrëveshje përfundimtare do të duhet të aprovohet nga Kongresi, duke garantuar kontrollin demokratik mbi procesin.

Nëse zbatimi do të ndjekë planin e parashikuar, Lindja e Mesme mund të përjetojë një periudhë të re stabiliteti, duke u fokusuar në zhvillim ekonomik dhe bashkëpunim rajonal.

Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.