SHBA dhe Iran në rrugën e paqes: Çfarë përmban marrëveshja 60-ditore?

SHBA dhe Iran në rrugën e paqes: Çfarë përmban marrëveshja 60-ditore?

Një marrëveshje kornizë historike midis SHBA-së dhe Iranit ka nisur procesin për finalizimin e një marrëveshjeje paqeje brenda 60 ditëve. Ky hap i rëndësishëm u arrit pas negociatave intensive të ndërmjetësuara nga Pakistani dhe Katari, duke shënuar një moment kyç në marrëdhëniet ndërmjet dy vendeve që kanë qenë në tension për dekada.

Çfarë parashikon marrëveshja?

Sipas deklaratës së përbashkët të SHBA-së dhe Iranit, marrëveshja synon:

• Garantimin e lundrimit të sigurt në Ngushticën e Hormuzit, një nga rrugët më kritike për tregtinë globale të energjisë.
• Përfundimin e luftimeve në Liban, duke përfshirë edhe ndërprerjen e aktiviteteve të grupimeve të armatosura si Hezbollahu.
• Zgjidhjen e çështjeve bërthamore përmes negociatave teknike që do të fillojnë në javët e ardhshme.

Detajet e fshehura dhe baza e marrëveshjes

Megjithëse shumë detaje mbeten të paqarta, dokumenti bazohet në një memorandum të mirëkuptimit 14-pikësh nënshkruar nga presidentët e të dy vendeve javën e kaluar. Ky memorandum, megjithatë, la hapësirë për interpretime, veçanërisht në çështjet e sanksioneve dhe programit bërthamor iranian.

Negociatat teknike dhe reagimet ndërkombëtare

Negociatat formale në Byrgenstok, Zvicër kanë përfunduar, por gjatë javës së ardhshme do të formohen grupe pune për të trajtuar:

• Çështjet bërthamore dhe sigurinë e monitorimit.
• Ngrirjen e aseteve dhe heqjen e sanksioneve.
• Mekanizmat e zbatimit të marrëveshjes.

Reagimet janë të përziera. Në SHBA, demokratët dhe një pjesë e republikanëve kanë kritikuar fondin e rindërtimit për Iranin, duke kërkuar më shumë transparencë. Ndërkohë, Izraeli ka deklaruar se nuk është pjesë e marrëveshjes dhe ka njoftuar vazhdimin e operacioneve kundër Hezbollahut në Liban.

Presioni i brendshëm në Iran

Brenda Iranit, Korpusit i Gardës Revolucionare Islamike dhe fraksione të tjera kanë ushtruar presion mbi ekipin negociator, duke e bërë procesin edhe më të vështirë. Megjithatë, autoritetet iraniane kanë njoftuar:

• Lirimin e disa aseteve të ngritura.
• Hecjen e bllokadave amerikane ndaj porteve iraniane.
• Nisjen e një plani zhvillimor për rindërtimin e vendit.

Çfarë të prisni më tej?

Gjatë 60 ditëve të ardhshme, grupet pune do të punojnë për të finalizuar detajet e marrëveshjes. Nëse procesi do të zbatohen me sukses, kjo marrëveshje mund të shënojë një hap të madh drejt paqes në rajon, por sfidat mbeten të mëdha, veçanërisht në lidhje me sigurinë dhe zbatimin praktik.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.