Testi revolucionar zbulon autizmin te fëmijët në vetëm 2 minuta
Revolucioni në diagnostikimin e autizmit: Një test i thjeshtë që ndryshon rregullat Një studim shkencor i fundit ka zbuluar një metodë të re për të identifikuar autizmin te fëmijët në vetëm dy minuta. Ky test, i bazuar në analizën e lëvizj...
Revolucioni në diagnostikimin e autizmit: Një test i thjeshtë që ndryshon rregullat
Një studim shkencor i fundit ka zbuluar një metodë të re për të identifikuar autizmin te fëmijët në vetëm dy minuta. Ky test, i bazuar në analizën e lëvizjeve të gishtave, përdor inteligjencën artificiale për të dalluar modelet e lëvizjes midis personave me spektr autik dhe atyre jo-autikë. Sipas profesorit Erez Freud, autor kryesor i studimit, ky metodë arrin një saktësi prej 85%, duke ofruar një alternativë të shpejtë dhe të besueshme ndaj diagnostikimit tradicional.
Si funksionon ky test revolucionar?
Gjatë eksperimentit, pjesëmarrësit — duke përfshirë të rritur të rinj me dhe pa autizëm — u kërkua të përdornin gishtin e madh dhe tregues për të kapur blloqe me madhësi të ndryshme. Sensorët e vendosur në dorë regjistruan secilën lëvizje, duke analizuar më pas se si ndryshon kapja e objektit në varësi të madhësisë së tyre.
Rezultatet treguan se personat jo-autikë rregullonin madhësinë e kapjes në mënyrë shumë të saktë, duke përshtatur dorën sipas objektit. Në të kundërt, personat me autizëm kishin lëvizje më të ngadalta dhe kapnin objektet me më pak precizitet. Këto dallime të vogla, të pakuptueshme për syrin njerëzor, u bënë të dukshme falë algoritmeve të inteligjencës artificiale.
Pse ky zbulim është një hap historik?
Autizmi nuk prek vetëm aftësitë sociale ose komunikimin, por gjithashtu mund të manifestohet përmes vështirësive motorike, siç janë problemet me koordinimin sy-dorë. Këto shenja shpesh shfaqen që në fëmijërinë e hershme, por diagnostikimi tradicional kërkon vlerësime të gjata dhe subjektive. Ky test i ri, i publikuar në revistën Autism Research, mund të bëjë diferencën duke ofruar një metodë objektive dhe të standardizuar.
Profesor Freud thekson se modelet e lëvizjes mund të jenë sinjale të rëndësishme për diagnozë, një qasje që ende nuk është e përhapur në klinikat e përditshme. “Gjetjet tona janë një kontribut i rëndësishëm në një fushë që po zhvillohet me shpejtësi,” shpjegon ai.
Diagnostikimi aktual i autizmit: Vështirësitë dhe ndryshimet
Në Mbretërinë e Bashkuar, diagnostikimi i autizmit ndryshon sipas moshës. Për fëmijët, mjekët përdorin vlerësime gjatë lojës dhe ndërveprimit social. Ndërsa për të rriturit, përdoren pyetësorë të standardizuar, siç janë:
- “A i vini re tingujt e vegjël që të tjerët nuk i vërejnë?”
- “A e keni të vështirë të lexoni emocionet në fytyrat e njerëzve?”
Mjekët gjithashtu mund të intervistojnë njerëz që kanë njohur pacientin që në fëmijëri për të identifikuar shenja të hershme.
Autizmi në numra: Një fenomen në rritje
Sipas të dhënave të NHS, më shumë se 700,000 persona në Mbretërinë e Bashkuar janë diagnostikuar me autizëm. Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) raporton se 1 në 100 fëmijë në botë është në spektr autik, ndërsa në Mbretërinë e Bashkuar, një studim i Universitetit të Newcastle sugjeron se numri është edhe më i lartë: 1 në 57 fëmijë.
Vitet e fundit, ka pasur një rritje eksponenciale të rasteve të diagnostikuara, një fenomen që shumë ekspertë e lidhin me ndërgjegjësimin më të madh mbi këtë gjendje, veçanërisht tek vajzat dhe gratë, të cilat më parë diagnostikoheshin më rrallë.
Çështje të hapura: Mbi-diagnostikimi dhe standarde të ndryshme
Megjithatë, ka shqetësime për mbi-diagnostikimin. Një studim i vitit të kaluar zbuloi se në disa qendra të NHS në Angli, 85% e të referuarve diagnostikohen me autizëm, ndërsa në zona të tjera, ky numër është vetëm 35%. Kjo pabarazi tregon mungesën e kritereve uniforme, duke rritur rrezikun e diagnostikimeve të gabuara.
Shenjat tipike të autizmit: Diçka më shumë se një spektr
Autizmi nuk është një gjendje uniforme. Ndërsa disa persona jetojnë të pavarur, të tjerë kanë nevojë për mbështetje të vazhdueshme. Shenjat më të zakonshme përfshijnë:
- Vështirësi në komunikim dhe ndërveprim social;
- Mungesë të inteligjencës emocionale;
- Ndjeshmëri të larta ndaj stimujve të caktuar;
- Sjellje të përsëritura ose rutinë të fiksizuara.
Shkaku i saktë i autizmit nuk është ende i njohur, por faktorët gjenetikë luajnë një rol të rëndësishëm. Autizmi është i pranishëm që nga lindja, megjithëse mund të zbulohet vetëm në fëmijërinë e hershme ose edhe më vonë.
Perspektiva për të ardhmen: Shpresë për diagnostikim më të mirë
Ky test i ri, i bazuar në inteligjencën artificiale, mund të jetë një hap i madh drejt diagnostikimit më të hershëm dhe më të saktë të autizmit. Me rritjen e numrit të rasteve diagnostikuara dhe shqetësimin për mbi-diagnostikimin, kërkimet e tilla janë jetike për të përmirësuar jetën e personave në spektr autik dhe familjeve të tyre.
Burimi i lajmit: shendeti.com.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.