Zbuloni 5 shenjat e sklerozës së shumëfishtë që mund t’i injoroni

Skleroza e shumëfishtë: një kërcënim i heshtur për sistemin nervor

Çdo javë, rreth 200 njerëz në botë diagnostikohen me sklerozë të shumëfishtë (SM), një sëmundje kronike inflamatore që prek sistemin nervor qendror — trurin dhe shtyllën kurrizore. Sëmundja ndodh kur sistemi imunitar, duke gabuar, sulmon mielinën, një lloj mbrojtës që rrethon fibrat nervore. Rezultati? Dëmtime të ndryshme në komunikimin ndërmjet trurit dhe trupit.

Edhe pse çdo person mund të preket, gratë janë dy deri tre herë më të rrezikuara se burrat. Mosha më e prekshme është ndërmjet 15 dhe 60 vjeç, ndërsa faktorë si historia familjare, çrregullime autoimune, duhanpirja ose infeksioni nga mononukleoza rrisin rrezikun.

5 simptoma të sklerozës së shumëfishtë që nuk duhet të injorohen

Në fazat e para, simptomat e SM mund të jenë të lehta ose të përkohshme, duke u shfaqur e duke u zhdukur për muaj ose vite. Megjithatë, njohja e tyre e hershme mund të ndryshojë gjithçka. Ja listën e simptomave kryesore që duhet të alarmojnë:

1. Dobësi e papritur e muskujve dhe lodhje kronike

Rreth 80% e pacientëve me SM përjetojnë dobësi të muskujve, veçanërisht në këmbë, pa një arsye të qartë. Kjo mund të shoqërohet me:

• Ndjesi të mpirjes ose formikulacioni (si gjilpëra në lëkurë);
• Lodhje të papritur që zgjat javë të tëra, duke ndikuar në jetën e përditshme;
• Vështirësi në ecje ose ekuilibër të dobët.

Këto simptoma shpesh ngatërrohen me stresin ose mungesën e gjumit, por nëse janë të përsëritura, kërkoni ndihmë mjekësore.

2. Probleme me shikimin: një sinjal i rëndësishëm

Një nga simptomat më të hershme të SM është inflamacioni i nervit optik, i cili shkakton:

• Turbullim ose humbje të fushës së shikimit (veçanërisht në qendër);
• Dhimbje në sy gjatë lëvizjes së tyre;
• Vizione të dyfishta ose ndjesi të "hijeve" në pamje.

Shumë njerëz i atribuojnë këto shenja përdorimit të tepërt të ekraneve ose lodhjes vizuale. Megjithatë, nëse simptomat zgjasin më shumë se një javë, konsultohuni me një okulist ose neurolog.

3. Dhimbje dhe ngërç muskulor: një shqetësim i zakonshëm

Sipas Shoqatës Kombëtare të Sklerozës së Shumëfishtë, më shumë se 55% e pacientëve kanë dhimbje të rënda në një moment të sëmundjes. Simptomat përfshijnë:

• Dhimbje të papritura në këmbë, krahë ose shpinë;
• Ngërç muskulor ose ngurtësi, veçanërisht gjatë natës;
• Ndjesi të tensionit në muskuj, si pas një stërvitje intensive.

Gratë janë më të prekura nga kjo simptomatikë, duke e bërë atë një shenjë të rëndësishme për vlerësim.

4. Probleme me fshikëzën e urinës dhe seksualitetin

Një nga simptomat më të shqetësuara për pacientët është dysfunksioni i fshikëzës së urinës, i cili manifestohet si:

• Urinim i shpeshtë ose urgjencë për të urinuar;
• Vështirësi në kontrollin e fshikëzës (inkontinencë);
• Disfunksion seksual, duke përfshirë humbjen e dëshirës ose vështirësi në arritjen e orgazmës.

Këto simptoma shpesh ngatërrohen me efektet e moshës ose pasojat e lindjes, por nëse janë të përsëritura, mund të jenë shenjë e SM.

5. Probleme me kujtesën dhe përqendrimin

Që SM prek sistemin nervor, problemet kognitive janë të zakonshme. Pacientët mund të përjetojnë:

• Humbje të kujtesës së shkurtër (për shembull, harron gjerat e përditshme);
• Vështirësi në gjetjen e fjalëve gjatë bisedës;
• Përmirësim të vështirë të përqendrimit, veçanërisht gjatë detyrave të ndërlikuara.

Këto simptoma mund të ngatërrohen me stresin ose lodhjen mendore, por nëse janë të përsëritura, kërkoni vlerësim neurologjik.

Çfarë të bëni nëse dyshoni se keni sklerozë të shumëfishtë?

Nëse po përjetoni një ose më shumë nga këto simptoma, mos vononi vizitën tek mjeku. Procesi i diagnostikimit përfshin:

• Një ekzaminim neurologjik për të vlerësuar reflekset, ekuilibrin dhe koordinimin;
• Teste të ndryshme imazherike (si MRI) për të zbuluar dëmtimet e mielinës;
• Analiza të lëngut cerebrospinal (përmes një pungë kurrizore) për të gjetur shenja të inflamacionit;
• Teste të ndryshme laboratorike për të përjashtuar sëmundje të tjera me simptoma të ngjashme.

SM është e vështirë për diagnostikim, dhe shumë pacientë kanë qenë keqdiagnostikuar në fillim. Prandaj, mos hezitoni të kërkoni një opinion të dytë nëse mendoni se simptomat tuaja nuk janë trajtuar si duhet.

Faktorë rreziku dhe parandalimi: çfarë mund të bëni?

Edhe pse shkaqet e SM nuk janë të plotësuara, disa hapa mund të ndihmojnë në reduktimin e rrezikut:

• Largohuni nga duhani — duhanpirja rrit rrezikun për 1.5 herë;
• Ushqyerja e shëndetshme — dieta e pasur me omega-3, vitaminë D dhe antioksidantë mund të mbështesë shëndetin nervor;
• Stërvitja e rregullt — aktivitetet fizike si ecja, noti ose joga përmirësojnë qarkullimin e gjakut;
• Menaxhimi i stresit — stresi kronik mund të përkeqësojë simptomat;
• Vaksinimi kundër mononukleoze — duke u mbrojtur nga infeksione që mund të aktivizojnë sistemin imunitar.

Një fjalë përfundimtare: mos e injoroni shëndetin tuaj

Skleroza e shumëfishtë është një sëmundje komplekse, por diagnostikimi i hershëm mund të bëjë një ndryshim të madh në menaxhimin e saj. Nëse po përjetoni ndonjë nga simptomat e përmendura, veproni menjëherë. Konsultohuni me mjekun tuaj, bëni testet e nevojshme dhe mos lejoni që shqetësimi ose mungesa e informacionit të vonojnë trajtimin.

Për më shumë informacion, vizitoni faqet e Shoqatës Kombëtare të Sklerozës së Shumëfishtë ose konsultohuni me një specialist neurolog.

Burimi i lajmit: shendeti.com.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.