Nëse i lëmë mënjanë retorikën politike të të dyja palëve dhe i shohim vetëm shifrat, tabloja është më interesante: Mickoski ka të drejtë për faktin që ekonomia është rritur fuqishëm në tremujorin e dytë, por disa nga përfundimet e tij janë më të mëdha se ajo që dëshmojnë vetë statistikat. E Majta, nga ana tjetër, ka të drejtë të thotë se PBB-ja nuk është e njëjtë me standardin e jetesës, por disa nga pretendimet e saj nuk dalin drejtpërdrejt nga të dhënat e publikuara për tremujorin e dytë.

Çfarë thonë realisht statistikat?

Sipas Entit Shtetëror të Statistikave, PBB-ja reale e Maqedonisë së Veriut u rrit me 4.3% në tremujorin e dytë të vitit 2026, krahasuar me të njëjtin tremujor të vitit 2025. Në të dhënat e përshtatura sezonalisht dhe kalendarikisht, rritja është 4.0%. Pra, shifra 4.3% e cituar nga Mickoski është reale dhe nuk është një numër i sajuar politik.

Edhe tremujori i parë kishte rritje prej 3.1%. Nëse merret mesatarja e dy tremujorëve, del rritje rreth 3.7% në gjysmën e parë të vitit, kështu që edhe ky pohim i kryeministrit matematikisht qëndron.

Por këtu fillon pjesa më e rëndësishme.

Rritja nuk është e shpërndarë njësoj në të gjithë ekonominë

Motori më spektakolar i rritjes është ndërtimtaria, e cila është rritur me 21.9% në tremujorin e dytë. Ky është një ritëm shumë i lartë dhe ka peshë të rëndësishme në rezultatin e përgjithshëm. Formimi bruto i kapitalit është rritur nominalisht me 14.5%, ndërsa konsumi final nominal me 7.0%.

Kjo do të thotë se kur Mickoski flet për “aktivitet ekonomik jashtëzakonisht të lartë”, ka një bazë reale për këtë deklaratë. Sidomos ndërtimtaria po përjeton një zgjerim shumë të fortë.

Por 4.3% rritje e PBB-së nuk do të thotë se çdo qytetar është 4.3% më i pasur.

PBB-ja mat vlerën e prodhimit ekonomik. Ajo nuk tregon vetvetiu se sa para kanë mbetur në xhepat e familjeve, si është shpërndarë rritja apo sa janë rritur pagat reale.

Ku qëndron E Majta?

Këtu kritika e E Majtës ka një pikë të fortë: PBB-ja nuk është matës i drejtpërdrejtë i mirëqenies së familjeve.

Madje, të dhënat e Entit të Statistikave tregojnë se familjet maqedonase tradicionalisht kanë një peshë shumë të madhe të shpenzimeve për ushqim. Në vitin 2023, ushqimi dhe pijet joalkoolike përbënin rreth 50.1% të shpenzimeve të konsumit familjar.

Prandaj është krejt e arsyeshme që një analizë ekonomike të mos ndalet te PBB-ja, por të shikojë edhe:

• pagat reale;
• inflacionin;
• çmimet e ushqimeve;
• produktivitetin;
• punësimin;
• investimet private;
• eksportet;
• borxhin publik;
• deficitin tregtar;
• dhe shpërndarjen e të ardhurave.

Por E Majta duhet të bëjë një dallim: fakti që PBB-ja rritet nuk mund të quhet automatikisht “manipulim”. Rritja 4.3% është statistikë zyrtare e matur në terma realë.

Një pikë ku Mickoski duhet korrigjuar

Mickoski e krahason RMV-në me BE-në dhe eurozonën dhe thotë se ato kanë rritje rreth 1.2% dhe 1%.

Kjo pjesë është metodologjikisht e krahasueshme, sepse Eurostat raporton për tremujorin e dytë rritje vjetore, të përshtatur sezonalisht, prej 1.2% për BE-në dhe 1.0% për eurozonën.

Por krahasimi duhet bërë me kujdes: për RMV-në shifra kryesore 4.3% është e papërshtatur, ndërsa shifra e përshtatur sezonalisht është 4.0%. Pra, për krahasim më të pastër me BE-në do të ishte më korrekte të përdorej 4.0% kundrejt 1.2% dhe 1.0%.

Gjithsesi, edhe me këtë korrigjim, diferenca mbetet shumë e madhe.

Po Sllovenia?

Këtu Mickoski ka përdorur një shembull interesant, por e ka paraqitur pak në mënyrë selektive.

Sllovenia regjistroi 5.0% rritje vjetore reale në tremujorin e dytë të 2026-s. Në të dhënat e përshtatura sezonalisht, rritja vjetore ishte 4.8%. Pra, Mickoski ka përdorur 4.8%-shin e krahasueshëm.

Dhe arsyeja e rritjes së Sllovenisë është gjithashtu interesante: investimet dhe konsumi i brendshëm u rritën fuqishëm, ndërsa investimet fikse u rritën me 13.2%.

Pra, edhe Sllovenia tregon se një rritje e lartë e PBB-së mund të jetë rezultat i investimeve dhe kërkesës së brendshme, jo domosdoshmërisht vetëm i industrisë apo eksporteve.

A është RMV-ja “ndër katër ekonomitë më të mira të Evropës”?

Kjo është pjesa që do ta trajtoja me më shumë rezervë.

4.3% është rritje shumë e mirë. Por deklarata “jemi ndër katër normat më të larta në Evropë” kërkon një renditje të plotë të vendeve dhe përdorimin e të njëjtës metodologji për të gjithë.

Për shembull, vetëm brenda BE-së, Sllovenia kishte 5.0% rritje vjetore reale, ndërsa Malta 4.5%.

Prandaj nuk do ta përdorja në një analizë serioze formulimin “e katërta në Evropë” pa një tabelë të plotë dhe të njëjtën bazë statistikore.

Dhe inflacioni?

Edhe këtu duhet bërë dallimi mes inflacionit dhe nivelit të çmimeve.

Enti i Statistikave raportoi për korrikun 2026 inflacion mujor prej vetëm 0.1%.

Kjo është pozitive në kuptimin që rritja e çmimeve është ngadalësuar/stabilizuar.

Por nëse çmimet janë rritur ndjeshëm në vitet paraprake, një inflacion i ulët nuk do të thotë se çmimet janë kthyer në nivelin e mëparshëm. Kjo është pikërisht arsyeja pse qytetarët mund të ndiejnë se “gjërat janë ende të shtrenjta”, edhe kur inflacioni aktual është i ulët.

Pra:

Inflacion i ulët ≠ çmime të ulëta.

Përfundimi ekonomik

Nëse do ta përmblidhja në mënyrë të paanshme:

Mickoski ka të drejtë për lajmin kryesor: ekonomia e RMV-së po rritet me ritëm të fortë. 4.3% në tremujorin e dytë është rritje reale dhe e konfirmuar nga statistikat zyrtare, ndërsa rritja 3.1% në tremujorin e parë e çon mesataren e gjysmës së parë në rreth 3.7%.

Por nga kjo nuk mund të nxirret automatikisht përfundimi se standardi i jetesës është përmirësuar në të njëjtën masë. Për këtë duhen parë pagat reale, konsumi, punësimi, produktiviteti, çmimet dhe shpërndarja e të ardhurave.

E Majta ka të drejtë që PBB-ja nuk tregon të gjithë historinë, por nuk është e saktë të hidhet poshtë rritja 4.3% si statistikë që nuk pasqyron aktivitet ekonomik. Ajo e pasqyron aktivitetin ekonomik; thjesht nuk është e njëjtë me mirëqenien ekonomike të çdo familjeje.

Dhe një detaj shumë i rëndësishëm: struktura e kësaj rritjeje duhet të analizohet më shumë se vetë përqindja. Kur ndërtimtaria rritet 21.9% dhe investimet bruto rriten fuqishëm, pyetja ekonomike nuk është vetëm “sa u rritëm?”, por “çfarë e shkaktoi rritjen dhe a mund të mbahet kjo rritje edhe në vitet e ardhshme?”

Verdikti:

Rritja ekonomike është reale.
4.3% është rezultat i fortë.
Pretendimi se kjo automatikisht nënkupton standard më të lartë jetese është i tepruar.
Pretendimi “ndër katër më të mirat në Evropë” kërkon verifikim më rigoroz.
As pretendimi i opozitës se shifra 4.3% vetvetiu është manipulim nuk qëndron.

Në fakt, e vërteta ekonomike është diku në mes të dy deklarimeve politike: RMV-ja po rritet dukshëm më shpejt se BE-ja, por pyetja e madhe është nëse kjo rritje po shndërrohet në më shumë të ardhura reale, produktivitet dhe standard jetese për qytetarët. Gazeta Flaka

The post 4.3% rritje e PBB-së: A po përmirësohet ekonomia apo vetëm statistikat? appeared first on Flaka, në çdo lajm... .

Burimi i lajmit: flaka.com.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.