AMOC po dobësohet: "Pika e ftohtë" në Atlantik paralajmëron katastrofën klimatike

Një sinjal alarmant nga thellësitë e Atlantikut: AMOC po dobësohet

Në Oqeanin Atlantik, midis Grenlandës dhe Islandës, po ndodh një fenomen i pazakontë që shqetëson shkencëtarët e mbarë botës. Ndërsa oqeani global po ngrohet, një zonë e madhe ujore po ftohet gradualisht — një shenjë e dobësimit të rrymave oqeanike AMOC, një sistem kyç për klimën e Tokës. Një studim i fundit, i publikuar nga CNN, zbulon se kjo "pikë e ftohtë" ka ftohur me 0.9°C që nga viti 1900, duke paralajmëruar për një krizë klimatike të afërt.

Çfarë është AMOC dhe pse po dobësohet?

AMOC (Atlantic Meridional Overturning Circulation) është një sistem i rëndësishëm i rrymave oqeanike që transporton nxehtësinë nga tropikët drejt Hemisferës Veriore. Ky "rrip gjigant transportues" funksionon duke tërhequr ujë të ngrohtë në sipërfaqe, i cili më pas ftohet, fundoset dhe rrjedh përsëri drejt jugut. Sidoqoftë, ngrohja globale po e prish këtë mekanizëm:

• Shkrirja e akullnajave sjell sasi të mëdha uji të ëmbël, duke ulur kripësinë dhe densitetin e ujit.
• Kjo pengon procesin e fundosjes, duke dobësuar rrjedhën e AMOC.
• Rezultati? Një "pikë e ftohtë" në Atlantik, e cila po zgjerohet dhe thellohet.

Dëmet e një kolapsi të AMOC: një katastrofë globale

Shkencëtarët janë të shqetësuar sepse AMOC po i afrohet një pike kritike kthimi. Nëse sistemi ndalet plotësisht, pasojat do të jenë të paparashikueshme:

• Rritje e shpejtë e nivelit të detit përgjatë bregdetit lindor të SHBA-së.
• Dimra më të ashpër dhe të ftohtë në Evropë, duke ndikuar në bujqësi dhe jetesë.
• Ndryshime drastike në reshjet në Afrikë, duke shkaktuar thatësira të gjata.
• Shkatërrim i ekosistemeve detare dhe ndryshime të mëdha në modelet e motit.

Dëshmitë shkencore: një alarm i vërtetë

Studimi i fundit, i cili kombinon të dhëna nga satelitë dhe modele klimatike, konfirmon se ftohja në "pikën e ftohtë" nuk është një fenomen sipërfaqësor, por ndodh edhe në thellësi. Stefan Rahmstorf, autor i studimit, shpjegon:

“AMOC po ndryshon transportin e nxehtësisë në oqean. Kjo po e shkakton ftohjen e 'pikës së ftohtë' dhe është një dëshmi e dobësimit të këtij sistemi kritik.”

Të dhënat tregojnë se AMOC është tani në gjendjen më të dobët të 1,000 viteve të fundit, duke e bërë këtë zbulim një nga më alarmantë të dekadës.

Çfarë mund të bëhet? Një thirrje për veprim të menjëhershëm

Ekspertët theksojnë se koha për të vepruar është tani. Reduktimi i emetimeve të gazrave serrë, mbrojtja e akullnajave dhe monitorimi i rrymave oqeanike janë hapa kyç për të parandaluar një kolaps të AMOC. Nëse nuk veprohet, efektet do të jenë të pakthyeshme për klimën dhe jetën në Tokë.

Një gjë është e qartë: bota po ndërron, dhe ne jemi në prag të një kthesë klimatike të rrezikshme.

Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.