Deklarata e Vaic për Ballkanin Perëndimor: Vendi ynë nuk po përparon sipas kritereve të BE-së

Deklarata e Vaic për Ballkanin Perëndimor: Vendi ynë nuk po përparon sipas kritereve të BE-së

Një sinjal i qartë alarmues ka dalë nga deklaratat e fundit të eurodeputetit Tomas Vaic, raportues për procesin e integrimit të Republikës së Maqedonisë së Veriut (RMV) në Bashkimin Evropian (BE). Sipas tij, vendi ynë nuk po angazhohet mjaftueshëm në përmbushjen e detyrimeve të rëndësishme, duke përfshirë ndryshimet kushtetuese, harmonizimin e legjislacionit me atë evropian, luftën kundër korrupsionit dhe sundimin e ligjit. Këto kritike, megjithëse të përmbajtur, janë të qëndrueshme dhe të theksuara nga ish-ambasadori Nano Ruzhin, i cili ka qenë gjithashtu një figurë kyçe në procesin e negociatave.

Problemet strukturore dhe ndërhyrja e faktorëve të jashtëm

Ruzhin thekson se një pjesë e fajit për stagnimin e procesit të integrimit i takon edhe Bashkimit Evropian. Problemet bilaterale ndërmjet shteteve të rajonit, siç janë mosmarrëveshjet e pazgjidhura me Greqinë për emrin e vendit, kanë ndikuar negativisht në avancimin e negociatave. Sipas tij, këto pengesa mund të paraqiten edhe në raste të tjera gjatë procesit të integrimit, duke theksuar se zgjidhja mund të vijë vetëm përmes ndryshimit të mekanizmave vendimmarrës brenda BE-së.

“E gjithë kjo rezulton në një lloj kritike të tërthortë nga raportuesi për shtetin tonë. Shteti ynë dhe kjo qeveri nuk bëjnë përpjekje të mjaftueshme në raport me reformat sipas kritereve të Kopenhagës. Por, njëkohësisht, mund të konstatojmë se disa vende anëtare, sidomos nga fqinjësia, nuk i respektojnë këto kritere, pasi mosmarrëveshjet bilaterale po e pengojnë integrimin e vendeve të Ballkanit Perëndimor. Zgjidhja do të ishte heqja e instrumentit të vetos, përkatësisht kalimi në votim me shumicë të cilësuar, por për këtë nevojiten ndryshime të thella, për të cilat aktualisht mungon vullneti politik në BE”, deklaroi Ruzhin.

Dy qasje të ndryshme për zgjerimin e BE-së

Ruzhin komenton edhe situatën aktuale të politikës së zgjerimit në BE, duke theksuar se aktualisht po aplikohen dy qasje të ndryshme: njëra gjeopolitike dhe tjetra e bazuar në kritere të rrepta. Sipas tij, kjo krijon një disproporcion të theksuar që ka rezultuar në frustrim dhe standarde të dyfishta në rajon.

“Çfarë do të thotë sot zgjerimi i BE-së me Ballkanin Perëndimor? Përballen dy forma të pranuara të zgjerimit. Njëra është ajo gjeopolitike, e aplikuar për Ukrainën dhe Moldavinë, dhe tjetra është zbatimi strikt i kritereve të Kopenhagës për vendet e Ballkanit Perëndimor. Ky disproporcion ka krijuar frustrim dhe standarde të dyfishta, pra pakënaqësi në rajon”, theksoi ai.

Rreziku i humbjes së fondeve evropiane

Nga ana tjetër, eurodeputeti Tomas Vaic ka deklaruar për një medium bullgar se gjatë vitit të fundit në vend nuk është shënuar asnjë përparim i dukshëm në përmbushjen e detyrimeve. Ai ka theksuar se çështja nuk lidhet vetëm me nisjen e negociatave, e cila kushtëzohet nga ndryshimet kushtetuese, por edhe me agjendën reformuese dhe Planin e Rritjes.

“Nëse vendi nuk i zbaton reformat e nevojshme, rrezikon të humbasë rreth 47 milionë euro. Kjo është një paralajmërim serioz që duhet marrë parasysh”, ka thënë Vaic. Ai ka sqaruar gjithashtu se deklarata e tij ishte dhënë disa javë më parë, duke theksuar se problemi nuk është i ri, por ka tendencë të përkeqësohet nëse nuk veprohet me vendosmëri.

Perspektiva e ardhshme: Cilët janë hapat e nevojshëm?

Sipas analistëve, për të përmirësuar pozicionin e vendit në procesin e integrimit, duhet të ndërmerren veprime konkrete në disa drejtime kryesore:

• Ndryshimet kushtetuese: Përmirësimi i kushtetutës për të plotësuar kriteret e BE-së, duke përfshirë garantimin e të drejtave të pakicave dhe pavarësinë e gjyqësorit.
• Harmonizimi i legjislacionit: Përmirësimi i ligjeve në fusha të tilla si lufta kundër korrupsionit, drejtësia dhe të drejtat e njeriut.
• Lufta kundër korrupsionit: Forcimi i institucioneve të pavarura dhe zbatimi i masave të rrepta kundër korrupsionit në të gjitha nivelet e qeverisjes.
• Reformat në sistemin gjyqësor: Sigurimi i pavarësisë së gjyqësorit dhe përmirësimi i efikasitetit të sistemit gjyqësor.
• Zgjidhja e mosmarrëveshjeve bilaterale: Përfundimi i negociatave me vendet fqinje për të hequr pengesat në procesin e integrimit.

Një nga problemet kryesore që po ndeshet vendi ynë është mungesa e konsensusit politik për zbatimin e reformave të nevojshme. Pa një vullnet të fortë politik dhe pa mbështetjen e të gjitha palëve të përfshira, procesi i integrimit do të vazhdojë të përballojë vështirësi të mëdha.

Konkluzioni: Koha për veprim është tani

Deklaratat e fundit të eurodeputetit Vaic dhe komentet e ish-ambasadorit Ruzhin hedhin dritë mbi një realitet të vështirë: vendi ynë nuk po përparon me ritmin e duhur për t’u integruar në BE. Megjithëse problemi nuk është i ri, koha për veprim është tani. Nëse nuk do të ndërmerren hapa të vendosur për zbatimin e reformave, rreziku i humbjes së fondeve evropiane dhe pezullimit të negociatave bëhet gjithnjë e më i madh.

Siç theksojnë ekspertët, zgjidhja nuk mund të vijë vetëm nga BE-ja, por edhe nga një angazhim i palëkundur nga ana e qeverisë dhe institucioneve vendore. Pa ndryshime të thella dhe pa një qasje të unifikuar, perspektiva e integrimit të vendit ynë në Bashkimin Evropian mbetet e pasigurt.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.