Dhuna në familje në Shqipëri: sfidë e përhershme për sigurinë dhe mirëqenien sociale

Dhuna në familje në Shqipëri: sfidë e përhershme për sigurinë dhe mirëqenien sociale

Në një kohë kur shoqëria shqiptare po përpiqet të modernizohet dhe të përmirësojë kushte jetese për të gjithë qytetarët, dhuna në familje vazhdon të mbetet një nga problemet më të ndjeshme dhe të papërballueshme. Ky fenomen, i cili prek të gjitha shtresat shoqërore, nuk është thjesht një çështje private, por një sfidë publike që kërkon angazhimin e institucioneve, organizatave joqeveritare dhe komunitetit të gjerë.

Një problem me dimensione të gjera shoqërore

Sipas të dhënave të fundit nga institucione të ndryshme, dhuna në familje në Shqipëri paraqet një rrezik të vazhdueshëm për sigurinë dhe mirëqenien e shumë individëve, veçanërisht grave dhe fëmijëve. Raportet e policisë dhe organizatave të mbrojtjes së të drejtave të njeriut tregojnë se numri i rasteve të dhunës në familje mbetet i lartë, pavarësisht nga përpjekjet e ndërmarra nga shteti për të luftuar këtë dukuri.

Një nga faktorët që e bëjnë këtë problem edhe më të ndërlikuar është stigmatizimi i viktimave. Shumë persona që kanë pësuar dhunë në familje heshtin përreth frikës së gjykimit shoqëror ose mungesës së mbështetjes institucionale. Kjo vetëm shton barrën për ata që duan të dalin nga situata e tyre të dhunshme.

Roli i institucioneve dhe mungesa e koordinimit efektiv

Edhe pse Shqipëria ka miratuar ligje të ndryshme për mbrojtjen e viktimave të dhunës në familje, zbatimi i tyre mbetet i dobët. Ligji për mbrojtjen nga dhuna në familje, i miratuar në vitin 2018, ka sjellë disa përmirësime, por institucione si policia, gjykatat dhe shërbimet sociale nuk janë gjithmonë në gjendje të reagojnë në kohë dhe në mënyrë efektive.

Një nga problemet kryesore është mungesa e trajnimit të duhur për punonjësit që merren me këtë çështje. Për shembull, oficerët e policisë dhe gjyqtarët shpesh nuk janë të pajisur me njohuritë e nevojshme për të trajtuar raste të tilla me profesionalizëm dhe empatinë e duhur. Kjo çon në situata ku viktimat nuk ndihen të mbrojtura dhe agresorët nuk përballin pasoja të duhura.

Angazhimi i shoqërisë civile dhe rëndësia e ndërgjegjësimit

Shoqëria civile ka luajtur një rol kyç në luftën kundër dhunës në familje. Organizata si Këshilli Kombëtar i Grave dhe Qendra për Mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut kanë organizuar fushata ndërgjegjësimi, trajnime dhe mbështetje për viktimat. Këto përpjekje janë të rëndësishme, por kërkojnë mbështetje të vazhdueshme nga shteti dhe donatorët ndërkombëtarë.

Një nga iniciativat më të suksesshme në këtë drejtim është krijimi i linjave të telefonit për viktimat e dhunës, siç është Linja e Mirëbërjes 116 016. Kjo linjë ofron mbështetje emocionale dhe udhëzim ligjor, duke u bërë një mjet jetik për shumë persona që kanë nevojë për ndihmë. Megjithatë, kapacitetet e kësaj linje janë të kufizuara, dhe kërkohet zgjerimi i tyre për të mbuluar më shumë raste.

Rëndësia e edukimit dhe parandalimit

Për të luftuar efektivisht dhunën në familje, është thelbësore të fokusohemi në parandalim. Kjo do të thotë të investojmë në edukimin e të rinjve dhe të rriturve për të njohur shenjat e hershme të dhunës dhe për të ndërtuar marrëdhënie të shëndetshme. Programet në shkollat dhe komunitete mund të luajnë një rol kyç në këtë drejtim.

Për shembull, trajnimet për prindërit dhe mësuesit mund të ndihmojnë në identifikimin e rasteve të hershme të dhunës dhe në ndërmarrjen e veprimeve të duhura. Gjithashtu, fushatat publike që promovojnë barazinë gjinore dhe respektin në marrëdhëniet familjare janë thelbësore për të ndryshuar mendësitë dhe sjelljet që kanë mbështetur këtë problem për dekada.

Perspektiva për të ardhmen: çfarë duhet të ndryshojë?

Për të përmirësuar situatën, duhet të ndërmerren disa hapa kyç:

• Zbatimi i plotë i ligjeve ekzistuese: Ligjet kundër dhunës në familje duhet të zbatohen me rigorozitet, duke garantuar që viktimat të kenë akses të lehtë në drejtësi.


• Trajnime të vazhdueshme për punonjësit institucional: Policët, gjyqtarët dhe punonjësit social duhet të trajnohen vazhdimisht për të trajtuar raste të tilla me profesionalizëm.


• Mbështetje financiare për organizatat joqeveritare: Shoqëria civile luan një rol jetik, por kërkon mbështetje financiare për të vazhduar punën e tyre.


• Fokus në parandalim dhe edukim: Investimi në edukimin e të rinjve dhe komuniteteve mund të ndihmojë në ndalimin e dhunës para se ajo të fillojë.

Në fund të fundit, dhuna në familje nuk është vetëm një problem i individëve të prekur, por një sfidë që kërkon angazhimin e të gjithë shoqërisë. Vetëm përmes një përpjekjeje të përbashkët, institucionale dhe shoqërore, mund të arrihet një ndryshim i qëndrueshëm. Është koha që Shqipëria të marrë këtë çështje me seriozitet dhe të veprojë me vendosmëri për të garantuar sigurinë dhe mirëqenien e të gjithë qytetarëve të saj.

Burimi i lajmit: zhurnal.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.