Gjuha shqipe nuk është 20%: Mexhiti denoncon barazinë gjuhësore si çështje të drejtësisë reale

Gjuha shqipe nuk është 20%: Mexhiti denoncon barazinë gjuhësore si çështje të drejtësisë reale

Njëri nga figurat më të spikatura të Vetëvendosjes (VLEN), Izet Mexhiti, ka ngritur zërin kundër interpretimeve formale që kanë minimizuar statusin e gjuhës shqipe në Maqedoni. Në një postim të publikuar në rrjetet sociale, ai ka hedhur poshtë nocionin se shqipja përfaqëson vetëm 20% të përdorimit zyrtar, duke e cilësuar këtë si një përshtypje të rreme që ka ndikuar negativisht në barazinë reale gjuhësore.

Nuk është thjesht një numër, por një çështje e drejtësisë

Sipas Mexhitit, përdorimi i termit “20%” si një etiketë formale ka krijuar një realitet të deformuar. Ai argumenton se kjo përqindje nuk është thjesht një shifër statistikore, por një mekanizëm që ka kushtëzuar përdorimin e shqipes në institucione. Mexhiti e krahason këtë situatë me trajtimin e Kosovës në arenën ndërkombëtare, ku fusnotat e vogla kanë shërbyer për të minimizuar rëndësinë e një çështjeje të rëndësishme.

“Kjo nuk është një lojë me numra, por një çështje e barazisë reale,” thekson ai. “Për më shumë se dy dekada, përmes relativizimeve dhe kompromiseve politike, nuk është arritur të sigurohet një bazë juridike e qëndrueshme që të garantojë barazinë e plotë midis shqipes dhe maqedonishtes.”

Mungesa e shqipes në institucione: një problem sistemik

Mexhiti ka ngritur një seri pyetjesh kritike lidhur me përdorimin e gjuhës shqipe në fusha kyçe të jetës publike. Ai ka theksuar se drejtësia, shëndetësia, sistemi bankar dhe administrata publike vazhdojnë të jenë dominuar nga maqedonishtja, duke lënë shqipen në një pozicion marginal. Dokumentet zyrtare, komunikimi institucional dhe shërbimet publike janë pothuajse ekskluzivisht në gjuhën maqedonase, duke krijuar një barazi të dukshme, por jo reale.

“Pse dokumentet e institucioneve nuk janë në dy gjuhë? Pse pacientët në spitale nuk kanë të drejtë të marrin informacion në gjuhën e tyre amtare? Pse sistemet bankare nuk ofrojnë shërbime në shqip?” pyet ai retorikisht. “Këto janë dëshmi të një sistemi që nuk ka arritur të përmbushë premtimet e barazisë.”

Gjuha si mjet i pazareve politike

Sipas Mexhitit, gjuha shqipe ka qenë përdorur si një mjet për pazare politike, ndërsa pasojat kanë qenë të dëmshme për komunitetin shqiptar. Ai akuzon se gjatë dekadave të fundit, institucione të ndryshme kanë shmangur ndërtimin e një bazë ligjore të fortë që të garantojë përdorimin e barabartë të gjuhës shqipe në të gjitha aspektet e jetës publike.

“Kjo nuk është një problem i gjuhës vetë, por i politikes që e ka marginalizuar atë,” shton ai. “Përpjekjet për të përmirësuar statusin e shqipes kanë qenë të pamjaftueshme, sepse kanë munguar vullneti politik i vërtetë.”

Bisedime në Tiranë: hapat e ardhshëm drejt barazisë

Në fund të postimit të tij, Mexhiti ka njoftuar se ka zhvilluar bisedime me figura të ndryshme në Tiranë për të avancuar këtë çështje. Edhe pse nuk ka dhënë detaje konkrete, ai ka lënë të kuptohet se përpjekjet për barazi gjuhësore do të vazhdojnë, duke kërkuar një angazhim më të madh nga institucione të ndryshme.

“Kjo luftë nuk është vetëm për gjuhën, por për drejtësi, barazi dhe respekt,” përfundon ai. “Ne do të vazhdojmë të kërkojmë zgjidhje të qëndrueshme, sepse një popull nuk mund të jetë i lirë nëse gjuha e tij nuk është e barabartë.”

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.