Inflacioni në Maqedoni: 1.000 denarë dikur blinin pazarin, sot nuk mbulojnë as gjysmën!

Inflacioni në Maqedoni: Nga fuqia blerëse te varfërimi i qytetarëve

Një mijë denarë sot nuk janë më një shumë simbolike. Nëse hyni në një supermarket në Maqedoni, do të vëreni se shporta e blerjeve mbetet gjysmë bosh, ndërsa njëzet vjet më parë, e njëjta shuma mbulonte ushqime për një javë të tërë. Inflacioni ka ndryshuar rrënjësisht realitetin ekonomik të familjeve, duke ulur fuqinë blerëse të parasë dhe duke shtuar presionin mbi buxhetet familjare.

Sipas të dhënave të Bankës së Maqedonisë, çmimet e konsumit kanë rritur me më shumë se 150% që nga viti 2006, ndërsa pagat janë rritur vetëm me rreth 80% në të njëjtën periudhë. Kjo disproporcion ka bërë që shumë familje të ndihen se edhe pse fitojnë më shumë, jetojnë më keq. ---

Çfarë mund të blije me 1.000 denarë sot kundër viteve 2000?

Një krahasim i thjeshtë tregon ndryshimin dramatik në fuqinë blerëse të parasë:

• Bukë: Në vitin 2006 – 15 denarë; sot – 35–45 denarë
• Qumësht (1 l): Në vitin 2006 – 30 denarë; sot – 65–90 denarë
• Vaj gatimi: Në vitin 2006 – 55 denarë; sot – 95–140 denarë
• Vezë (10 copë): Në vitin 2006 – 45 denarë; sot – 90–140 denarë
• Djathë (1 kg): Në vitin 2006 – 220 denarë; sot – 450–700 denarë
• Mish pule (1 kg): Në vitin 2006 – 120 denarë; sot – 220–380 denarë

Në vitin 2006, me 1.000 denarë mund të blini bukë, qumësht, vaj, sheqer, miell, vezë, djathë, mish, fruta dhe perime, dhe të mbeteshin edhe para për gjëra të vogla. Sot, e njëjta listë kushton dyfishi, madje trefish, duke lënë shumë familje të detyruara të bëjnë zgjedhje të vështira. ---

Pagat janë rritur, por standardi i jetesës po bjerë

Paga mesatare neto në Maqedoni është rritur nga rreth 15.000 denarë në vitin 2006 në 48.779 denarë sot. Megjithatë, rritja e pagave nuk ka ndjekur ritmin e rritjes së çmimeve. Ushqimi, strehimi, energjia dhe transporti kanë pësuar rritje më të shpejtë, duke lënë shumë familje me më pak para në fund të muajit.

Sipas një studimi të Bankës Botërore, mbi 25% e popullsisë së Maqedonisë jeton në kushte të varfërisë, ndërsa rritja e çmimeve të ushqimit ka ndikuar drejtpërdrejt në këtë situatë. Shumë njerëz janë të detyruar të reduktojnë sasinë e ushqimit ose të kalojnë në produkte më të lira, duke rrezikuar kështu cilësinë e dietës së tyre. ---

Buxheti familjar: Ku shkojnë para?

Shpenzimet më të mëdha mujore për familjet në Maqedoni janë:

• Ushqimi – duke përfshirë produktet bazë dhe ushqimin e gatshëm;
• Llogaritë e energjisë – elektricitet, ujë dhe ngrohje;
• Karburanti – duke ndikuar direkt në kostot e transportit;
• Kredia ose qira për strehim – duke shtuar presionin financiar;
• Edukimi dhe aktivitetet për fëmijë – duke përfshirë shkollën, librat dhe aktivitetet jashtëshkollore.

Shteti ka ndërmarrë masa për të monitoruar çmimet e produkteve bazë, por shumë familje ende ndihen të mbështjellura nga inflacioni. Njëri nga treguesit më të rëndësishëm të fuqisë blerëse nuk është se sa para keni, por sa produkte mund të blini me to. ---

Nuk është nostalgji: Treguesit ekonomikë e konfirmojnë ndryshimin

Kur brezat e vjetër thonë se “1.000 denarë më parë blinin shumë më tepër”, kjo nuk është vetëm një ndjenjë. Treguesit ekonomikë tregojnë se fuqia blerëse e parasë ka ndryshuar rrënjësisht gjatë dy dekadave të fundit.

Një analizë e Bankës së Maqedonisë zbulon se çmimet e ushqimit kanë rritur me më shumë se 200% që nga viti 2000, ndërsa rritja e pagave nuk ka arritur të mbajë ritmin. Kjo ka çuar në një rritje të varfërisë dhe një ulje të cilësisë së jetesës për shumë familje.

Shteti ka ndërmarrë masa për të kontrolluar inflacionin, por shumë ekspertë thonë se zgjidhja e këtij problemi kërkon reforma strukturore në ekonomi, duke përfshirë diversifikimin e burimeve të ardhurave dhe rritjen e konkurrencës në treg.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.