Kos e Ruzhin: BE kërkon reforma kushtetuese për integrim

Eurokomisionerja Marta Kos: Rruga për BE kalon përmes ndryshimeve kushtetuese

Ardhja e eurokomisioneres për zgjerim Marta Kos në Maqedoninë e Veriut solli një mesazh të qartë: integrimi në Bashkimin Evropian (BE) kërkon reforma të thella kushtetuese dhe avancim të vlerave demokratike. Sipas Kos, pavarësisht përparimeve në reforma, pa ndryshime në kushtetutë nuk do të hapen negociatat reale me Unionin. Ajo gjithashtu theksoi se BE nuk ka dhënë kurrë garanci paraprake për asnjë vend aspirues, duke iu referuar kështu edhe mosbesimit të përhapur në opinionin publik vendor.

Nano Ruzhin: Dy dimensione të mosmarrëveshjes me Bullgarinë

Ish ambasadori Nano Ruzhin analizoi kontestin aktual me Bullgarinë në dy dimensione kryesore. Në nivel multilateral, BE trajton çështjen si një raport ndërmjet vetë Unionit dhe Maqedonisë së Veriut. Ndërkaq, në nivel bilateral, politikanët vendorë e shohin atë si një mosmarrëveshje direkte me Sofjen. Kjo dallim i kushtëzuar nga emërtimet e ndryshme të problematikës ka krijuar një situatë të ndërlikuar, ku kërkesat e BE-së dhe ato bullgare nuk janë gjithmonë të alinjuara.

Skepticizmi për garancitë paraprake nga BE

Ruzhin shprehu skepticizëm në lidhje me mundësinë që BE të jepte garanci paraprake për Maqedoninë e Veriut. Në historinë e zgjerimit të BE-së nuk ka precedent për një gjë të tillë, theksoi ai. Ai gjithashtu vuri në dukje se korniza negociuese kërkon ndryshime historike dhe anakronike, duke përmendur përfshirjen e pakicave bullgare dhe të të tjerëve në preambulën e kushtetutës. Reformat kushtetuese janë kushti kryesor për avancimin e procesit.

Rekomandime për elitën politike: Interes shtetëror dhe diplomaci e fuqizuar

Ruzhin iu drejtua elitës politike vendase me rekomandime konkrete. Ai theksoi nevojën për një strukturë politike më vendosëse, të lirë nga frika dhe të orientuar drejt interesit shtetëror. Politikanët duhet të ndërmarrin rrezik dhe të pranojnë kompromisin si pjesë e procesit diplomatik. Ai gjithashtu shtroi nevojën për intensifikim të bisedimeve me Bullgarinë dhe fuqizimin e diplomacisë në takimet me funksionarët evropianë.

Frustracioni vendor dhe rruga përpara

Ruzhin e kuptoi frustracionet e elitës politike dhe opinionit publik, duke përmendur metodologjinë e re të BE-së nga viti 2018 si një nga faktorët që kanë rritur skepticizmin. Megjithatë, ai theksoi se kompromisi është pjesë e politikës dhe se vendi duhet të shohë përpara, duke përmirësuar marrëdhëniet me fqinjin dhe duke punuar për avancimin e reformave të kërkuara.

Perspektiva e BE-së: Progresi në reforma, por kufizime të qarta

Eurokomisionerja Marta Kos mbajti një ton optimist, duke vlerësuar përparimet e bëra në reforma. Megjithatë, ajo u mbajt e qartë: pa ndryshime kushtetuese, negociatat me BE nuk do të hapen në një mënyrë të vërtetë. Ajo gjithashtu theksoi se BE nuk ka dhënë kurrë garanci paraprake për asnjë vend aspirues, duke iu referuar kështu edhe kërkesave të vazhdueshme për avancim të plotë të reformave.

Çfarë duhet të bëjë Maqedonia e Veriut tani?

• Përfundimi i reformave kushtetuese sipas kornizës negociuese të BE-së.
• Intensifikimi i bisedimeve me Bullgarinë për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve.
• Fuqizimi i diplomacisë vendase në kontaktet me BE dhe partnerët evropianë.
• Përballja me skepticizmin vendor përmes komunikimit të qartë dhe transparencës.
• Përgatitja për kompromis në procesin e negociatave dhe reformave.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.