Kosova humbi 1.3 miliardë euro: Projekti TC Kosova e Re që do ndryshonte gjithçka

Projekti TC Kosova e Re: Një revolucion i anulluar që do ndryshonte fatin e vendit

Termocentrali Kosova e Re ishte projektuar si një nga investimet më strategjike në historinë e Kosovës, me një vlerë totale prej 1.3 miliardë euro. Megjithatë, pas ndryshimit të qeverisë në vitin 2021, projekti u anulua, duke lënë vendin në një situatë energjetike të vështirë. Ish-kryeministri Ramush Haradinaj ka shpërndarë një analizë të hollësishme për përfitimet që Kosova do kishte fituar nga realizimi i këtij projekti.

Përse TC Kosova e Re ishte aq i rëndësishëm për Kosovën?

Projekti nuk ishte thjesht një investim energjetik, por një strategji kombëtare që do kishte ndikim të drejtpërdrejtë në:

• Sigurinë energjetike – reduktimi i varësisë nga importet;
• Ekonominë vendore – krijimi i mijëra vendeve pune dhe rritja e prodhimit vendor;
• Mjedisin – përdorimi i teknologjive më të pastra për termocentralet me linjit;
• Stabilitetin social – mbështetja e sektorit minerar dhe aktiviteteve të lidhura.

Kapaciteti prodhues dhe ndikimi në tregun energjetik

Me një kapacitet të instaluar prej 500 MW dhe një kapacitet neto prej 450 MW, TC Kosova e Re do kishte prodhuar 3.35 TWh (3,350 GWh) energji elektrike në vit. Ky nivel prodhimi do kishte mbuluar 40-50% të konsumit vjetor të Kosovës, duke ulur ndjeshëm nevojën për importe.

Gjatë një periudhe operimi prej 30 vjetësh, projekti do kishte prodhuar gjithsej 100.5 TWh (100,500 GWh) energji elektrike, duke krijuar një bazë të qëndrueshme për zhvillimin ekonomik dhe industrial të vendit.

Shfrytëzimi i resurseve vendore: Linjiti si motor i ekonomisë

Kosova posedon 12.5 miliardë tonë rezerva linjiti, dhe TC Kosova e Re do kishte përdorur 5 milion ton në vit nga rezervat e Fushës së Kosovës (Obiliq). Kjo do kishte siguruar:

• Furnizim të garantuar me karburant për të gjithë jetëgjatësinë e projektit;
• Treg afatgjatë për minierat e KEK-ut, duke mbështetur vazhdimësinë e operimit të sektorit minerar;
• Rreth 10,000 vende pune gjatë fazës së ndërtimit dhe qindra vende pune të qëndrueshme pas vënies në operim.

Përfitimet ekonomike: Kursime prej mbi 200 milionë euro në vit

Gjatë periudhës 2023-2025, Kosova ka importuar 4.6 TWh energji elektrike me një kosto totale prej 570 milionë euro. Nëse TC Kosova e Re kishte qenë në funksion, kostoja e importit do kishte qenë afërsisht 202 milionë euro më e ulët, duke kursyer vendin nga humbjet ekonomike të shkaktuara nga furnizimi jo i besueshëm me energji.

Humbjet vjetore të lidhura me furnizimin jo të besueshëm me energji vlerësoheshin në 300 milionë euro, ndërsa sipas vlerësimeve të ContourGlobal, këto humbje arrinin deri në 415 milionë dollarë në vit.

Përparime mjedisore: Një termocentral më i pastër

TC Kosova e Re do kishte përdorur teknologjinë superkritike, duke reduktuar ndjeshëm emetimet e dëmshme:

• Emetimet e SO₂ – reduktim deri në 25 herë;
• Emetimet e NOx – reduktim rreth 3.8 herë;
• Emetimet e pluhurit – reduktim deri në 20 herë;
• Emetimet e CO₂ – reduktim rreth 38%.

Këto përmirësime do ishin një hap i rëndësishëm drejt përmirësimit të cilësisë së ajrit dhe zvogëlimit të ndikimit negativ në mjedis.

Përfundim: Një projekt që do ndryshonte gjithçka

Anulimi i TC Kosova e Re ka lënë Kosovën në një situatë të vështirë energjetike dhe ekonomike. Projekti do kishte qenë:

• Një burim kryesor i energjisë bazë, duke reduktuar varësinë nga importet;
• Një motor i zhvillimit ekonomik, duke krijuar mijëra vende pune dhe mbështetur sektorin vendor;
• Një investim strategjik që do kishte kursyer vendin nga humbjet ekonomike të mëdha;
• Një hap i rëndësishëm drejt mjedisit, duke përdorur teknologji më të pastra dhe duke reduktuar emetimet e dëmshme.

Sot, Kosova vazhdon të varësohet nga importet e energjisë elektrike, ndërsa projekti i anulluar mbetet një simbol i mundësive të humbura për zhvillimin e vendit.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.