Kosova në pritje të formimit të qeverisë: pozicionet e LVV-së, PDK-së, LDK-së dhe AAK-së për koalicionet e ardhshme

Kosova në pritje të formimit të qeverisë: pozicionet e LVV-së, PDK-së, LDK-së dhe AAK-së për koalicionet e ardhshme

Pas një periudhe të gjatë paqëndrueshmërie institucionale, zgjedhjet e 7 qershorit kanë hyrë në një fazë të re politike në Kosovë. Megjithatë, formimi i institucioneve të reja mbetet një proces i ndërlikuar, i cili kërkon kohë, negociata dhe marrëveshje ndërmjet partive politike. Në këtë kontekst, pozicionet e ndryshme të subjekteve politike po përcaktojnë rrugën e ardhshme të vendit.

LVV: Negociatat zyrtare vetëm pas numërimit të plotë të votave

Lëvizja Vetëvendosje (LVV), si forca e parë politike me 42.47% të votave, ka deklaruar se nuk do të fillojë negociatat zyrtare për formimin e qeverisë para përfundimit të numërimit të të gjitha votave, duke përfshirë edhe ato të diasporës, me kusht dhe të personave me nevoja të veçanta. Arbërie Nagavci, ish-shefe e grupit parlamentar të LVV-së, thekson se është e domosdoshme të dihet përbërja përfundimtare e Kuvendit përpara se të fillojnë bisedimet serioze.

“Është e rëndësishme që ta dimë përfundimisht se cila është përbërja e Kuvendit të ri, e legjislaturës së 11-të”, thotë Nagavci. Ajo nuk përjashton mundësinë e kontakteve joformale me partitë e tjera, por thekson se negociatat serioze mund të nisin vetëm pasi të përfundojë procesi i numërimit.

PDK: Hapësirë për bashkëpunim me të gjitha subjektet politike

Partia Demokratike e Kosovës (PDK), e cila ka fituar 21.43% të votave, shpreh gatishmëri për bashkëpunim me të gjitha subjektet politike, duke përfshirë edhe LVV-në. Kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, ka deklaruar se partia e tij preferon krijimin e një qeverie nga partitë që kanë qenë në opozitë në legjislaturën e kaluar. Ai thekson se marrëveshjet politike duhet të arrihen para konstituimit të Kuvendit për të siguruar institucione të qëndrueshme.

“Mendoj se për të pasur institucione shpejt dhe të qëndrueshme, duhet të ketë marrëveshje politike qysh tash, ende pa filluar konstituimi i Kuvendit”, tha Hamza.

LDK: Bashkëpunimi duhet të fillojë menjëherë

Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK), me 16.96% të votave, ka deklaruar se është e gatshme për bashkëpunim, por thekson se nisma duhet të vijë nga partia fituese, LVV. Nënkryetari i LDK-së, Lutfi Haziri, ka thënë se çdo vonesë dëmton procesin politik dhe e ka quajtur “arrogancë politike”. Ai thekson se LDK-ja është e gatshme të diskutojë për zgjedhjen e presidentit dhe formimin e qeverisë menjëherë pas konstituimit të Kuvendit.

“Unë e quaj arrogancë politike çdo vonesë, çdo ditë të humbur dhe çdo ditë me mungesë bashkëpunimi. Është sinjal i keq”, thotë Haziri.

AAK: Pa LVV-në në qeveri dhe në pritje të certifikimit

Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK), me 7.51% të votave, ka deklaruar se nuk do të hyjë në marrëveshje me LVV-në. Kryetari i AAK-së, Ardian Gjini, ka thënë se duhet të pritet certifikimi i rezultateve para se të diskutohen opsionet për formimin e institucioneve të reja. Ai preferon një koalicion të partive që kanë qenë në opozitë dhe ka kritiku LVV-në për dëmet që i ka shkaktuar vendit.

“Duhet pritur certifikimi dhe pastaj të shohim se si do të ecim më tutje”, thotë Gjini.

Analizë: Rreziku i zvarritjes së procesit politik

Analisti dhe profesor i Gazetarisë në Universitetin e Prishtinës, Rrahman Paçarizi, vlerëson se nisja e bisedimeve zyrtare ndërmjet subjekteve politike nuk duhet të presë domosdoshmërisht certifikimin e rezultateve. Megjithatë, ai thekson se partitë politike presin rezultatet përfundimtare për të bërë kalkulimet e tyre. Nëse LVV-ja siguron mbi 50 deputetë, ajo mund të formojë institucione me komunitetet joserbe pa vështirësi të mëdha.

“Do të shohim se sa serioze është LVV-ja për bashkëpunim kur t’i qaset formimit të Qeverisë. Nëse shkon pa koalicion dhe pa marrëveshje në pako për kryetarin e Kuvendit, kryeministrin dhe presidentin, është shumë e vështirë të sigurohen 80 vota për presidentin”, thekson Paçarizi.

Rreziku i zgjedhjeve të reja

Paçarizi paralajmëron se nëse presidenti nuk zgjidhet, vendi rrezikon zgjedhje të reja. Ai vlerëson se vendimet e Gjykatës Kushtetuese nuk lënë hapësirë për zvarritje të qëllimshme të proceseve politike, por nuk përjashton mundësinë e shfrytëzimit të vakumeve procedurale për kalkulime politike.

“Çështje si rendi i zgjedhjes së institucioneve mund të keqpërdoren. Aktualisht diskutohet nëse duhet të zgjidhet Qeveria apo presidenti pas konstituimit të Kuvendit. Por, çdo veprim pa një marrëveshje në pako për pozitat kryesore, mund ta çojë vendin në zgjedhje”, thotë ai.

Eksperti juridik: “Kauza fiktive” si pretekst për zvarritje

Vullnet Bugaqku, ekspert i çështjeve juridike në Institutin Demokratik të Kosovës, vlerëson se debati rreth rendit të formimit të institucioneve mund të përdoret si “kauzë fiktive” për dërgimin e çështjes në Gjykatën Kushtetuese. Sipas tij, një qasje e tillë nuk do të kishte bazë reale juridike dhe do të shërbente kryesisht për zvarritjen e proceseve.

“Për të pasur një rast kushtetues, duhet të ketë një vendim ose shkelje procedurale në Kuvend. Nuk besoj se Gjykata do ta pranonte si pyetje se a duhet të zgjidhet më parë Qeveria apo presidenti”, thotë Bugaqku.

Perspektiva e ardhshme

Zgjedhjet e 7 qershorit ishin të tretat brenda më pak se një viti e gjysmë, duke pasuruar procesin politik me sfida të reja. Pavarësisht nga dallimet e tyre, partitë politike duhet të arrijnë një marrëveshje për të shmangur një cikël të ri bllokadash institucionale dhe pasojave politike. Zgjidhja më e shpejtë mbetet arritja e një marrëveshjeje politike ndërmjet partive, duke garantuar stabilitetin dhe funksionalitetin e institucioneve të reja.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.