Pse ishulli Kharg është strategjik për SHBA-në dhe Iranin? Kontrolli i tij ndryshon luftën në Lindjen e Mesme

Pse ishulli Kharg është strategjik për SHBA-në dhe Iranin?

Presidenti amerikan Donald Trump ka ngritur përsëri në qendër të vëmendjes ishullin Kharg, një nga objektivat më të rëndësishëm gjeostrategjikë në Lindjen e Mesme. Në një postim të fundit në Truth Social, ai ka paralajmëruar se SHBA-ja do të veprojë me ashpërsi kundër Iranit, duke përfshirë edhe mundësinë e marrjes në kontroll të këtij ishulli. Por pse Kharg është aq i rëndësishëm për të dy palët? ---

Roli i Khargut në eksportin e naftës iraniane

Kharg, një ishull i vogël shkëmbor në Gjirin Persik, është porti kryesor i naftës iraniane. Rreth 90% e naftës së papërpunuar të Iranit eksportohet përmes këtij terminali, i cili lidhet me territorin kryesor të vendit përmes një sistemi të gjatë tubacionesh. Cisterna gjigante, me kapacitet deri në 2 milionë fuçi naftë, ankorohen në skelat e ishullit për t’u ngarkuar dhe transportuar përmes Ngushticës së Hormuzit drejt Kinës, blerësit kryesor të naftës iraniane.

Nga kjo pikëpamje, kontrolli i Khargut do të ishte një goditje e rëndë për ekonominë iraniane, duke ndërprerë një nga burimet kryesore të të ardhurave për Gardën Revolucionare Islamike (IRGC), e cila mbështet aktivitetet ushtarake dhe paraushtarake të Iranit. ---

Si mund të ndikojë kontrolli i Khargut në luftën midis SHBA dhe Iranit?

Sipas analistëve të sigurisë, marrja e kontrollit të ishullit Kharg nga SHBA-ja do të kishte disa pasoja të rëndësishme:

• Ndërprerja e eksportit të naftës iraniane: Duke bllokuar terminalin e Khargut, SHBA-ja do të ndërpriste një nga burimet kryesore të të ardhurave të Iranit, duke e detyruar atë të ndalojë ose të kufizojë eksportet e naftës.


• Ndërprerja e furnizimit të IRGC-së: IRGC-ja kontrollon një pjesë të madhe të ekonomisë iraniane, duke përfshirë edhe eksportin e naftës. Një goditje në Kharg do të dobësonte aftësinë e tyre për të financuar aktivitetet ushtarake.


• Kontrolli mbi Ngushticën e Hormuzit: Kharg ndodhet në një pozicion strategjik pranë këtij korridori detar, përmes të cilit kalon rreth 20% e naftës botërore. Kontrolli i tij do t’i lejonte SHBA-së të ushtronte presion mbi Iranin për të mbajtur hapur këtë ngushticë, e cila është një nga arteriet më të rëndësishme të tregut global të naftës.


• Platformë për sulme ushtarake: Kharg mund të shërbejë si bazë për sulme ajrore ose detare kundër Iranit, duke i dhënë SHBA-së një avantazh strategjik në rast të një konflikti të hapur.

---

Sulmet e mëparshme të SHBA-së kundër Khargut

SHBA-ja ka sulmuar ishullin Kharg edhe më parë, gjatë Luftës Iran-Irak (1980-1988). Më 13 mars 2024, forcat amerikane kanë kryer sulme ajrore kundër objektivave ushtarake në Kharg, duke pretenduar se kanë shkatërruar çdo objektiv ushtarak në ishull. Megjithatë, infrastruktura naftore nuk u pre, duke treguar se SHBA-ja ka mbajtur një qëndrim të kujdesshëm për të mos destabilizuar plotësisht tregun e naftës.

Ky qëndrim ka ndryshuar me kohën, pasi Trump ka deklaruar se do të veprojë kundër naftës iraniane ashtu siç ka vepruar kundër Venezuelës, duke treguar një rritje të ashpërsisë në strategjinë e tij ndaj Iranit. ---

Pse Trump dëshiron të kontrollojë Khargun?

Strategjia e Trumpit përfshin disa qëllime të qarta:

• Ndërprerja e financimit të IRGC-së: Duke bllokuar eksportin e naftës, SHBA-ja do të dobësonte një nga burimet kryesore të financimit të IRGC-së, e cila është listuar si organizatë terroriste nga SHBA-ja dhe shumë vende të tjera.


• Presion mbi Iranin për të ndryshuar politikën e tij: Duke kontrolluar Khargun, SHBA-ja do të kishte një mjet të fuqishëm presioni për të detyruar Iranin të ndryshojë politikën e tij në lidhje me programin bërthamor, mbështetjen e grupimeve të armatosura në Lindjen e Mesme dhe aktivitetet e tij në rajon.


• Sigurimi i kontrollit mbi një nga korridoret më të rëndësishme detare: Kharg ndodhet afër Ngushticës së Hormuzit, një zonë kritike për tregun global të naftës. Kontrolli i tij do t’i jepte SHBA-së një avantazh të madh në rast të një konflikti të hapur.

---

Përfundim: Një goditje e rëndë për Iranin

Nga të gjitha këto arsye, kontrolli i ishullit Kharg nga SHBA-ja do të ishte një goditje e rëndë për Iranin, duke ndërprerë një nga burimet kryesore të të ardhurave të tij dhe duke dobësuar aftësinë e IRGC-së për të vazhduar luftën. Për SHBA-në, kontrolli i këtij ishulli do të ishte një fitore strategjike, duke i dhënë atij një avantazh të madh në rajon dhe duke e detyruar Iranin të ndryshojë politikën e tij.

Me tensionet në rritje midis SHBA-së dhe Iranit, kontrolli i Khargut mund të bëhet një nga objektivat kryesorë të strategjisë amerikane në Lindjen e Mesme. Gjithçka varet nga se si do të zhvillohet situata në të ardhmen e afërt.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.