Kosova në rënie: Liria e medias përkeqësohet sipas raportit evropian

Raporti evropian zbulon rënie të thellë në lirinë e medias në Kosovë

Liria e medias në Kosovë ka hyrë në një fazë kritike të përkeqësimit, si rezultat i ndërhyrjeve politike, sulmeve verbale ndaj gazetarëve dhe dobësimit të pavarësisë së institucioneve mediale. Ky është konkluzioni kryesor i raportit të fundit, publikuar më 20 korrik nga organizatat partnere të Platformës së Këshillit të Evropës për Mbrojtjen e Gazetarisë dhe Sigurisë së Gazetarëve.

Një mision ndërkombëtar zbulon realitetin e vështirë të mediave kosovare

Raporti u hartua pas një misioni faktmbledhës të zhvilluar në Prishtinë më 24-26 mars 2025, nga tetë organizata ndërkombëtare për lirinë e medias, duke përfshirë:

• Reporterët pa Kufij (RSF)
• Institutin Ndërkombëtar të Shtypit (IPI)
• Federatën Evropiane të Gazetarëve (EFJ)
• Qendrën Evropiane për Lirinë e Shtypit dhe Mediave (ECPMF)
• Unionin Evropian të Transmetuesve (EBU)

Delegacioni mbështeti edhe Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës dhe zhvilloi takime me figura kyçe, duke përfshirë kryeministrin Albin Kurti, përfaqësues të RTK-së, Komisionit të Pavarur të Mediave, sistemit gjyqësor dhe diplomatë ndërkombëtarë.

Problemet kryesore që rrezikojnë lirinë e mediave

Edhe pse Kosova mbetet një nga vendet më pluraliste në rajon në fushën mediatike, raporti identifikon disa çështje kyçe që kanë çuar në përkeqësimin e situatës:

• Ligji për Komisionin e Pavarur të Mediave (KPM), i cili u shpall antikushtetues nga Gjykata Kushtetuese.
• Financimi i pamjaftueshëm dhe presionet politike ndaj RTK-së, duke rrezikuar pavarësinë editoriale të transmetuesit publik.
• Sulmet verbale dhe diskreditimi ndaj gazetarëve, veçanërisht nga politikanë të lartë, duke përfshirë edhe kryeministrin.
• Procedura jotransparente në përzgjedhjen e anëtarëve të KPM-së dhe bordit të RTK-së.
• Mosmarrëveshjet në qasjen ndaj informacionit publik, me rritje të ankesave për moslejimin e dokumenteve zyrtare.

Rënie e thellë në Indeksin Botëror të Lirisë së Mediave

Këto zhvillime kanë ndikuar negativisht në renditjen ndërkombëtare të Kosovës. Sipas Indeksit Botëror të Lirisë së Mediave 2025 të RSF, Kosova ka rënë për 28 pozicione, duke u renditur në vendin e 84-të nga 180 vende, krahasuar me vitin 2023. Kjo ka dëmtuar reputacionin e vendit si një nga më të avancuarit në rajon për lirinë e mediave.

Sigurimi i gazetarëve: nga sulmet fizike te kërcënimet online

Ndërsa sulmet fizike kanë rënë, gazetarët ballafaqohen me një rritje të kërcënimeve verbale, diskreditimit dhe ngacmimeve në internet. Në vitin 2025, Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës regjistroi 69 raste të tilla, duke përfshirë denigrim publik dhe sulme online. Shumë nga këto janë lidhur me deklarata të zyrtarëve publikë, duke theksuar nevojën për një debat më respektues.

Raporti përmend edhe kritikat ndaj kryeministrit Albin Kurti, i cili, sipas organizatave, ka përdorur gjuhë denigruese ndaj mediave. Megjithëse Zyra e Kryeministrit ka mohuar këtë, organizatat kanë bërë thirrje për një ndryshim në retorikën politike.

RTK në qendër të shqetësimeve: pavarësia editoriale në rrezik

Transmetuesi publik RTK është një nga institucionet më të prekura. Raporti përmend financimin e pamjaftueshëm, presionet politike dhe procedurat jotransparente si faktorë që rrezikojnë pavarësinë editoriale. Dëshmitë e gazetarëve për largime të padrejta dhe ndërprerje të emisioneve janë vënë në dyshim nga menaxhmenti i RTK-së.

Një shpresë në sistemin gjyqësor

Përkundër sfidave, raporti vlerëson përparimet në sistemin gjyqësor. Strategjia 2026-2028 e Këshillit Gjyqësor të Kosovës ka përparësi trajtimin e rasteve që lidhen me sigurinë e gazetarëve dhe shpifjen, duke treguar një angazhim të rëndësishëm për mbrojtjen e mediave.

Thirrje për veprim nga qeveria e ardhshme

Organizatat kanë bërë thirrje Qeverisë së ardhshme të Kosovës që të:

• Rikthejë besimin në institucionet demokratike dhe procesin e reformave.
• Ndërmerr masa konkrete për të ndaluar sulmet verbale ndaj gazetarëve.
• Rregullojë financimin e RTK-së dhe garantojë pavarësinë e tij editoriale.
• Përmirësojë transparencën e institucioneve publike dhe qasjen në informacion.

Raporti përfundon duke theksuar se liria e mediave është një themel i demokracisë, dhe se Kosova duhet të veprojë shpejt për të përmirësuar situatën dhe të rikthejë pozicionin e saj si shembull në rajon.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.