Ligji për Përfaqësim të Drejtë: Ditë e errët për marrëdhëniet ndëretnike?

Ligji për Përfaqësim të Drejtë: Një kërcënim për barazinë ndëretnike

Nënkryetari i BDI-së, Bujar Osmani, ka ngritur alarm për Ligjin për Përfaqësim të Drejtë dhe Adekuat, duke e quajtur miratimin e tij një nga ditët më të errëta për marrëdhëniet ndëretnike dhe frymën e Marrëveshjes së Ohrit. Në një status të publikuar në Facebook, Osmani thekson se ky ligj përmbys plotësisht logjikën e përfaqësimit të drejtë, një nga shtyllat kryesore të marrëveshjes që ka garantuar barazi ndëretnike në dekada të tëra.

Si ndryshon sistemi aktual i përfaqësimit?

Deri më sot, sistemi i përfaqësimit të drejtë në institucione ka funksionuar sipas një modeli të qartë: barazia garantohej paraprakisht. Për shembull, nëse kishte pesë vende pune të parapara për shqiptarë, vetëm kandidatët nga kjo komunitet konkurronin, dhe pesë më të mirët zgjidheshin brenda grupit. E njëjta rregull aplikonte për komunitetet e tjera. Kjo siguronte që meritokracia të zbatohej brenda secilit grup, pa diskriminim paraprak.

Por me Ligjin për Përfaqësim të Drejtë, gjithçka ndryshon. Tani, drejtuesit e institucioneve kanë të drejtë të zgjedhin kandidatët sipas kritereve të tyre, duke përdorur argumentin e meritokracisë. Vetëm më pas, një komision shtetëror (i drejtuar nga figura të tilla si Stoilkoviq) do të vlerësojë në fund të vitit nëse përfaqësimi i drejtë është respektuar. Kjo do të thotë se barazia nuk është më një garanci paraprake, por një raport administrativ pas punësimit.

Një ndryshim rrënjësor që rrezikon marrëdhëniet ndëretnike

Osmani thekson se ky ligj paraqet një ndryshim rrënjësor në konceptin e barazisë. Nga një sistem që garantonte barazi në hyrje, kalojmë në një model ku drejtuesit kanë kontroll të plotë mbi zgjedhjen e personelit. Nëse padrejtësitë ndodhin, ato do të korrigjohen vetëm përmes raporteve vjetore – një zgjidhje shumë e vonë dhe joefektive.

Sipas tij, nëse ky ligj miratohet, do të shënojë një kthesë të rëndë për Marrëveshjen e Ohrit, duke dobësuar një nga mekanizmat kryesorë që kanë mbajtur marrëdhëniet ndëretnike në një nivel të qëndrueshëm. Barazia paraprake ka qenë baza e stabilitetit social, dhe heqja e saj mund të çojë në tensione të reja ndëretnike.

Pse është ky ligj i rrezikshëm për stabilitetin social?

• Humbja e garantisë së barazisë: Tani, përfaqësimi i drejtë nuk është më një të drejtë e garantuar, por një mundësi që mund të anulohet nga drejtuesit.
• Rreziku i diskriminimit të fshehtë: Nëse drejtuesit kanë të drejtë të zgjedhin sipas kritereve të tyre, mund të ndodhë diskriminim i fshehtë kundër komuniteteve të caktuara.
• Vlerësimi i vonë i padrejtësive: Raportet vjetore nuk janë mjaftueshëm efektive për të korrigjuar padrejtësitë në kohë reale.
• Rreziku për frymën e Marrëveshjes së Ohrit: Kjo marrëveshje ka qenë themeli i paqes ndëretnike; ndryshimi i saj mund të destabilizojë sistemin.

Çfarë duhet të bëhet tani?

Osmani i bën thirrje institucioneve dhe opinionit publik të shqyrtojnë me kujdes këtë ligj, duke u kujtuar se Marrëveshja e Ohrit ka qenë një arritje historike që ka garantuar paqe dhe stabilitet. Ndryshimi i këtij sistemi mund të ketë pasoja të rënda për marrëdhëniet ndëretnike dhe frymën e bashkëjetesës së qetë.

Nëse ky ligj miratohet, Shqipëria mund të përballet me një epokë të re të tensionit ndëretnik, ku barazia nuk do të jetë më një të drejtë e garantuar, por një privilegji që mund të merret ose të hiqet sipas dëshirës së tyre të fuqishme.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.