Raporti i IKD: Mungesa e prokurorëve ngadalëson procedimet gjyqësore në Kosovë

Raporti i IKD: Mungesa e prokurorëve ngadalëson procedimet gjyqësore në Kosovë

Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) ka publikuar dy raporte të rëndësishme që zbulojnë sfidat kritike në sistemin gjyqësor të vendit, duke theksuar mungesën e prokurorëve si një faktor kyç që ndikon në vonesat e procedimeve gjyqësore. Raportet, të përgatitura në bazë të monitorimit të aktakuzave dhe aktgjykimeve, paraqesin një pamje të hollësishme të situatës në Departamentin për Krime të Rënda dhe Departamentin e Përgjithshëm-Penal.

Numri i kufizuar i prokurorëve: një pengesë për efikasitetin gjyqësor

Ehat Miftaraj, drejtor ekzekutiv i IKD-së, ka theksuar se në shumë prokurori themelore në Kosovë, numri i prokurorëve është i pamjaftueshëm për të mbuluar ngarkesën e punës. Gjatë takimeve me kryetarë të gjykatave dhe kryeprokurorë, është evidentuar se shumë seanca gjyqësore shtyhen ose anulohen për shkak të mungesës së prokurorëve të disponueshëm. Kjo situatë ka një ndikim domethënës në efikasitetin e sistemit gjyqësor, duke shtuar vonesat në trajtimin e rasteve.

Miftaraj ka treguar se, përveç numrit të ulët të prokurorëve, mungesa e përkthyesve — veçanërisht për gjuhën serbe — është një tjetër sfidë që prek sistemin gjyqësor. Kjo pengon procedimet e drejtë dhe zgjat kohëzgjatjen e rasteve, duke rritur presionin mbi gjykatat dhe prokuroritë.

Ngarkesa e lartë e prokurorëve: një barrë e palëmbajtur

Gzim Shala, hulumtues i lartë në IKD, ka paraqitur të dhëna konkrete që tregojnë se prokuroritë themelore në Kosovë kanë një ngarkesë të lartë të rasteve në raport me numrin e prokurorëve. Mesatarisht, një prokuror ka përgjegjësi për 519 raste, një numër që tejkalon standardet e rekomanduara. Shala ka theksuar se ka dallime të mëdha midis prokurorive në nivel vendi:

• Gjakova dhe Mitrovica kanë numrin më të madh të rasteve për prokuror.
• Prizreni ka numrin më të vogël të rasteve për prokuror.

Ai ka theksuar se këto mosbarazi duhet të trajtohen nga Këshilli Prokurorial i Kosovës (KPK), duke kërkuar një ekuilibër midis numrit të rasteve dhe numrit të prokurorëve për të përmirësuar efikasitetin e sistemit.

Statistikat alarmuese: efikasiteti i ulët në disa departamente

Sipas raporteve të IKD-së, Departamenti i Krimeve të Rënda ka arritur një efikasitet prej 126%, ndërsa Departamenti i Përgjithshëm-Penal ka një efikasitet mbi 100%. Megjithatë, këto numra nuk duhet të mashtrojnë, pasi ato përfshijnë edhe raste në procedurë paraprake, të cilat nuk varen nga aktiviteti i gjykatave ose prokurorëve. Kohëzgjatja e trajtimit të rasteve në Krimet e Rënda, që tejkalon 1 mijë ditë, është një shqetësim i madh për sistemin gjyqësor.

Ngadhnjim Arrni, kryetar i Gjykatës Themelore në Prishtinë, ka treguar se vonesat në trajtimin e rasteve mund të jenë të lidhura edhe me rrethanat objektive, si sigurimi i të pandehurve ose mungesa e dokumenteve të nevojshme. Ai ka theksuar se statistikat duhet të interpretohen me kujdes, pasi ato përfshijnë edhe raste në procedurë paraprake, të cilat nuk janë nën kontrollin e drejtpërdrejtë të gjykatave ose prokurorëve.

Aplikimi i masave konfiskuese: një sfidë e pazgjidhur

Raportet e IKD-së kanë zbuluar gjithashtu se aplikimi i masave konfiskuese dhe sekuestrimit nga ana e Prokurorit të Shtetit është më i lartë në rasti të përgjithshëm sesa në ato të korrupsionit. Në raste të korrupsionit, vetëm 19% e kërkesave për sekuestrim dhe konfiskim janë parashtruar, ndërsa në 32% të rasteve të përgjithshme është kërkuar konfiskimi i aseteve që kanë burim nga veprat penale. Kjo tregon një pengesë në luftën kundër korrupsionit dhe nevojën për përmirësime në këtë drejtim.

Reagimi i Prokurorit të Shtetit: një përgjigje e shpejtë, por me kufizime

Gzim Shala ka treguar se reagimi i Prokurorit të Shtetit ka qenë relativisht i shpejtë, veçanërisht për aktakuzat e ngritura gjatë vitit 2025. Megjithatë, ai ka theksuar se efikasiteti i sistemit varet edhe nga faktorë të jashtëm, si mungesa e prokurorëve ose përkthyesve, të cilët janë thelbësorë për një procedim të shpejtë dhe të drejtë.

Mbështetja ndërkombëtare për raportet e IKD-së

Milbert Dongjoon Shin, zëvendës-shef i Misionit të Kombeve të Bashkuara në Kosovë, ka shprehur mbështetjen e tij për raportet e IKD-së, duke i cilësuar si të realizuara me integritet dhe profesionalizëm. Ai ka theksuar se rekomandimet e paraqitura në raportet janë të rëndësishme për përmirësimin e sistemit gjyqësor dhe ka shprehur kënaqësinë e tij për frymën bashkëpunuese midis gjykatave dhe prokurorëve.

Shin ka treguar se procesi i monitorimit është bërë me kujdes të madh dhe me një sistem të bazuar në dëshmi, duke lejuar që politkëbërësit të bëjnë ndryshime të nevojshme për përmirësimin e sistemit gjyqësor.

Rekomandimet për përmirësimin e sistemit gjyqësor

Bazuar në gjetjet e raporteve, ekspertët kanë paraqitur disa rekomandime të rëndësishme për përmirësimin e sistemit gjyqësor në Kosovë:

• Rritja e numrit të prokurorëve në prokuroritë themelore për të përmbushur ngarkesën e punës.
• Zgjidhja e mungesës së përkthyesve, veçanërisht për gjuhën serbe, për të shpejtuar procedimet gjyqësore.
• Trajtimi i mosbarazive në ngarkesën e prokurorëve midis rajoneve të ndryshme të vendit.
• Përmirësimi i aplikimit të masave konfiskuese në raste të korrupsionit për të luftuar këtë fenomen.
• Vlerësimi i rasteve në procedurë paraprake për të siguruar që ato nuk ndikojnë negativisht në statistikat e efikasitetit.

Raportet e IKD-së paraqesin një fotografi të hollësishme të sfidave që ndeshet sistemi gjyqësor i Kosovës. Ndërsa prokurorët dhe gjykatat përballen me një ngarkesë të lartë të punës dhe mungesën e burimeve të mjaftueshme, është e qartë se përpjekjet për përmirësimin e sistemit duhet të intensifikohen. Vetëm përmes reformave strukturore dhe rritjes së burimeve, Kosova mund të arrijë një sistem gjyqësor më efikas dhe të drejtë për të gjithë qytetarët e saj.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.