Studentët në Shkup mesazh Filkovit: Mos e trajtoni këtë çështje me arrogancë, sa më shumë që injorohemi, më shumë do të rritet revolta (VIDEO)
Me thirrje e pankarta për mundësimin e mbajtjes së provimit të jurisprudencës në shqip përveç maqedonishtes, studentët shqiptarë filluan marshin protestues në Shkup nga Ura e Gurit drejt Ministrisë së Drejtësisë. Ata kërkojnë që institucion...
Me thirrje e pankarta për mundësimin e mbajtjes së provimit të jurisprudencës në shqip përveç maqedonishtes, studentët shqiptarë filluan marshin protestues në Shkup nga Ura e Gurit drejt Ministrisë së Drejtësisë. Ata kërkojnë që institucionet shtetërore ta zbatojnë Ligjin e gjuhëve dhe zëri i tyre të dëgjohet, shkruan Portalb.mk.
Me pankarta “Ligj në letër, diskriminim në praktikë”, “Gjykata politike e Maqedonisë së Veriut”, “Respekto Ligjin për Gjuhët”, “Gjykata destabilizuese”, “Politika ka korruptuar Gjykatën Kushtetuese“, “Përgjegjësi” dhe “Ligji për gjuhët është i qartë”, studentët kërkojnë që institucionet të respektojnë ligjin e gjuhëve dhe që ligji të mos mbetet thjeshtë në letër, por i njëjti të zbatohet.
Ministria për Punë të Brendshme në Maqedoninë e Veriut informoi për Portalb.mk në lidhje me arrestimet e sotme gjatë kohës së protestës.
Pasi mbërritën para Ministrisë së Drejtësisë njëri nga organizatorët e protestës, Mevlan Ademi, tha se studentët shqiptarë u përballën me ndalesa dhe pengesa gjatë rrugës për në Shkup, ndërsa sipas tij ka pasur edhe ndalime të autobusëve nga Kumanova.
Ai kritikoi mënyrën e trajtimit nga policia, duke theksuar se protesta është paqësore dhe se pjesëmarrësit kërkojnë vetëm të drejtat e tyre, veçanërisht të drejtën për të dhënë provimin e jurisprudencës në gjuhën shqipe.
Ademi tha se kjo nuk është kërkesë për privilegje, por për të drejta të garantuara, duke shtuar se gjuha shqipe, është e drejtë e fituar dhe nuk mund të kufizohet nga institucionet.
“Herën e fundit u ankuan për flamurin shqiptar. Studentët shqiptar nga Tirana në mënyrë të dhunshme dërgohen në Kumanovë, protesta është në Shkup. Kur dalim të protestojmë në mënyrë paqësore, provokohemi rrugës. E dashur polici, edhe neve duhet të na mbroni. Së bashku shqiptar, në një kauzë të pa ndarë, i themi botës jemi shqiptar. Sapo mora lajmin prej studentëve, janë arrestuar, a është normale kjo. Zëri ynë i gjuhës që na ka folur nëna brez pas brezi. Ky zë kërkon që të flas shqip në vendin e tij. Kërkojmë gjuhën tonë, amanetin tonë, Nuk është privilegj, por e drejtë nga Marrëveshja e Ohrit, Kjo është e drejtë sepse ne kemi qenë këtu. Edhe sa kohë duhet të presë një shqiptar për të dhënë provimin në gjuhën e tij, për të ushtruar profesionin në gjuhën e tij? Nuk ka institucion që mund të prekë gjuhën shqipe,. As Ministria e Drejtësisë, as Gjykata Kushtetuese. Ne nuk jemi kundër këtij shteti, ne jemi këtu për dinjitet, barazi dhe respekt. Ata që na thonë prisni, ne ju themi nuk presim më”, tha Ademi.
Një tjetër organizator i bëri thirrje Filkovit që të mos e trajtojë çështjen me arrogancë
“Vetëm një shoqëri që i trajton të gjithë me barazi mund të ketë stabilitet dhe të ardhme evropiane. Studentët janë e ardhmja e këtij shteti e jo problem, prandaj sot edhe një herë i bëjmë thirrje Filkovit mos e trajtoni këtë çështje me arrogancë institucionale, sepse çdo vonesë është mesazh se sistemi nuk i dëgjon studentët. Poashtu i bëjmë thirrje kryeministrit, Hristija Mickoski,mos e lini këtë temë të mbetet deklarata për mediat. Dhe një mesazh për të gjithë përfaqësuesit shqiptar, sot kërkohet koordinim dhe angazhim, pa dallime partiake. Sot jemi më të qartë dhe më të vendosur, dhe sa më shumë që injorohet zëri i studentëve, aq më shumë do të rritet revolta qytetare. Ne rebelohemi kur na mohohet e drejta”, tha ai.
Pavarësisht protestave të studentëve shqiptarë dhe premtimeve të përsëritura nga pushteti, çështja e provimit të jurisprudencës në gjuhën shqipe vazhdon të mbetet pa zgjidhje konkrete institucionale.
Funksionarë të lartë të VLEN-it dje thanë se e kanë zgjidhur problemin për të cilin sot studentët protestojnë sërish, gjegjësisht provimi i jurisprudencës të mbahet në gjuhën shqipe.
“Provimi i jurisprudencës edhe në gjuhën shqipe! Së shpejti me lajme të mira”, shkruajtën Bilall Kasami dhe Izet Mexhiti.
Por, të pyetur sot nga Portalb.mk, ata heshtin dhe nuk japin asnjë detaj konkret.
Ndaj deklaratave të pushtetit reagoi Bujar Osmani nga BDI.
“Paskan thënë: Rrini rahat. Jo, jo… tash krejt do rrimë rahat, sepse punën e kanë marrë në dorë studentët, pjesa më e shëndoshë, më e pastër dhe më e ndërgjegjshme e shoqërisë”, tha Osmani.
Edhe Qeveria ka paralajmëruar zgjidhje, por deri më tani nuk ka përgjigje konkrete se cila do të jetë zgjidhja.
Ndërkaq nga Ministria e Drejtësisë na thanë se do të përgjigjen pas protestës së sotme.
Pasi thanë se është çështje e zgjidhur, u takuan për të thënë që ende s’ka zgjidhje, por “punohet”
Sot, kryeministri, Hristijan Mickoski, zhvilloi takim me bashkëkryetarët e VLEN-it, Bilall Kasami dhe Izet Mexhiti, në të cilin u diskutua tema e përdorimit të gjuhëve gjatë dhënies së provimit të jurisprudencës.
“Institucionet punojnë në mënyrë aktive në gjetjen e zgjidhjeve që do të jenë plotësisht në përputhje me Kushtetutën dhe me Ligjin për përdorimin e gjuhëve, me qëllim sigurimin e sigurisë juridike dhe funksionalitetit”, thanë nga Qeveria.
Protesta e studentëve ka marrë mbështetje nga politikanë, funksionarë nga rajoni dhe më gjerë, mes tyre edhe këngëtarja shqiptare me famë botërore Bebe Rexha.
Kjo është protesta e dytë e studentëve e cila erdhi pas një periudhe të gjatë pakënaqësish dhe iniciativash studentore. Protesta e parë u mbajt më 6 prill 2026 në Shkup.
Kronologjia e ngjarjes
Çështja e provimit të jurisprudencës në gjuhën shqipe po përcillet me bujë të madhe periudhën e fundit pasi 385 studentë shqiptarë nga tre fakultete të juridikut (UT, UEJL, UNT) në Maqedoninë e Veriut përmes një peticioni kërkuan nga institucionet që provimi i jurisprudencës të jepet edhe në gjuhën shqipe, në gjuhën në të cilën i kryejnë studimet, pasi siç thonë, u takon me ligj.
Në Ligjin për Provimin e Jurisprudencës nuk ekziston dispozitë ligjore në të cilin thuhet se ky provim mund të mbahet vetëm në gjuhë maqedonase.
Ndërkaq, neni 2 i Ligjit për Përdorimin e Gjuhëve thotë se “institucionet e qeverisjes shtetërore duhet të mundësojnë përdorim të gjuhëve tjera zyrtare të cilat fliten nga më së paku 20% e qytetarëve”, që është gjuha shqipe.
Neni 2 dhe neni 5 i këtij ligji thotë se “institucionet janë të obliguara të mundësojnë përdorim të gjuhës shqipe në të gjitha procedurat para gjykatave dhe organeve tjera shtetërore”. Kjo do të thotë se në qoftë se ligji për provimin e jurisprudencës nuk e kufizon dhënien e këtij provimi vetëm në gjuhën maqedone, duhet të mundësohet edhe në gjuhën shqipe.
Por kjo kërkesë deri tani ka hasur në vesh të shurdhër.
Ministria e Drejtësisë me në krye Igor Fillov vazhdimisht ka insistuar se provimi i jurisprudencës nuk mund të mbahet në gjuhën shqipe pavarësisht Ligjit për përdorimin e gjuhëve. Ndërsa inspektimin e Inspektoratit për Përdorimin e Gjuhëve e kanë quajtur si presion.
Në ndërkohë, Inspektorati për Përdorimin e Gjuhëve pas mbikëqyrjes së jashtëzakonshme ia tërhoqi vërejtjen Ministrisë së Drejtësisë në krye me Igor Fillkovin se nuk e kanë mundësuar dhënien e provimit të jurisprudencës në gjuhën shqipe pavarësisht detyrimit ligjor dhe kushtetues. Ministria e Drejtësisë nuk e ka ndërmend t’i zbatojë rekomandimet, por parashtroi ankesë ndaj këtij vendimi.
Edhe Avokati i Popullit përmes lëndës që e hapi për këtë çështje, doli me propozim konkret për Qeverinë ku i kërkon që përmes ministrisë së Drejtësisë, të fillojë procedurë për ndryshimin tre ligjeve: Jurisprudencës, Noterinë dhe Përmbarimin, që të njëjtat të harmonizohen me Ligjin për përdorimin e gjuhëve, që ky provim të jepet edhe në shqip.
Kryeministri Hristijan Mickoski edhe pse pati deklaruar se studentëve duhet t’u mundësohet provimi edhe në shqip, pastaj tha se Ligji aktual nuk e lejon provimin e jurisprudencës në shqip dhe se është i gatshëm ta rregullojnë, por vendimin do ta japë Komisioni i Venedikut. Më 4 mars në Kuvend premtoi se do të bëhen ndryshime ligjore që provimi të mbahet edhe në gjuhën shqipe.
Opozita shqiptare fillimisht dorëzoi propozim-ligji me të cilin propozuan që provimi i jurisprudencës të jepet edhe në gjuhën shqipe, por më pas e tërhoqën me arsyetimin se duhet vetëm të zbatohet Ligji për përdorimin e gjuhëve. Opozita shqiptare dorëzoi në Kuvend edhe rezolutë.
Ekspertët dhe shoqëria civile kanë vlerësuar se provimi në shqip nuk përbën rrezik dhe duhet të reflektojë realitetin demografik.
Kujtojmë se Propozim-ligj i cili do të mundësonte dhënien e provimit të jurisprudencës në gjuhën shqipe ishte gati në vitin 2024 nga Ministria e Drejtësisë, por me ndryshimin e përbërjes parlamentare dhe qeverisë së re, e njëjta u hoq nga agjenda e kuvendit dhe s’u përmend fare nga qeveria aktuale.
Ligji për Zbatimin e Gjuhëve ka hyrë në fuqi në vitin 2019, nga atëherë janë ndërruar katër ministra të drejtësisë, edhe atë Bojan Mariçiq, Nikolla Tupançevski, Krenar Lloga dhe aktualisht është Igor Filkov. Në vitet paraprake edhe kur s’ka pasur ministër shqiptar, zëvendësi ka qenë i përkatësisë shqiptare.
Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.
