Suedia, vendi evropian ku vetëm 5% e popullsisë pinë duhan – revolucion në shëndet publik

Suedia, vendi evropian ku vetëm 5% e popullsisë pinë duhan – revolucion në shëndet publik

Suedia ka arritur një kthesë historike në fushën e shëndetit publik duke u bërë vendi i parë në Evropë ku vetëm 4,5% e popullsisë pinë duhan rregullisht, duke e tejkaluar objektivin e vendosur për vitin 2025. Kjo arritje, e konfirmuar nga Këshilli Suedez për Informim mbi Alkoolin dhe Drogat e Tjera, e vendos Suedinë në radhën e vendeve me normat më të ulëta të pirjes së duhanit në botë.

Nga 30% në 4,5%: Një rënie e jashtëzakonshme gjatë 40 vjetëve

Në fillim të viteve 1980, mbi 30% e suedezëve pinin duhan në bazë ditore, duke e bërë këtë vicio një problem të madh shëndetësor. Megjithatë, përmes një strategjie të gjerë anti-duhan, duke përfshirë ngritjen e taksave mbi duhanin, kufizime të rrepta reklamuese dhe fushata të vazhdueshme informuese, Suedia ka arritur të zvoglojë këtë normë në mënyrë të qëndrueshme.

Politikat që ndryshuan gjithçka

Suksesi i Suedisë nuk është i rastësishëm. Qeveria suedeze ka zbatuar një sërë masash të rrepta, duke përfshirë:

• Taksat e larta mbi duhanin: Cmimi i paketës së duhanit në Suedi është ndër më të lartët në Evropë, duke e bërë këtë produkt të pakalueshëm për shumë konsumatorë.
• Kufizime të rrepta reklamuese: Reklamat për duhan janë ndaluar plotësisht, duke eliminuar ndikimin e mediave në nxitjen e pirjes së duhanit.
• Fushata të vazhdueshme informuese: Qeveria ka investuar në programe edukative që informojnë popullsinë për rreziqet e duhanit, duke ndikuar në ndryshimin e zakoneve shoqërore.
• Ndërhyrje në mjedisin shoqëror: Pirja e duhanit në vende publike është ndaluar, duke e bërë këtë vicio të papranueshëm në shumë rrethana.

Një model për Evropën dhe botën

Arritja e Suedisë shërben si një shembull i mirë për vendet e tjera, duke treguar se përmes një kombinimi të politikave të rrepta dhe ndryshimit të zakoneve shoqërore, është e mundur të reduktohet ndjeshëm pirja e duhanit. Kjo nuk vetëm që përmirëson shëndetin publik, por edhe ul kostot e sistemit shëndetësor duke reduktuar sëmundjet e lidhura me duhanin, si kanceri i mushkërive dhe sëmundjet kardiovaskulare.

Çfarë mund të mësojnë vendet e tjera nga Suedia?

Suksesi i Suedisë nuk është i pazakontë në kontekstin global. Vendet si Norvegjia, Islanda dhe Danimarka kanë arritur gjithashtu norma shumë të ulëta të pirjes së duhanit, duke treguar se një qasje e ndërlidhur midis politikave publike dhe ndryshimit të sjelljes shoqërore mund të ketë efekte të jashtëzakonshme. Për vendet që ende luftojnë kundër pirjes së duhanit, shembulli suedez ofron një udhëzim të qartë: investimi në parandalim dhe edukim është më efektiv se ndonjë masë e vetme.

Perspektiva e ardhme: Një vend pa duhan deri në vitin 2030?

Me normën aktuale të ulët, Suedia ka vendosur një objektiv edhe më ambicioz: të bëhet një vend plotësisht pa duhan deri në vitin 2030. Kjo do të kërkojë një angazhim të vazhdueshëm nga qeveria, institucioneve publike dhe shoqërisë civile, por duke parë progresin e arritur deri më tani, ajo nuk duket e pamundur.

Në fund të fundit, suksesi i Suedisë nuk është vetëm një tregues i fuqisë së politikave publike, por edhe i aftësisë së shoqërive për të ndryshuar normat e tyre shoqërore në favor të shëndetit publik. Kjo histori shërben si një frymëzim për vendet e tjera që dëshirojnë të luftojnë kundër pirjes së duhanit dhe të përmirësojnë cilësinë e jetës së qytetarëve të tyre.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.