Trump propozon aneksimin e Venezuelës: Një lëvizje e diskutueshme që rrezikon stabilitetin rajonal

Trump propozon aneksimin e Venezuelës: Një lëvizje e diskutueshme që rrezikon stabilitetin rajonal

Në një zhvillim që ka nxitur reagime të ashpra ndërkombëtarisht, ish-presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se po “shqyrton seriozisht” mundësinë e aneksimit të Venezuelës si shtetin e 51-të të SHBA-së. Kjo deklaratë, e bërë gjatë një interviste për Fox News, ka nxitur reagime të ashpra nga qeveria venezueliane dhe komuniteti ndërkombëtar, duke rritur tensionet në një rajon që tashmë ballafaqohet me konflikte të rëndësishme.

Reagimi i Venezuelës: Sovraniteti në rrezik

Presidentja në detyrë e Venezuelës, Delcy Rodríguez, ka hedhur poshtë kategorikisht këtë mundësi, duke theksuar se vendi i saj nuk ka asnjë plan të bëhet pjesë e SHBA-së. Në një deklaratë të dhënë para International Court of Justice në Hagë, Rodríguez ka theksuar se Venezuela është një “vend i lirë dhe sovran”, duke iu referuar historisë së saj si një komb që ka luftuar për pavarësinë që nga periudha koloniale.

“Ne do të vazhdojmë të mbrojmë integritetin tonë, sovranitetin tonë, pavarësinë tonë dhe historinë tonë”, ka thënë Rodríguez, duke shtuar se Venezuela nuk është një koloni, por një vend i pavarur që ka të drejtë të zgjidhë konflikte nëpërmjet negociatave dhe jo përmes aneksimit të dhunshëm.

Konflikti territorial: Essequibo, burim i tensioneve

Shkaku i këtij reagimi të ashpër është një konflikt territorial i gjatë 120-vjeçar midis Venezuelës dhe Guajanës për rajonin e Essequibo. Ky territor, i cili përbën dy të tretat e sipërfaqes së Guajanës, është i pasur me naftë, minerale, ar dhe burime të tjera natyrore. Në vitin 2015, zbulimi i një fushe të madhe nafte nga kompania amerikane ExxonMobil ka rritur tensionet, duke bërë që Guajana t’i drejtohet Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë (ICJ) për të mbrojtur pretendimet e saj.

Venezuela, nga ana e saj, argumenton se marrëveshja e vitit 1966 në Gjenevë e anulon arbitrazhin e vitit 1899, i cili kishte përcaktuar kufirin në favor të Guajanës. Sipas Venezuelës, negociatat politike janë zgjidhja e duhur, ndërsa Guajana ka akuzuar Venezuelën për përpjekje për aneksimin e dhunshëm të rajonit, veçanërisht pas referendimit të vitit 2023, ku votuesit venezuelianë u pyetën nëse duan që Essequibo të bëhet një shtet i tyre.

Nafta dhe interesat ekonomike: Prapavija e konfliktit

Rajoni i Essequibo është një nga zonat më të pasura me naftë në Amerikën e Jugut, me prodhim aktual që arrin në 900 mijë fuçi naftë në ditë—afër nivelit të prodhimit të Venezuelës. Kjo ka bërë që të gjitha palët të përfshihen në një lojë të rrezikshme për kontrollin e këtij territori strategjik.

Guajana ka akuzuar Venezuelën se ka përdorur referendumin e vitit 2023 si një mjet për të justifikuar një pushtim të mundshëm, ndërsa Venezuela ka akuzuar Guajanën se ka shkelur marrëveshjen e Gjenevës duke iu drejtuar gjykatës në mënyrë “oportuniste”, veçanërisht pas zbulimit të naftës nga ExxonMobil.

Operacioni ushtarak dhe rrëzimi i Maduro: Një zhvillim i papritur

Konflikti ka marrë një kthesë të papritur në janar të këtij viti, kur ish-presidenti venezuelian Nicolás Maduro u rrëzua gjatë një operacioni ushtarak amerikan dhe u dërgua në Nju Jork për t’u përballur me akuza për trafik droge. Qeveria e re e Venezuelës, e udhëhequr nga Delcy Rodríguez, ka deklaruar se po punon për një “bashkëpunim të mirë” me SHBA-në, megjithëse tensionet mbeten të larta.

Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, ka refuzuar të komentojë planet e Trump, duke thënë se presidenti është i njohur për të “mos pranuar status quo-në”. Megjithatë, ajo ka vlerësuar bashkëpunimin e Venezuelës me SHBA-në si “jashtëzakonisht të mirë”.

Çfarë pritet më tej? Rruga e zgjidhjes së konfliktit

Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë pritet të marrë një vendim përfundimtar në këtë çështje brenda disa muajve. Megjithatë, Venezuela ka deklaruar që nuk do të pranojë juridiksionin e gjykatës, duke lënë hapësirë për një zgjidhje politike ose për një rritje të mëtejshme të tensionit.

Në këtë kontekst, deklarata e Trump për aneksimin e Venezuelës si shtetin e 51-të të SHBA-së nuk është vetëm një deklaratë e paparë, por edhe një lëvizje e rrezikshme që mund të ketë pasoja të rënda për stabilitetin rajonal. Ndërkohë, komuniteti ndërkombëtar vëzhgon me shqetësim zhvillimet në këtë rajon të ndezur.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.