Trump shpërthen marrëveshjen me Iran: Çfarë ndryshon nga e premtja?

Trump dhe Vance njoftojnë marrëveshjen e parë për paqen me Iranin

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, mund të vendosë të publikojë marrëveshjen paraprake përfundimtare me Iranin edhe para se të mbërrijë dita e premte. Lajmi është konfirmuar nga zv/presidenti i SHBA-së, JD Vance, i cili e ka përshkruar dokumentin si një memorandum mirëkuptimi prej një faqe e gjysmë, me përmbajtje të përgjithshme por me rëndësi strategjike.

Njoftimi vjen pasi Trump ka deklaruar gjatë një takimi me presidentin francez Emmanuel Macron në samitin e G7 në Francë: “Jam shumë i lumtur të them se është nënshkruar, marrëveshja është plotësisht e nënshkruar”. Kjo konfirmon se dokumenti ka kaluar fazën e negociatave dhe është gati për zbatuar.

Kush e ka firmosur marrëveshjen?

Sipas zyrtarëve amerikanë, dokumenti është firmosur në mënyrë elektronike nga tre figura kyçe:

• Donald Trump – Presidenti i SHBA-së;
• JD Vance – Zv/presidenti amerikan;
• Mohammad Bagher Ghalibaf – Kryetari i Parlamentit iranian.

Kjo marrëveshje, edhe pse paraprake, shënon një hap të rëndësishëm drejt stabilitetit në rajon, duke përfshirë edhe hapësirat e reja për dialog ndërkombëtar.

Çfarë ndryshon nga e premtja?

Ndër detajet e para të njohura përmes kësaj marrëveshjeje janë:

• Rihapja e Ngushticës së Hormuzit – Pritet të ndodhë të premten, në të njëjtën ditë kur marrëveshja do të nënshkruhet zyrtarisht në Gjenevë;
• Fillimi i bisedimeve teknike – Mbi programin bërthamor iranian, të cilat do të zhvillohen gjatë këtij jave;
• Kushtet për lehtësim të sanksioneve – Çdo ndryshim në sanksionet kundër Iranit do të varet nga përmbushja e angazhimeve të Teheranit.

Pse është kjo marrëveshje e rëndësishme?

Ekspertët e diplomacisë ndërkombëtare e shohin këtë marrëveshje si një moment historik për rajonin e Lindjes së Mesme. Pavarësisht se është paraprake, ajo mund të hapë rrugën për:

• Reduktimin e tensioneve në Ngushticën e Hormuzit;
• Ngritjen e besimit ndërmjet SHBA-së dhe Iranit;
• Zbutjen e presionit ekonomik mbi Iranin nëpërmjet lehtësimit të sanksioneve.

Sidoqoftë, shumë vështirësojnë se marrëveshja është ende e përgjithshme dhe se detajet e mëtejshme do të duhet të përcaktohen gjatë bisedimeve të ardhshme. Gjatë këtij jave, pritet që të gjitha palët të angazhohen në negociata intensive për të finalizuar kushtet e marrëveshjes së përhershme.

Çfarë duhet të presim më tej?

Nëse marrëveshja do të publikohet para kohe, ajo mund të ndikojë në tregjet globale, veçanërisht në çmimin e naftës, duke qenë se Ngushtica e Hormuzit është një nga arteriet më të rëndësishme të transportit të naftës në botë. Gjithashtu, reagimet e vendeve të tjera të rajonit, si Arabia Saudite dhe Izraeli, do të jenë vendimtare për stabilitetin e ardhshëm.

Një gjë është e qartë: kjo marrëveshje mund të jetë fillimi i një epoke të re në marrëdhëniet ndërmjet SHBA-së dhe Iranit, por rruga drejt paqes së qëndrueshme mbetet e gjatë dhe e vështirë.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.