VMRO-DPMNE feston 36 vjet: Arritjet, kritikat dhe lufta për të ardhmen e Maqedonisë së Veriut

VMRO-DPMNE në 36 vjet: Nga themelimi në pushtetin aktual

Më 17 qershor 1990, në Qendrën Rinore të Shkupit, u themelua VMRO-DPMNE, një parti që do të bëhej një nga aktorët më të rëndësishëm në historinë politike të Maqedonisë së Veriut. Sot, 36 vjet më vonë, ajo feston përvjetorin e saj me moton “Maqedonia përshpejton, detyrimi ynë”, duke mbetur forca kryesore e pushtetit në vend. Por çfarë gjurmash ka lënë kjo parti në shtet dhe shoqëri?

Partia që ndihmoi në pavarësinë e Maqedonisë

Përkrahësit e VMRO-DPMNE-së e konsiderojnë atë si një nga shtyllat kryesore të procesit të pavarësimit në fillim të viteve ’90. Në një periudhë tranzicioni nga sistemi jugosllav drejt pluralizmit politik, partia luajti rol kyç në promovimin e idesë së shtetit të pavarur maqedonas. Diskursi i saj politik ka qenë i lidhur ngushtë me mbrojtjen e interesave kombëtare, sovranitetit dhe identitetit maqedonas.

Projekti “Shkupi 2014”: Ndarje apo zhvillim?

Një nga kontestet më të diskutueshme të VMRO-DPMNE-së është projekti “Shkupi 2014”. Ndërsa një pjesë e opinionit e mbështeti për modernizimin e kryeqytetit, kritikat nuk munguan. Akuzat për kosto të lartë financiare dhe politika identitare që thelluan ndarjet shoqërore e bënë këtë projekt një simbol të polarizimit politik.

Kritikat: Korrupsion, klientelizëm dhe krizë politike

Periudha e gjatë e sundimit të VMRO-DPMNE-së shoqërohet me akuza serioze, duke përfshirë:

• Kapjen e institucioneve nga partia, sipas kritikëve;
• Presion politik ndaj opozitës dhe medias;
• Klientelizëm dhe korrupsion, të cilat kulmuan gjatë krizës politike të viteve 2015–2017;
• Përgjimet që tronditën skenën politike dhe dobësuan besimin në institucione.

Këto akuza kanë lënë pasoja të thella në funksionimin demokratik dhe në marrëdhëniet ndëretnike.

Marrëdhëniet ndëretnike: Stabilitet apo diskriminim?

Menaxhimi i marrëdhënieve ndëretnike ka qenë një nga sfidat më të mëdha të VMRO-DPMNE-së. Ndërsa partia ka bashkëqeverisur me partnerë shqiptarë, ajo është akuzuar për:

• Mungesë avancimi të të drejtave kolektive për komunitetin shqiptar;
• Dominim të narrativës etnocentrike maqedonase në vendimmarrje;
• Polarizim shoqëror përmes politikave identitare.

Përkrahësit, megjithatë, argumentojnë se partia ka ruajtur stabilitetin shtetëror dhe karakterin unitar të vendit.

Rikthimi në pushtet në 2024: Premtime dhe presione

Pas shtatë vitesh në opozitë, VMRO-DPMNE u rikthye në pushtet në vitin 2024 nën udhëheqjen e Hristijan Mickoskit. Fushata e partisë u ndërtua mbi kritikat ndaj qeverive të mëparshme, duke premtuar:

• Luftë kundër korrupsionit;
• Rritje ekonomike;
• Mbrojtje të interesave kombëtare në marrëdhëniet me Bullgarinë.

Sot, qeveria po përpiqet të paraqitet si një administratë reformuese, por mbetet nën presion për të dhënë rezultate konkrete në ekonomi, sundimin e ligjit dhe integrimin evropian.

Bilanci pas 36 vitesh: Lavdërim apo dënim?

Vlerësimi i VMRO-DPMNE-së ndryshon sipas këndvështrimit:

• Për mbështetësit, ajo është partia që kontribuoi në pavarësinë e shtetit, forcoi identitetin kombëtar dhe realizoi projekte infrastrukturore të mëdha;
• Për kritikët, ajo mbart përgjegjësi për polarizimin politik, dobësimin e institucioneve dhe krizat që kanë ndikuar negativisht në vend.

Një gjë është e qartë: pak parti në Ballkan kanë ndikuar aq shumë në formësimin e shtetit sa VMRO-DPMNE. Pas 36 vitesh, ajo vazhdon të jetë një nga forcat më të fuqishme politike në Maqedoninë e Veriut dhe një aktor kyç për të ardhmen e vendit.

Burimi i lajmit: flaka.com.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.