Aleksandar Vuçiq po i afrohet vijës së kuqe të BE-së: Lidhjet e tij me Kinën rrisin tensionet

Aleksandar Vuçiq në rrugën e tensionit me Bashkimin Evropian

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, po i afrohet gradualisht asaj që mund të quhet "vija e kuqe" e Bashkimit Evropian (BE), duke thelluar lidhjet e tij me Kinën. Ky zhvillim, i raportuar nga media ndërkombëtare si Bloomberg, rrit dyshimet për përkushtimin e Beogradit ndaj integrimit evropian dhe e vendos Serbinë në një pozicion të ndërlikuar ndërmjet Perëndimit, Kinës dhe Rusisë.

Blerjet ushtarake kineze: Një sinjal i rrezikshëm për BE-në

Sipas Bloomberg, Serbia ka bërë një hap të rëndësishëm duke blerë armatim kinez të avancuar, duke përfshirë raketa supersonike. Kjo është një ndryshim i dukshëm në strategjinë e saj ushtarake, duke e bërë atë blerësin e vetëm evropian të pajisjeve të këtij lloji nga Kina. Petar Vojinoviq, analist i aviacionit, ka deklaruar se blerja e raketave ajër-tokë CM400 është një tregues i ndryshimit të prioriteteve të Serbisë.

Një zyrtar evropian, i cili ka folur në kushte anonimiteti, ka theksuar se rritja e investimeve kineze në Serbi mund të dëmtojë seriozisht procesin e anëtarësimit të saj në BE. Florian Bieber, profesor në Universitetin e Grazit, ka shtuar se ndërsa nuk ka mënyrë ligjore që BE-të të ndalojë blerjet ushtarake, kjo gjë "nënçmon integrimin e Serbisë në infrastrukturën e sigurisë evropiane".

Një udhëtim i rëndësishëm drejt Kinës

Vuçiq do të bëjë një udhëtim të rëndësishëm në Kinë gjatë javës së ardhshme, ku pritet të nënshkruajë dhjetëra marrëveshje për investime në fusha të tilla si prodhimi i çipave kompjuterikë dhe robotëve humanoidë. Ai ka përshkruar këtë udhëtim si një "vizitë magjepsëse, fantastike", duke theksuar se këto investime do të sjellin "industrializim dhe modernizim të përshpejtuar" për Serbinë.

Sipas Zharko Puhovski, profesor i shkencave politike në Universitetin e Zagrebit, Serbia po "devijon nga rruga e saj evropiane". Kjo vërejtje vjen në kontekstin e investimeve të mëdha kineze në infrastrukturë, duke përfshirë ndërtimin e autostradave, urave dhe një lidhje hekurudhore të shpejtë me Budapestin. Në vitin 2024, Kina ka investuar mbi 8 miliardë dollarë në Serbi, duke e bërë atë partnerin më të madh tregtar të Beogradit pas Bashkimit Evropian.

Një aleancë strategjike me Pekinin

Lidhjet ndërmjet Serbisë dhe Kinës kanë thelluar gjatë viteve, veçanërisht pas iniciativës "Brezi dhe Rruga" e nisur nga Pekini në vitin 2013. Një marrëveshje e tregtisë së lirë ndërmjet të dy vendeve, e cila hyri në fuqi në vitin 2024, ka lehtësuar udhëtimin pa viza për qytetarët e tyre, duke rritur fluksin e turistëve kinezë në Serbi në më shumë se 100 mijë në vit.

Një simbol i fuqishëm i këtij partneriteti është Qendra Kulturore Kineze në Beograd, e ndërtuar në vendin e ish-ambasadës kineze, e shkatërruar gjatë bombardimeve të NATO-s në vitin 1999. Qendra ofron kurse gjuhe dhe programe shkëmbimi, duke forcuar lidhjet kulturore ndërmjet të dy vendeve.

Tensionet me BE-në: Një e ardhme e pasigurt

Megjithëse BE-ja mbetet burimi më i madh i investimeve për Serbinë, tensionet janë në rritje. Blloku evropian ka shprehur shqetësime për marrëveshjet e Serbisë me kontraktorë kinezë, veçanërisht në projektet infrastrukturore që shoqërohen me kredi nga bankat kineze. Komisioni Evropian ka deklaruar se diskutimet për anëtarësim janë fokusuar në sundimin e ligjit dhe pavarësinë e gjyqësorit, duke injoruar për momentin blerjet ushtarake.

Një zëdhënës i Komisionit Evropian ka thënë se "blerja e pajisjeve ushtarake kineze nuk është më tabu për Serbinë", por ka shtuar se BE-ja vëzhgon zhvillimet me kujdes. Analistët besojnë se nëse Serbia vazhdon të zgjedhë pajisje ushtarake kineze, kjo mund të krijojë tensionet e para në procesin e anëtarësimit.

Avionët luftarakë: Një vendim i rëndësishëm për të ardhmen

Një nga vendimet më të rëndësishme që pritet të marrë Vuçiq është blerja e avionëve luftarakë kinezë për të zëvendësuar avionët rusë MIG. Sipas Petar Vojinoviq, Serbia mund të zgjedhë modelin J-10 nga Chengdu Aircraft, i cili do të ishte paraqitja e parë e këtij avioni në Evropë.

Vojinoviq ka shpjeguar se ndërsa avionët francezë Dassault Rafale mund të pajisen teorikisht me raketa CM-400, francezët nuk do të lejojnë integrimin inxhinierik për shkak të konsideratave të mbrojtjes. Kjo e bën Serbinë të detyruar të zgjedhë ndërmjet pajisjeve franceze dhe kineze, një vendim që mund të ketë pasoja të gjata për marrëdhëniet e saj me BE-në.

Robotët e armatosur: Një tjetër hap drejt Kinës

Vuçiq ka shprehur interes për prodhimin e robotëve të armatosur në Serbi, duke llogaritur në mbështetjen e Kinës për transferimin e teknologjisë. Ai ka deklaruar se prodhimi i tyre mund të bëhet "një nga investimet më të mëdha ndonjëherë në Serbi". Kjo mund të jetë një tjetër sinjal i ndryshimit të strategjisë së Serbisë drejt Kinës, duke e larguar atë edhe më shumë nga rruga evropiane.

Një paradë ushtarake e planifikuar në Beograd për qershor do të shfaqë robotët e prodhuar nga Kina, duke theksuar edhe më shumë lidhjet ushtarake ndërmjet Serbisë dhe Pekinit.

Një e ardhme e pasigurt për Serbinë

Ndërsa Serbia po thellon lidhjet me Kinën, BE-ja po vëzhgon me shqetësim. Megjithëse procesi i anëtarësimit është në vazhdim që nga viti 2012, vendimet e reja ushtarake dhe investimet në teknologji kineze e kanë bërë këtë proces më të ndërlikuar. Vuçiq po udhëton në një rrugë të rrezikshme, duke e vendosur Serbinë në një pozicion ku ajo duhet të balancojë ndërmjet interesave të Kinës dhe presioneve të BE-së.

Nëse Serbia vazhdon në këtë rrugë, ajo mund të përballet me pasoja të rënda, duke përfshirë pezullimin e negociatave për anëtarësim ose shtimin e kufizimeve në investimet evropiane. Megjithatë, me tensionet globale në rritje dhe interesin e dobët të BE-së për një konfrontim të drejtpërdrejtë, Serbia mund të gjejë veten në një pozicion më të dobët negociate në të ardhmen.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.