BE zgjeron Ballkanin: Procesi i ri që ndryshon fatin e Shqipërisë dhe Malit të Zi

BE nis diskutimin strategjik për Ballkanin: Çfarë ndryshon për Shqipërinë dhe Malin e Zi

Presidenti i Këshillit të Bashkimit Evropian, Antonio Costa, ka njoftuar se në vjeshtën e vitit 2026 do të zhvillohet një diskutim strategjik për zgjerimin e BE-së dhe reformat e nevojshme, duke u mbështetur në Deklaratën e Granadës. Ky njoftim vjen si pasojë e një vrulli të ri në procesin e anëtarësimit të vendeve të Ballkanit Perëndimor, i cili u shfaq gjatë samitit BE-Ballkan në Tivat, Mali i Zi, të zhvilluar para pak javësh.

Sipas burimeve të Radio Europa e Lirë, letra e Costës drejtuar liderëve të BE-së thekson se procesi i zgjerimit do të përqëndrohet në një qasje të re, duke futur propozime që synojnë një integrim gradual të vendeve ballkanike. Këto propozime, të mbështetura fillimisht nga Gjermania, Franca dhe vendet e Beneluksit, parashikojnë hapa të shpejtë drejt hyrjes në zonën Shengen dhe tregun e përbashkët europian, megjithatë, për një periudhë prove, këto vende nuk do të kenë të drejtë veto në vendimet e BE-së.

Propozimet që ndryshojnë rregullat e lojës

Tre janë dokumentet kyçe që kanë nisur diskutimin brenda institucioneve evropiane:

• Integrimi gradual në Shengen: Vendet e Ballkanit Perëndimor do të lejohen të hyjnë në zonën e lëvizjes së lirë pa kufij, por me kufizime në fuqi të votës gjatë një periudhe transizonale.
• Hyrja e shpejtë në tregun e përbashkët: Një rrugë e re për tregtinë dhe investimet, duke lehtësuar aksesin e mallrave dhe shërbimeve në BE.
• Mungesa e të drejtës së veto-s: Për një kohë të caktuar, vendet e Ballkanit nuk do të kenë të drejtë të bllokojnë vendime të rëndësishme të BE-së.

Megjithatë, pavarësisht nga këto propozime, Brukseli nuk ka ndryshuar ende metodën zyrtare të anëtarësimit, e cila mbetet e njëjtë: anëtarësim me të gjitha të drejtat, duke filluar me Malin e Zi në vitin 2028 dhe Shqipërinë në vitin 2030.

Çfarë do të thotë kjo për Shqipërinë dhe Malin e Zi?

Për Shqipërinë dhe Malin e Zi, ky diskutim strategjik mund të shënojë një kthesë të rëndësishme. Nëse propozimet e reja miratohen, të dy vendet mund të përfitojnë nga një integrim më të shpejtë në strukturat e BE-së, duke u afruar më shumë me synimin e tyre për anëtarësim të plotë. Megjithatë, rreziku i një zgjatjeje të procesit mbetet i lartë, pasi vendimet finale duhet të miratohen nga të gjitha shtetet anëtare të BE-së.

Sipas ekspertëve, ky diskutim është një sinjal pozitiv për vendet e Ballkanit, por kërkon një përpjekje të madhe politike për të kaluar nga faza e propozimeve në atë të zbatimit. Brukseli ka përsëritur se procesi i anëtarësimit mbetet i hapur, por kërkon reformave të thella në fushat e drejtësisë, korrupsionit dhe ekonomisë.

Perspektiva e ardhshme: Çfarë presin ekspertët?

Ekspertët në fushën e integrimit evropian bien dakord se ky diskutim strategjik është një hap i rëndësishëm, por nuk garanton ndryshime të menjëhershme. Antonio Costa ka theksuar se BE duhet të jetë e gatshme të përshtatet me realitetin e Ballkanit Perëndimor, duke u larguar nga modeli tradicional i anëtarësimit.

Një gjë është e qartë: vendet e Ballkanit kanë një dritë të re në horizont, por rruga drejt BE-së mbetet e gjatë dhe e vështirë. Për Shqipërinë dhe Malin e Zi, ky diskutim është një shans për të rritur presionin ndaj institucioneve evropiane, duke kërkuar një plan më të qartë dhe më të shpejtë për integrim.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.