Bullgaria si aleat i Maqedonisë kundër kërcënimit serb: zbulime nga deklarata e Georgievski

Bullgaria si aleat i Maqedonisë kundër kërcënimit serb: zbulime nga deklarata e Georgievski

Në një intervistë të fundit, ish-kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Ljupço Georgievski, ka hedhur dritë mbi një nga episodet më të diskutueshme të historisë së shtetit të ri: marrëdhëniet me fqinjët gjatë viteve të hershme të pavarësisë dhe rolin e Bullgarisë në sigurimin e armatimit për mbrojtje kundër Serbisë.

Gjatë intervistës, Georgievski ka dekonstruktuar propagandën antibullgare që ka dominuar diskursin publik maqedonas për dekada, duke theksuar se kërcënimi real për ekzistencën e shtetit maqedonas nuk vinte nga Lindja (Bullgaria), por nga Veriu (Serbia dhe ish-Jugosllavia).

Çarmatimi i Maqedonisë nga Jugosllavia: një vendim strategjik apo mungesë e parashikimit?

Në vitin 1991, kur Maqedonia shpalli pavarësinë, ajo u gjet në një situatë kritike: Armatimi i ish-Armatës Popullore Jugosllave (APJ) u tërhoq nga territori maqedonas, duke lënë shtetin e sapoformuar pa mjetet e nevojshme për mbrojtje. Ky akt, sipas Georgievskit, ishte një lëvizje e planifikuar nga Serbia për të dobësuar potencialin ushtarak të Maqedonisë.

Shtëpija e atëhershme e liderëve maqedonas u gjet pa armë, ndërsa Serbia, e cila po luftonte në Kroaci dhe Bosnjë, kishte kontrollin e plotë mbi infrastrukturën ushtarake të ish-Jugosllavisë. Kjo situatë e detyroi Maqedoninë të kërkojë mbështetje nga fqinjët e saj, duke përfshirë Bullgarinë.

Bullgaria: aleati i fshehtë i Maqedonisë kundër Serbisë

Sipas deklaratave të Georgievskit, Bullgaria luajti një rol kyç në furnizimin e Maqedonisë me armatim gjatë viteve 1992-1993. Ndihma ushtarake bullgare ishte e destinuar për mbrojtje kundër një eventual sulmi serb, dhe jo për përdorim kundër shqiptarëve të brendshëm.

Ky konstatim është në kontrast të theksuar me narrativën që ka dominuar diskursin publik maqedonas për dekada: ajo e Bullgarisë si një shtet me ambicie territoriale dhe agresiv. Georgievski e quan këtë propagandë një mit të ndërtuar për të fshehur realitetin e vërtetë gjeopolitik të asaj kohe.

Propaganda antibullgare: një trashëgimi e ndërtuar mbi interesat politike

Historikisht, propaganda kundër Bullgarisë në Maqedoni ka qenë e ndërtuar mbi dyshimin se ajo paraqet një kërcënim për unitetin territorial të shtetit. Megjithatë, Georgievski thekson se ky diskurs ishte një mjet për të fshehur dobësitë e Maqedonisë në marrëdhëniet e saj ndërkombëtare.

Në fakt, Bullgaria ishte një nga fqinjët e pakët që ofroi ndihmë konkrete gjatë kohës së vështirë të Maqedonisë. Ndihma ushtarake bullgare ishte një akt solidariteti, i cili u fsheh nga opinioni publik për shkak të interesave politike të kohës.

Gjendja e sigurisë në Maqedoni: një sfidë e vazhdueshme

Edhe pse Maqedonia arriti të siguronte njëfarë nivel të mbrojtjes gjatë viteve 1990, ajo vazhdoi të përballet me sfida të mëdha në fushën e sigurisë. Kërcënimi serb mbeti një shqetësim i vazhdueshëm, veçanërisht gjatë luftërave në Ballkan.

Sipas Georgievskit, vendimi i Bullgarisë për të furnizuar Maqedoninë me armatim ishte një akt i vetëmdijshëm, i cili kishte si qëllim parandalimin e një agresioni eventual nga Serbia. Ky akt nuk kishte lidhje me marrëdhëniet e brendshme të Maqedonisë me komunitetin shqiptar.

Përfundimi: një thirrje për rishikim të historisë

Deklaratat e Georgievskit paraqesin një thirrje për rishikimin e historisë së Maqedonisë së Veriut, duke hedhur poshtë mitet që kanë dominuar diskursin publik për dekada. Bullgaria nuk ishte armiku, por një aleat i fshehtë gjatë një periudhe kritike për ekzistencën e shtetit maqedonas.

Në një kohë kur marrëdhëniet ndërmjet shteteve ballkanike janë ende të ndjeshme, zbulimet e Georgievskit ofrojnë një perspektivë të re mbi historinë e rajonit. Ato gjithashtu theksojnë rëndësinë e një diskursi të bazuar në fakte, duke lënë pas propaganda që kanë shërbyer vetëm për të ndarë shoqëritë ballkanike.

Me këtë intervistë, Georgievski nuk vetëm që ka ndriçuar një episod të errët të historisë së Maqedonisë, por ka edhe ofruar një shembull të rëndësishëm për të ardhmen: bashkëpunimi ndërmjet fqinjëve ballkanikë është e vetmja mënyrë për të siguruar paqen dhe stabilitetin në rajon.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.