Kapan Hani në Çarshinë e Shkupit: Trashëgimia e harruar midis mosmarrëveshjeve pronësore dhe neglizhencës

Kapan Hani: Një monument i trashëgimisë në rrezik

Objekti Kapan Hani, i vendosur në zemër të Çarshisë së Vjetër të Shkupit, po lëkundet në një gjendje kritike për shkak të mosmarrëveshjeve pronësore dhe neglizhencës institucionale. Ky han historik, i cili dikur shërbente si vendtakim për tregtarë dhe udhëtarë, tani po mbetet në harresë, duke e ekspozuar trashëgiminë kulturore ndaj degradimit të vazhdueshëm.

Gjendja aktuale: Përplasje midis mbeturinave dhe pluhurit

Nga vizita në terren, gjendja e Kapan Hanit është e mjerë. Zona përreth objektit është e mbushur me mbeturina, ndërsa pluhuri dhe humiditeti kanë pushtuar çdo cep. Jonuz Rrobaqepësi, një nga tregtarët që ka punëtorinë brenda hanit, përshkruan një pamje të zhgënjyer:

“Përveç turistëve, problemi është se edhe klientët e mundshëm nuk e frekuentojnë për shkak të papastërtisë përreth. Kapan Hani ka potencial të tërheqë vizitorë, por pa mirëmbajtje, ai mbetet i harruar.”

Pronësia e pazgjidhur: Një pengesë për investimet

Sipas Bujar Dullovit, përfaqësues i Esnafit të Çarshisë, Kapan Hani është në pronësi shtetërore, ndërsa Bashkësia Fetare Islame (BFI) po përpiqet ta rikthejë atë nëpërmjet një procesi gjyqësor. Deri më tani, asnjë investim nuk ka mundur të fillojë për shkak të moszgjidhjes së çështjes së pronësisë.

Dullovi shton se Komuna e Çairit ka premtuar rinovime, por deri më tani nuk ka ndërmarrë asnjë veprim. Ai thekson se Ministria e Kulturës është ajo që duhet të marrë iniciativën, duke përfshirë këtë monument në projekte të rinovimit.

Përgjigja e institucioneve: Premtime pa veprime konkrete

Ministria e Kulturës dhe Turizmit ka deklaruar se po punon për shpalljen e Kapan Hanit si monument i trashëgimisë me rëndësi të veçantë. Sipas tyre, një akt ligjor është në proces për të garantuar mbrojtjen dhe promovimin e këtij objekti. Megjithatë, deri më tani, asnjë ndryshim i dukshëm nuk është evidentuar.

Nga ana tjetër, Komuna e Çairit, e cila ka përfshirë investimet në trashëgiminë kulturore në planprogramin e saj, nuk ka ndërmarrë asnjë hap konkret për Kapan Hanin.

Çarshia e Vjetër: Një histori që kërkon ruajtje

Çarshia e Vjetër e Shkupit, një nga lokalitetet më të vjetra të qytetit, daton që nga shekulli XII. Gjatë shekujve, ajo ka pësuar dëmtime nga luftërat dhe fatkeqësitë natyrore, por ka mbijetuar falë përpjekjeve të sipërmarrësve lokalë. Në vitin 2008, ajo u shpall si trashëgimi kulturore me rëndësi të veçantë, por mungesa e veprimeve praktike po e lë atë në rrezik.

Çfarë duhet bërë për të shpëtuar Kapan Hanin?

Për të ndaluar degradimin e këtij monumenti, ekspertët dhe aktivistët kanë parashtruar disa kërkesa të urgjencës:

• Zgjidhja e shpejtë e çështjes së pronësisë për të lejuar investimet;
• Mirëmbajtja e rregullt nga Komuna e Çairit dhe institucione të tjera;
• Iniciativa nga Ministria e Kulturës për të përfshirë Kapan Hanin në projekte të rinovimit;
• Funksionalizimi i objektit si atraksion turistik përmes investimeve të vogla.

Perspektiva për të ardhmen: Shpresë apo zhgënjim?

Edhe pse Kapan Hani ka potencial të bëhet një qendër tërheqëse për turistë, gjendja aktuale tregon se pa veprime të menjëhershme, ai mund të mbetet vetëm një kujtesë e trashëgimisë së harruar. Institucionet duhet të veprojnë shpejt për të shpëtuar këtë monument, duke e kthyer atë në një simbol të gjallë të historisë së Shkupit.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.