Kosova kërkon lidhje më të ngushta me BE-në ndërsa marrëdhëniet me Serbinë pengojnë anëtarësimin

Kosova kërkon lidhje më të ngushta me BE-në ndërsa marrëdhëniet me Serbinë pengojnë anëtarësimin

Ndërsa Kosova pret me padurim mbështetjen financiare dhe politike nga Bashkimi Evropian, marrëdhëniet e pazgjidhura me Serbinë vazhdojnë të mbeten pengesa kryesore në rrugën e saj drejt anëtarësimit në BE. Ky është konkluzioni i artikullit të gazetës gjermane Ziedeutsch Zeitung, i cili analizon vizitën e fundit të Komisioneres së BE-së për Zgjerim, Marta Kos, në Prishtinë, gjatë së cilës u theksuan sfidat dhe mundësitë që i përballojnë të dy palët.

Optimizmi i vitit 2024 dhe pritjet e reja

Artikulli, i titulluar “Kosova kërkon lidhje më të ngushta, BE-ja mban distancën”, thekson se vjeshta e vitit 2024 solli një shpresë të re për Kosovën, kur Marta Kos u emërua Komisionere për Politikën e Zgjerimit, duke zëvendësuar ish-Komisionerin Oliver Varhelyin. Gjatë vizitës së saj të fundit në Kosovë, ajo u takua me zyrtarë të nivelit të lartë, duke përfshirë edhe kryeministrin Albin Kurtin, në një kontekst të veçantë: pak para zgjedhjeve parlamentare të planifikuara për 7 qershor.

Vizita e Komisioneres Kos nuk ishte rastësore. Sipas gazetës gjermane, ajo erdhi në një moment kyç, kur Kosova po përgatitet për një mandat të ri qeverisës, ndërsa BE-ja vlerëson progresin e reformave të nevojshme për anëtarësimin. Mandati i zgjatur i Kurtit, i cili ka qeverisur pothuajse një vit me një mandat teknik, shton një shtresë të re kompleksiteti në këtë proces.

Financimi i BE-së: Shuma e madhe që varret nga reforma

Deri në vitin 2027, BE-ja ka paraparë të ndajë gjithsej 882.6 milionë euro për Kosovë, një shifër që përfaqëson pothuajse 25% të buxhetit vjetor të vendit. Megjithatë, këto fonde janë kushtëzuar nga përmbushja e reformave të para deri më 30 qershor. Paratë e para, në shumën prej 90.7 milionë euro, do të transferohen vetëm nëse Kosova arrin të përmbushë kriteret e paracaktuara.

Marta Kos ka paralajmëruar se nëse reforma nuk do të zbatohen në kohë, paratë do të humbasin përgjithmonë. Kjo kërkesë shton presionin mbi qeverinë e Kosovës, e cila duhet të balancojë mes reformave të domosdoshme dhe presionit politik vendor, veçanërisht në prag të zgjedhjeve të ardhshme.

Marrëdhëniet me Serbinë: Pengesa kryesore për anëtarësimin

Një nga temat qendrore të diskutimit ishte marrëdhënia e Kosovës me Serbinë, një çështje që vazhdon të mbetet pengesa kryesore për anëtarësimin e vendit në BE. Sipas gazetës gjermane, pesë vende anëtare të BE-së – Spanja, Sllovakia, Rumania, Greqia dhe Qiproja – nuk kanë njohur ende Kosovën si shtet të pavarur. Derisa këto vende të ndryshojnë qëndrimin e tyre, anëtarësimi i Kosovës në BE do të mbetet i pamundur.

Artikulli thekson se këto pesë vende kanë treguar se njohja e Kosovës varet nga një marrëveshje midis Kosovës dhe Serbisë. Në këtë kontekst, Presidenti serb Aleksandar Vuçiq ka treguar pak gatshmëri për njohjen e Kosovës, duke lënë të kuptohet se kushte të reja do të vendosen përpara se të ndodhë një ndryshim në këtë drejtim.

Kurti dhe asociacioni i komunave me shumicë serbe

Një nga pikat e konfliktit është refuzimi i kryeministrit Albin Kurtit për formimin e një asociacioni të komunave me shumicë serbe, edhe pse qeveritë e mëparshme kishin zotuar për këtë që në vitin 2013. Marta Kos ka shprehur shqetësimin se ky refuzim mund të ndikojë negativisht në procesin e anëtarësimit, duke shtuar se BE-ja nuk ka një qëndrim të qartë se si do të veprojë në këtë situatë.

Artikulli konkludon se ndërsa Kosova po përpiqet të përmbushë kriteret e BE-së, duke përfshirë sundimin e ligjit dhe reforma të thella në sistemin gjyqësor, marrëdhëniet me Serbinë mbeten një pengesë e madhe. BE-ja, nga ana tjetër, duhet të përcaktojë një strategji të qartë se si do të ndërveprojë me të dyja palët për të avancuar procesin e anëtarësimit.

Perspektiva e ardhshme: Cilët janë hapat tjetër?

Me zgjedhjet e ardhshme të planifikuara për qershor, Kosova përballet me një sfidë të dyfishtë: të përmbushë kriteret e BE-së për financim dhe reforma, ndërsa të gjejë një zgjidhje të qëndrueshme me Serbinë. Nëse këto objektiva nuk arrihen, rreziku është që Kosova të mbetet në një gjendje të gjatë pritjeje për anëtarësimin në BE, ndërsa marrëdhëniet me Serbinë do të vazhdojnë të jenë një burim tensioni.

Një gjë është e qartë: BE-ja nuk do të lehtësojë kriteret për Kosovën, ndërsa Kosova duhet të tregojë angazhim të vërtetë në reformë. Nëse kjo do të ndodhë, vetëm koha do ta tregojë.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.