Maqedonia e Veriut përsëri në grupin e vendeve me shkelje sistematike të të drejtave të punës sipas Indeksit Global të Konfederatës Ndërkombëtare të Sindikatave

Maqedonia e Veriut përsëri në grupin e vendeve me shkelje sistematike të të drejtave të punës

Sipas Indeksit Global të të Drejtave të Konfederatës Ndërkombëtare të Sindikatave (ITUC), Maqedonia e Veriut vazhdon të mbetet në grupin e vendeve që shkelin sistematikisht të drejtat e punëtorëve. Federata e Sindikatave të Maqedonisë së Veriut ka njoftuar se raporti i fundit i këtij indeksi vë në dukje ngecje në përmirësimin e kushtet ligjore dhe praktike për mbrojtjen e punëtorëve, duke treguar një përkeqësim të situatës në krahasim me vitet e mëparshme.

Vendi ka marrë përsëri notën 4 në këtë indeks, një rezultat që sipas metodologjisë së ITUC-së nënkupton shkelje sistematike të të drejtave të punës. Kjo kategori përfshin kufizime të rënda në zërin kolektiv të punëtorëve, organizimin sindikal dhe mbrojtjen e të drejtave të punës. Raporti thekson se institucionet dhe punëdhënësit kanë një qëndrim të dobët ndaj punëtorëve dhe sindikatave, duke krijuar një mjedis të përçarë dhe të paqëndrueshëm për punëtorët.

Sindikatat nën presion: rritja e shkeljeve dhe manipulimeve

Sindikatat në Maqedoninë e Veriut kanë ngritur alarmimin për situata të ndryshme që nxitën dyshime në lidhje me praktikat e institucioneve dhe punëdhënësve. Ndër problemet më shqetësuese janë:

• Presionet ndaj organizimit sindikal: Punëtorët dhe përfaqësuesit e tyre janë subjekt i ndikimeve negative nga palët e interesit, duke u bërë të vështirë krijimi i sindikatave të pavarura.
• Të ashtuquajturat "sindikata të verdha": Struktura të kontrolluara nga punëdhënësit ose me motivime politike, të cilat dobësojnë pozicionin negociues të punëtorëve dhe minojnë luftën për të drejta të vërteta.
• Shkelje të privatësisë së sindikalistëve: Pas protestave të mëdha të punëtorëve, janë regjistruar publikime të dhunshme të jetës private të përfaqësuesve sindikalë, duke përfshirë edhe anëtarë të mitur të familjes.

Një nga rastet më të diskutueshme është ajo e shkurtit 2026, kur presidenti i Federatës së Sindikatave të Maqedonisë së Veriut dhe familja e tij u ekspozuan në rrjetet sociale përmes regjistrimeve private. Kjo veprimtari u vlerësua si një shkelje e rëndë e së drejtës së privatësisë, duke theksuar se mbrojtja e të dhënave personale nuk është garantuar për ata që angazhohen në luftën për të drejta të punës.

Evropa në rënie: Indeksi Global i të Drejtave tregon një trend negativ

Raporti i ITUC-së zbulon se Evropa po përjeton rezultatin më të keq që nga fillimi i indeksit, me kufizime të rënda në të drejtën për grevë dhe aksesin në mbrojtje ligjore. Në shumë vende evropiane, duke përfshirë edhe Maqedoninë e Veriut, janë regjistruar përdorime të paligjshme të strukturave sindikale që janë nën kontrollin e punëdhënësve ose të grupeve politike.

Këto struktura, të quajtura "sindikata të verdha", kanë një qëllim të qartë: të dobësojnë fuqinë negociuese të punëtorëve dhe të pengojnë organizimin e tyre të pavarur. Sipas ekspertëve, prania e tyre në tregun e punës minon besimin e punëtorëve në sistemin e tyre të mbrojtjes dhe rrit ndjenjën e pafuqisë ndaj abuzimeve nga palët e interesit.

Çështja e legjislacionit: A mbrojnë ligjet e punës të drejtat e punëtorëve?

Raporti i fundit ngrit një pyetje kritike për Maqedoninë e Veriut: A ofron legjislacioni i punës mbrojtje të vërtetë për punëtorët, apo janë të drejtat e tyre formalisht të sanksionuara, por praktikisht të zbatuara dobët? Sindikatat paralajmërojnë se pa një organizim të pavarur sindikal, një dialog social funksional dhe mbrojtje të vazhdueshme nga presionet, vendi rrezikon të i afrohet kategorive më të këqija në Indeksin Global të të Drejtave.

Sipas tyre, reformat e nevojshme duhet të përqendrohen në:

• Forcimin e sindikatave të pavarura dhe mbrojtjen e tyre nga ndikimet e jashtme.
• Garantimin e të drejtës për grevë dhe negociata kolektive të vërteta.
• Mbrojtjen e privatësisë të punëtorëve dhe përfaqësuesve të tyre gjatë protestave dhe aktiviteteve sindikale.
• Përmirësimin e aksesit në drejtësi për ata që janë viktima të shkeljeve të të drejtave të punës.

Perspektiva e ardhshme: Një rrugë e vështirë përpara

Ekspertët dhe sindikatat bien dakord se situata në Maqedoninë e Veriut kërkon veprime të menjëhershme nga qeveria dhe institucione të tjera ndërkombëtare. Pa ndryshime të thella në mbrojtjen e të drejtave të punës dhe respektimin e sindikatave, vendi mund të përballej me pasojat e rënda në nivel ndërkombëtar, duke përfshirë edhe sanksione ekonomike ose uljen e investimeve të huaja.

Një nga zemërimet kryesore të raportit është se Evropa, e cila tradicionalisht ka qenë një udhëheqëse në mbrojtjen e të drejtave sociale, po humbë terren në këtë fushë. Kjo duhet të shërbejë si një alarm i madh për të gjitha vendet e rajonit, duke theksuar se mbrojtja e punëtorëve nuk është një çështje e dytë, por një prioritet themelor për stabilitetin dhe zhvillimin e qëndrueshëm.

Në përfundim, Maqedonia e Veriut duhet të veprojë me urgjencë për të përmirësuar kushtet e punës dhe të respektojë të drejtat e punëtorëve. Vetëm në këtë mënyrë ajo mund të dalë nga lista e vendeve me shkelje sistematike dhe të garantojë një mjedis të drejtë e të barabartë për të gjithë qytetarët e saj.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.