Meritokracia si maskë politike: Përjashtimi etnik në Ditën e Policisë shqiptare

Meritokracia si maskë politike: Përjashtimi etnik në Ditën e Policisë shqiptare

Shënimi i Ditës së Policisë nga Ministria e Punëve të Brendshme, i mbajtur vetëm në gjuhën maqedonase dhe pa asnjë element në shqip, nuk ishte një gabim i rastësishëm. Ishte një sinjal i qartë i një strategjie më të gjerë: zëvendësimi i përfaqësimit të drejtë me një narrativë të rreme të quajtur “meritokracia”. Ky model, i promovuar nga qeveria e Hristijan Mickoski dhe VMRO-DPMNE, pretendon të jetë një rrugë drejt profesionalizmit, por në realitet, është një mjet për të fshehur diskriminimin institucional kundër shqiptarëve.

Një model që shërben interesat politike

Që nga marrja e pushtetit, qeveria ka nxjerrë në pah tezën se përparimi profesional duhet të bazohet vetëm në “kompetencë” dhe “meritë”. Kjo deklaratë, megjithatë, ka një problem thelbësor: ajo injoron faktin se meritokracia nuk është neutrale. Në një vend multietnik si Maqedonia e Veriut, ku shqiptarët përbëjnë një pjesë të konsiderueshme të popullsisë, ky model ka rezultuar në zhdukjen graduale të tyre nga institucione kyçe.

Rasti i Ditës së Policisë është një shembull i mprehtë i kësaj praktike. Në një ceremoni që duhej të ishte simbol i unitetit institucional, u shfaqën:

• Një ceremoni e mbajtur vetëm në gjuhën maqedonase, duke injoruar plotësisht shqipen;
• Një listë e 12 policëve më të mirë pa asnjë shqiptar;
• Një përjashtim simbolik i Tetovës, një qytet me popullsi të konsiderueshme shqiptare;
• Një mungesë totale e gjuhës shqipe në komunikimin zyrtar.

Pse meritokracia nuk është zgjidhja?

Në teorinë politike, meritokracia duhet të jetë një standard për ngritjen profesionale. Por në praktikë, ajo përdoret si një mjet për të relativizuar përfaqësimin e drejtë. Pyetja nuk është nëse shqiptarët duhet të punësohen pa meritë – askush nuk kërkon këtë. Pyetja është: kush e përcakton atë që konsiderohet “meritë”?

Në një sistem ku përfaqësimi etnik është gjithnjë nën-reprezentuar, përdorimi i termit “meritokracia” shërben si një kamuflim politik. Në vend që të adresojë problemet e vërteta të diskriminimit, ajo i mbulon ato me një fjalë të bukur. Kështu, çdo përjashtim etnik mund të justifikohet si një “zgjedhje profesionale”, duke e bërë diskriminimin të padukshëm.

Nga Badenteri te normalizimi i përjashtimit

Ky model nuk është i ri. Ai filloi me heqjen e mekanizmave mbrojtës si Badenteri, vazhdoi me relativizimin e përfaqësimit etnik dhe tani po normalizon mungesën e shqiptarëve në institucione të rëndësishme. Në vend që të ndërtohen institucione më profesionale, po ndërtohen institucione më monokulturore.

Problemi nuk është mungesa e kuadrove shqiptarë. Problemi është se sistemi nuk dëshiron të shohë shqiptarë në pozicione të rëndësishme. Duke përdorur termin “meritokracia”, qeveria krijon një justifikim të dukshëm për këtë praktikë, duke e bërë atë të duket si një proces natyror, jo si një strategji politike.

Çfarë duhet të ndodhë tani?

Për të ndaluar këtë trend, duhet të kthehen në fuqi mekanizmat e përfaqësimit të drejtë. Institucionet duhet të garantojnë që të gjitha grupet etnike të jenë të përfaqësuara në mënyrë të barabartë. Nëse meritokracia përdoret si një mjet për të fshehur diskriminimin, atëherë ajo duhet të rishikohet.

Në fund të fundit, një shtet multietnik nuk mund të funksionojë me institucione monokulturore. Nëse qeveria vazhdon të përdorë “meritokracinë” si një maskë për përjashtimin etnik, ajo nuk po ndërton një shtet më profesional – ajo po ndërton një shtet më të ndarë.

Burimi i lajmit: flaka.com.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.