Plani Operativ për Punësim 2026 në Maqedoni: Ulja e Papunësisë me 20% dhe Lufta kundër Punës në të Zezë

Plani Operativ për Punësim 2026: Një Hapi i Rëndësishëm për Uljen e Papunësisë në Maqedoni

Ministria e Ekonomisë së Republikës së Maqedonisë, së bashku me Agjencinë për Punësim, kanë paraqitur Planin Operativ për Punësim 2026, një strategji ambicioze që synon të reduktojë nivelin e papunësisë në vend me 20%. Ky plan, i cili përfshin reforma të thella në sistemin e punësimit dhe masa të forta kundër punës në të zezë, është një përgjigje e qeverisë ndaj sfidave ekonomike dhe sociale që po përballon vendi.

Sipas të dhënave zyrtare, në Maqedoni janë regjistruar rreth 90 mijë persona si të papunë, shumë nga të cilët përfitojnë ndihma sociale. Megjithatë, një pjesë e tyre është e përfshirë në aktivitete të punësimit të paligjshëm, duke e bërë sistemin joefikas dhe duke shtuar presionin mbi buxhetin e shtetit. Për të adresuar këtë problem, qeveria ka vendosur të ndërmarrë veprime të dhunshme kundër kësaj praktike të dëmshme.

Pastrimi i Listave të Papunëve: Një Prioritet Absolut

Ministri i Ekonomisë, Besar Durmishi, ka deklaruar se plani përfshin një proces të rreptë pastrimi të listave të të papunëve. Ai ka theksuar se të gjithë ata që janë regjistruar si të papunë por punojnë në të zezë do të hiqen nga lista. Ky proces do të realizohet në bashkëpunim me disa institucione kyçe:

• MPB (Ministria e Punëve të Brendshme) – për identifikimin e rasteve të punësimit të paligjshëm.
• Agjencia për Punësim – për verifikimin e statusit të të papunëve.
• Inspektorati i Punës – për kontrollin e përmbushjes së ligjeve të punës.
• Qendrat Sociale të Ministrisë – për mbështetjen e atyre që janë të vërtetë të papunë.

“Në atë grup punë duhet të përfshihen nga MPB së bashku me përfaqësues të Agjencisë për punësim, Inspektorati i punës, qendrat sociale të Ministrisë, që janë nëpër qytete dhe të gjithë ata të gjeturit që marrin ndihmë sociale dhe nga ana tjetër konstatohet se punojnë në të zezë, të gjithë ata do të hiqen nga lista e të papunëve të Agjencisë për punësim”, ka deklaruar Durmishi.

Ndryshime Ligjore për të Luftuar Punën në të Zezë

Për të zbatuar këtë masë, Agjencia për Punësim ka njoftuar se do të propozohet një ndryshim i rëndësishëm në ligjin aktual. Në veçanti, do të kërkohet që ata që punojnë në të zezë të mos lejohen më të marrin ndihma sociale. Kjo masë synon të zvoglojë motivimin për angazhimin në aktivitete të paligjshme dhe të sigurojë që ndihmat shtetërore të shkojnë vetëm tek ata që janë të vërtetë në nevojë.

Drejtori i Agjencisë për Punësim, Adnan Ejupi, ka theksuar se procesi i pastrimit të listave do të jetë i ndërlikuar, por i domosdoshëm. Ai ka shtuar se lista aktuale përmban edhe persona të rinj në moshë 15-18 vjeç, të cilët janë studentë të shkollave të mesme dhe nuk kanë nevojë për ndihma sociale. “Të gjithë së bashku do të përpiqemi të sjellim ligje të reja për t’i pastruar para së gjithash ato lista... mendoj se edhe Qeveria është në qëndrimin e njëjtë që për tu pastruar ajo listë nga ne, duhet të jemi të mbuluar sipas ligjit”, ka thënë Ejupi.

Afati Kohor dhe Bashkëpunimi me BE

Planifikimi i reformave është i strukturuar në dy hapa kryesorë, të cilët janë në përputhje me kriteret e Bashkimit Evropian për anëtarësimin e Maqedonisë. Sipas planit:

• Hapi i parë – 31 qershor 2024: Paraqitja e raportit paraprak për Komisionin Evropian, duke treguar progresin e arritur në përmirësimin e sistemit të punësimit.
• Hapi i dytë – 31 dhjetor 2024: Vlerësimi i plotë i përmbushjes së kushteve të BE-së, duke përfshirë luftën kundër korrupsionit dhe përmirësimin e transparencës në sistemin e punësimit.

Këto afate janë të rëndësishme, pasi Maqedonia po përpiqet të përmbushë kriteret e nevojshme për të filluar negociatat e anëtarësimit në BE. Ulja e papunësisë dhe lufta kundër punës në të zezë janë dy nga shtyllat kryesore të këtij procesi.

Përfitimet e Planit për Ekonominë dhe Shoqërinë

Një ulje e papunësisë me 20% do të ketë ndikim të madh në ekonomi. Midis përfitimeve të parashikuara janë:

• Rritja e konsumit vendor – me më shumë njerëz që kanë të ardhura të qëndrueshme, do të rritet blerja e mallrave dhe shërbimeve.
• Zvoglimi i presionit mbi sistemin e sigurimeve sociale – duke u siguruar që ndihmat shkojnë vetëm tek ata që janë të vërtetë në nevojë.
• Rritja e investimeve të huaja – një treg pune më i qëndrueshëm dhe i transparentshëm do të inkurajojë kompanitë ndërkombëtare të investojnë në vend.
• Përmirësimi i cilësisë së jetës – me më shumë njerëz që kanë punë të qëndrueshme, do të zvogëlohet varfëria dhe do të përmirësohet standardi i jetës.

Sfidat dhe Kritikat e Mundshme

Megjithëse plani është ambicioz, ai nuk është pa sfida. Një nga shqetësimet kryesore është se procesi i pastrimit të listave mund të përballë rezistencë nga disa individë që janë të përfshirë në punën në të zezë. Gjithashtu, ndryshimet ligjore mund të hasin vështirësi në parlament, duke kërkuar mbështetje të gjerë politike.

Për më tepër, disa ekspertë kanë theksuar se ulja e papunësisë me 20% në një vit është një objektiv shumë ambicioz, duke marrë parasysh kushtet aktuale të ekonomisë maqedonase. Megjithatë, qeveria ka shprehur besimin se me përpjekje të përbashkëta midis institucioneve dhe partnerëve socialë, ky objektiv është i arritshëm.

Perspektiva e të Ardhmes: Çfarë të Prisim më tej?

Në muajt që vijnë, qeveria do të fillojë procesin e konsultimeve me palët e interesuara, duke përfshirë sindikatat, organizatat e punëdhënësve dhe shoqërinë civile. Gjithashtu, do të nxisë transparencën dhe kontrollin e rreptë në sistemin e punësimit, duke u siguruar që masat kundër punës në të zezë të jenë efikase.

Në fund, Plani Operativ për Punësim 2026 është një hap i rëndësishëm për Maqedoninë në rrugën e saj për të përmbushur kriteret e BE-së dhe për të përmirësuar jetën e qytetarëve të saj. Nëse do të zbatohet me sukses, ky plan mund të shërbejë si model për reforma të ngjashme në rajon, duke treguar se edhe vendet me sfida të mëdha ekonomike mund të përmirësojnë situatën e tyre nëse kanë vullnet politik dhe strategji të mirëpërmbledhura.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.