Shqipja në ceremonitë e SHBA-së dhe BE-së: simbol i përfshirjes apo mungesë në institucione?

Shqipja në ceremonitë e SHBA-së dhe BE-së: simbol i përfshirjes apo mungesë në institucione?

Në një kontekst ku simbolika institucionale ka peshë të madhe politike, përdorimi i gjuhës shqipe në aktivitetet zyrtare të ambasadave perëndimore në Maqedoninë e Veriut po kthehet në një temë qendrore diskutimi. Ndërsa partnerët ndërkombëtarë si SHBA-ja dhe Bashkimi Evropian e kanë bërë gjuhën shqipe pjesë të komunikimit të tyre zyrtar, disa institucione shtetërore vendore vazhdojnë të mbajnë një qëndrim monoetik, duke lënë jashtë shqiptarët nga simbolika publike.

Një kontrast i dukshëm midis diplomacisë dhe institucioneve vendore

Ceremonia e 4 Korrikut të organizuar nga Ambasada e SHBA-së në Shkup nuk ishte thjesht një aktivitet protokollor. Përfshirja e gjuhës shqipe në skenografinë zyrtare nuk ishte një detyrim formal, por një mesazh politik i qartë: shqiptarët janë komponentë të rëndësishëm të shoqërisë dhe nuk mund të marginalizohen. Në të njëjtën mënyrë, Delegacioni i BE-së në Shkup e ka bërë praktikë të përdorë shqipen në aktivitetet e tij, duke u përputhur me standardet europiane të respektit ndaj diversitetit gjuhësor dhe etnik.

Kjo sjellje e diplomacisë perëndimore kontraston me atë të disa institucioneve shtetërore vendore, të cilat vazhdojnë të përdorin vetëm gjuhën maqedonase në aktivitetet publike. Një shembull i tillë është manifestimi për Ditën e Policisë, ku komunikimi ishte praktikisht i gjithë në maqedonisht, duke u interpretuar nga shumë shqiptarë si një përjashtim simbolik dhe jo si një lëshim teknik.

Pesha e simbolikës: gjuha si faktor i legjitimitetit

Në Ballkan, gjuha nuk është vetëm një mjet komunikimi, por edhe një simbol i njohjes dhe përkatësisë. Kur ambasadat perëndimore e përdorin shqipen në aktivitetet e tyre, ajo nuk është një akt i rastësishëm, por një kriticë indirekte ndaj centralizimit dhe monoetnizmit që ende mbizotëron në disa institucione vendore.

Mesazhi që vjen nga SHBA-ja dhe BE-ja është i qartë: stabiliteti nuk mund të ndërtohet duke anashkaluar diversitetin. Përfshirja e shqiptarëve nuk është një kompromis politik i përkohshëm, por një kusht për stabilitet afatgjatë, funksionalitet demokratik dhe integrim euroatlantik. Në këtë kontekst, përdorimi i shqipes nga ambasadat perëndimore shndërrohet në një kallëzim të qetë ndaj institucioneve vendore, të cilat ende nuk kanë bërë të gjitha hapat për të institucionalizuar diversitetin.

Çfarë duhet të ndryshojë në institucione?

Nëse Maqedonia e Veriut dëshiron të përmbushë standardet europiane, respektimi i dygjuhësisë nuk mund të mbetet një detyrim ligjor apo një akt i përkohshëm i marketingu politik. Ai duhet të bëhet një kulturë institucionale, duke u reflektuar jo vetëm në ligjet e miratuara, por edhe në simbolikën publike dhe hapësirën zyrtare.

Një shtet funksional nuk mund të ndërtohet duke lënë jashtë një pjesë të popullsisë nga simbolika e tij. Përfshirja e shqiptarëve në aktivitetet zyrtare nuk është një favor, por një detyrim demokratik. Institucionet vendore duhet të kuptojnë se përdorimi i gjuhës shqipe nuk është një akt i mirësisë, por një kërkesë e thellë për legjitimitet dhe stabilitet.

Përfundim: simbolika që ndërton apo që ndan?

Ndërsa diplomacia perëndimore po e bën shqipen pjesë të komunikimit të saj zyrtar, institucione të ndryshme vendore vazhdojnë të mbajnë një qëndrim të vjetëruar, duke lënë shqiptarët jashtë simbolikës publike. Kjo krijon një paradoks të rëndë: partnerët ndërkombëtarë po tregojnë më shumë respekt ndaj realitetit multietnik sesa vetë institucioni që duhet të përfaqësojë të gjithë qytetarët.

Nëse Maqedonia e Veriut dëshiron të jetë pjesë e Evropës, ajo duhet të ndryshojë jo vetëm ligjet, por edhe mendësinë institucionale. Përfshirja e shqiptarëve nuk është një detyrim, por një kushte e pazëvendësueshme për një shtet të qëndrueshëm dhe demokratik.

Burimi i lajmit: flaka.com.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.