Si u bë nipi i Ramzan Kadyrovit shtetas i Serbisë për vetëm katër ditë? Shqetësime ndërkombëtare për praktikat e Serbisë

Si u bë nipi i Ramzan Kadyrovit shtetas i Serbisë për vetëm katër ditë?

Një rast i pazakontë dhe i diskutueshëm ka nxitur reagime ndërkombëtare: Jakub Zakriyev, nipi i liderit të Çeçenisë, Ramzan Kadyrov, u bë shtetas i Serbisë vetëm për katër ditë, para se shtetësia t’i hiqej atij. Ky incident ka ngritur pyetje serioze rreth procedurave administrative në Serbi dhe ndikimit të marrëdhënieve të ngushta midis Beogradit dhe Moskës.

Një proces i shpejtë dhe i paparë

Vendimi për t’i dhënë shtetësinë nipit të Kadyrovit u nënshkrua më 24 prill nga kryeministri serb, Gjuro Macut. Megjithatë, katër ditë më vonë, Qeveria serbe shfuqizoi këtë vendim, duke iu referuar Ligjit për Procedurën e Përgjithshme Administrative. Sipas këtij ligji, një vendim mund të shfuqizohet nëse paraqet një rrezik të menjëhershëm për sigurinë publike ose rendin ekonomik.

Një ish-diplomat serb, Sreqko Gjukiq, ka shprehur skepticizëm rreth këtij procesi. Ai e cilëson këtë veprim si “interes personal, shlyerje borxhi ndaj Rusisë dhe Kadyrovit”, duke sugjeruar se vendimi mund të ketë qenë i motivuar nga presioni i jashtëm ose marrëdhëniet e ngushta midis Serbisë dhe Rusisë.

Sanksione dhe lidhje të errëta

Jakub Zakriyev nuk është një figurë e panjohur në skenën ndërkombëtare. Ai ka mbajtur poste të rëndësishme në qeverinë çeçene, duke qenë kryebashkiak i Groznit në moshën 27-vjeçare dhe më pas zëvendëskryeministër dhe ministër i Bujqësisë. Përveç kësaj, ai ka qenë i lidhur me kompaninë franceze Danone, e cila u nacionalizua nga Rusia dhe më pas u transferua në duart e nipit të Kadyrovit.

Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian kanë vendosur sanksione kundër Zakriyevit për shkak të lidhjeve të tij me familjen Kadyrov dhe përfshirjes në institucione të kontrolluara nga Kremlini. Këto sanksione janë pjesë e një strategjie më të gjerë kundër figurave të lidhura me shkeljet e të drejtave të njeriut në Çeçeni, ku Ramzan Kadyrov është një nga liderët më të diskutuar për akuzat për tortura, vrasje dhe persekutim të komunitetit LGBT.

Serbia nën presion: A është kjo një praktikë e rrezikshme?

Që nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia, mbi 150 rusë kanë marrë shtetësinë serbe përmes një procedure të veçantë, e cila lejon dhënien e shtetësisë nëse ajo paraqet “interes për Serbinë”. Kjo praktikë ka alarmuar Bashkimin Evropian, i cili në raportin e tij për vitin 2025 ka paralajmëruar se kjo mund të paraqesë një rrezik sigurie për BE-në. Arsyeja? Shtetasit rusë që marrin shtetësinë serbe fitojnë të drejtën e udhëtimit pa viza në zonën e Schengen, duke mundësuar lëvizje të lehta për individë të lidhur me aktivitete të dyshuara.

Edhe pse Serbia është kandidat për anëtarësim në BE, ajo ka mbajtur një qëndrim neutral ndaj sanksioneve kundër Rusisë, duke refuzuar të ndjekë presionin e Evropës. Kjo ka çuar në tensionet me BE-në, e cila ka kërkuar që Beogradi të ndërpresë praktikat e tilla për të shmangur masa ndëshkuese.

Pse u hoq shtetësia? Një përgjigje e pazakontë

Sipas analistëve, shfuqizimi i shtetësisë së Zakriyevit mund të ketë qenë një përgjigje ndaj paralajmërimeve nga BE. Sreqko Gjukiq thotë se “është e qartë se kërkohet që Serbia të ndërpresë praktikën e dhënies së shtetësive, në mënyrë që Bashkimi Evropian të mos vendosë masa të caktuara”. Megjithatë, asnjë zyrtar BE nuk ka komentuar zyrtarisht këtë rast, duke lënë shumë pyetje të pa përgjigjur.

Ky incident nuk është i pari i këtij lloji. Në të kaluarën, Serbia ka dhënë shtetësi edhe personave të tjerë të lidhur me regjime të diskutueshme, duke u bërë një pikë kalimi për individë që kërkojnë të shmangin vëzhgimin ndërkombëtar. Në kontekstin e luftës në Ukrainë dhe tensionit të rritur midis Rusisë dhe Perëndimit, ky rast rrit shqetësimin për potencialin e Serbisë si një udhëkryq për individë të sanksionuar.

Çfarë na tregon ky rast për Serbinë e sotme?

Rasti i Zakriyevit nuk është vetëm një histori e pazakontë, por edhe një tregues i kompleksitetit të marrëdhënieve ndërkombëtare të Serbisë. Në një kohë kur BE po rrit presionin për ndryshime, Serbia duket se po lëviz në një drejtim të kundërta, duke mbajtur marrëdhënie të ngushta me Moskën dhe duke përdorur procedurat administrative si një mjet për të arritur qëllime politike.

Nëse ky rast do të përsëritet, ajo mund të ketë pasoja të rënda për aspiratat e Serbisë për anëtarësim në BE. Ndërkohë, komuniteti ndërkombëtar vazhdon të pyesë: Cilët janë kriteret reale për dhënien e shtetësisë në Serbi, dhe a po përdoret kjo praktikë për të shmangur sanksionet ndërkombëtare?

Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.