Uashingtoni shqyrton vendosjen e armëve bërthamore në vende të NATO-s: Rreziku i ri në Evropë

Uashingtoni shqyrton vendosjen e armëve bërthamore në vende të NATO-s: Rreziku i ri në Evropë

Shtetet e Bashkuara po eksplorojnë mundësinë e zgjerimit të pranisë së armëve bërthamore në më shumë vende evropiane të NATO-s, sipas Financial Times. Ky zhvillim, i cili nuk ka ende një marrëveshje konkrete, mund të ndryshojë dinamikën e sigurisë në kontinent, veçanërisht në kontekstin e tensioneve të rritura me Rusinë.

Cili është konteksti i diskutimeve?

Sipas gazetës britanike, zyrtarë amerikanë kanë sinjalizuar interesimin e Uashingtonit për të vendosur armë bërthamore në vende të tjera përveç gjashtë shteteve që aktualisht strehojnë bombardues strategjikë të aftë për të mbajtur armë të tilla. Këto shtete janë Belgjika, Gjermania, Italia, Holanda, Turqia dhe Mbretëria e Bashkuar.

Një zhvillim i tillë do të nënkuptonte që avionët amerikanë me kapacitet të dyfishtë (DCA) mund të operojnë edhe nga baza të reja në Evropë. Këta avionë janë të aftë të mbajnë si armë konvencionale, ashtu edhe armë bërthamore, duke rritur kështu fleksibilitetin operacional të NATO-s.

Cilat janë vendet e interesuara?

Sipas burimeve të Financial Times, shtetet e krahut lindor të NATO-s, duke përfshirë Poloninë dhe shtetet baltike (Lituania, Letonia, Estonia), kanë shprehur interes për të pritur baza të tilla. Këto vende janë në vijën e parë të tensionit me Rusinë dhe kanë kërkuar më shumë garantime sigurie nga aleatët e tyre.

Një vendim i tillë do të ishte një sinjal i fortë i angazhimit të SHBA-së për mbrojtjen e Evropës, por edhe një lëvizje e rrezikshme në kontekstin e marrëdhënieve me Moskën.

Përgjigjet zyrtare: heshtje e ndërlikuar

Deri më tani, as Shtëpia e Bardhë, as Departamenti amerikan i Mbrojtjes, as edhe NATO nuk kanë dhënë një përgjigje zyrtare lidhur me këto raportime. Reuters, nga ana tjetër, ka deklaruar se nuk ka mundur të verifikojë informacionin në mënyrë të pavarur, duke lënë hapësirë për spekulime.

Zëvendëssekretari amerikan i Mbrojtjes, Elbridge Colby, ka deklaruar më herët se SHBA-ja do të vazhdojë të garantojë mbrojtjen bërthamore për vendet anëtare të NATO-s. Ai ka theksuar gjithashtu se aleatëve evropianë u kërkohet të marrin një rol më aktiv në mbrojtjen konvencionale të kontinentit, duke ulur kështu presionin mbi SHBA-në për të mbajtur një praninë ushtarake të vazhdueshme.

Rreziku i ri në Evropë: çfarë ndodh nëse vendosen armët bërthamore?

Vendosja e armëve bërthamore në vende të reja të NATO-s do të kishte pasoja të rëndësishme gjeopolitike. Nga njëra anë, do të ishte një përgjigje e fortë ndaj agresivitetit rus, duke i dhënë një mesazh të qartë se aleanca është e gatshme të mbrojë anëtarët e saj në mënyrë të pakompromis. Nga ana tjetër, do të rrisë tensionet me Moskën, e cila mund të përgjigjet me veprime të ngjashme ose me rritjen e presionit në vende të tilla si Bjellorusia ose Kaliningradi.

Për më tepër, vendosja e armëve bërthamore në vende të reja do të mund të ndikojë në marrëdhëniet e brendshme të disa shteteve anëtare të NATO-s. Për shembull, në Gjermani dhe Itali, ku ka një opozitë të fortë ndaj pranisë së armëve bërthamore, një vendim i tillë mund të çojë në protesta të gjera dhe në rritjen e tensionit social.

Çfarë thonë ekspertët?

Ekspertët në fushën e sigurisë kanë reaguar në mënyra të ndryshme ndaj këtyre raportimeve. Disa kanë theksuar se një vendim i tillë do të ishte një hap i rrezikshëm, duke rrezikuar stabilitetin në Evropë. Të tjerë kanë argumentuar se, në kontekstin e agresivitetit rus, NATO duhet të jetë e gatshme të marrë masa të forta për të mbrojtur anëtarët e saj.

Sipas James Acton, drejtor i programit për kontrollin e armëve në Carnegie Endowment for International Peace, vendosja e armëve bërthamore në vende të reja do të ishte një "shkelje e rëndë e status quo-së së sigurisë në Evropë". Ai ka theksuar se një vendim i tillë mund të çojë në një spiralë të re të armatosjes dhe të rrisë rrezikun e një konfrontimi të armatosur.

Perspektiva e ardhme: çfarë pritet më tej?

Edhe pse diskutimet janë në fazën e hershme, një vendim i tillë nuk pritet në një të ardhme të afërt. Shtetet anëtare të NATO-s duhet të bien dakord për një strategji të tillë, dhe ky proces mund të jetë i gjatë dhe i ndërlikuar. Për më tepër, vendet që do të pranojnë bazat e reja duhet të jenë të gatshme të marrin përsipër rreziqet politike dhe sociale që mund të vijojnë.

Një gjë është e qartë: diskutimet e tilla janë një tregues i rëndësisë që po merr çështja e mbrojtjes bërthamore në Evropë, veçanërisht në kontekstin e tensionit të rritur me Rusinë. Nëse NATO vendos të zgjerojë praninë e armëve bërthamore, ky do të ishte një ndryshim i madh në strategjinë e sigurisë së aleancës, me pasoja të gjata për gjithë kontinentin.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.