Heqja e "20 përqindshit" në Kushtetutë: Një hap simbolik apo manipulim politik?

Heqja e "20 përqindshit": Një hap simbolik apo manipulim politik?

Në një vend ku kushtetuta ka shërbyer si mjet për të përçmuar të drejtat e një komuniteti tërësisht, heqja e një formulimi të tillë si "bashkësi etnike mbi 20 për qind" nuk mund të shihet si një fitore e vërtetë. Përkundrazi, ajo duhet të interpretohet si një akt i detyruar nga presioni ndërkombëtar dhe i brendshëm, por jo si një arritje e vërtetë e drejtësisë për shqiptarët në Maqedoninë e Veriut.

Një formulim ofendues që ka ngjallur indignation për dekada

Që nga viti 1991, kur u miratua Kushtetuta e Maqedonisë së Veriut, shqiptarët janë etiketuar si "bashkësi etnike mbi 20 për qind" në dokumentin themelor të vendit. Ky formulim, megjithëse duket teknik, ka qenë një mjet për të minimizuar praninë dhe rëndësinë e tyre në shoqëri. Për shumë shqiptarë, ky term nuk ishte thjesht një shënim statistikor, por një simbol i diskriminimit institucionalizuar.

Gjatë këtyre 35 viteve, partitë shqiptare kanë bërë fjalë se do ta heqin këtë formulim, duke ua premtuar qytetarëve zgjidhjen e këtij problemi. Megjithatë, njësoj si shumë premtime të tjera, edhe kjo ka mbetur në fjalë. Disa parti kanë qenë të gatshme të bëjnë kompromise me qeveritë maqedonase, duke zëvendësuar këtë kërkesë me avantazhe të tjera të vogla, si tenderë ose projekte lokale.

Një sukses i dyshimtë: Heqja e "20 përqindshit" nuk mjaftojnë

Edhe pse heqja e këtij formulimi është një hap simbolik, ajo nuk paraqet një ndryshim të thellë në statusin juridik të shqiptarëve. Përkundrazi, ajo mund të shihet si një taktikë për të qetësuar opinionin publik dhe për të shmangur kritikat ndërkombëtare. Në realitet, shqiptarët kërkojnë më shumë se thjesht heqjen e një termi ofendues. Ata kërkojnë statusin e barabartë me maqedonasit, të garantuar në kushtetutë.

Një shembull i qartë i këtij problemi është statusi i gjuhës shqipe. Edhe pse ajo është gjuha e dytë më e folur në vend, ajo nuk është zyrtarizuar plotësisht në kushtetutë. Në vend të kësaj, ajo trajtohet si një "kategori statistikore", një formulim që e ul rëndësinë e saj në nivelin shtetëror. Kjo është një tjetër shembull i mënyrës se si shteti maqedonas ka përdorur taktika të ndryshme për të zvarritur zgjidhjen e problemeve të shqiptarëve.

Politika e pazareve: Një traditë e gjatë e dështimit

Gjatë viteve, partitë shqiptare kanë treguar se janë të gatshme të bëjnë kompromise me qeveritë maqedonase, duke zëvendësuar kërkesat e tyre me avantazhe të vogla. Kjo ka çuar në një situatë ku shqiptarët janë të detyruar të pranojnë zgjidhje të pjesshme, të cilat nuk zgjidhin asgjë në thelb. Në vend që të kërkojnë statusin e barabartë, partitë shqiptare kanë preferuar të mbështeten në taktika të vogla, duke ua lënë problemet e tyre të zgjidhen vetë.

Kjo traditë e pazareve ka çuar në një situatë ku shqiptarët janë të detyruar të pranojnë zgjidhje të pjesshme, të cilat nuk zgjidhin asgjë në thelb. Në vend që të kërkojnë statusin e barabartë, partitë shqiptare kanë preferuar të mbështeten në taktika të vogla, duke ua lënë problemet e tyre të zgjidhen vetë.

Çfarë duhet të bëjnë shqiptarët?

Nëse partitë shqiptare nuk janë në gjendje të mbrojnë të drejtat e tyre, atëherë është koha që qytetarët të marrin iniciativën. Ka shumë forma demokratike për të kërkuar statusin e barabartë, duke filluar nga protestat e organizuara, deri te lobimi ndërkombëtar. Shqiptarët duhet të kuptojnë se zgjidhja e këtij problemi nuk do të vijë nga partitë politike, por nga vetë komuniteti.

Në fund të fundit, heqja e "20 përqindshit" është një hap simbolik, por jo një zgjidhje e vërtetë. Për të arritur statusin e barabartë, shqiptarët duhet të mbajnë presionin mbi partitë e tyre dhe të kërkojnë zgjidhje të vërteta, jo thjesht taktika politike. Vetëm atëherë do të mund të flasim për një fitore të vërtetë të drejtësisë.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.