“Kurthi i Hormuzit”, Trump përballë krizës që po i del jashtë kontrollit

Presidenti amerikan, Donald Trump, po përpiqet të dalë nga ajo që po cilësohet si “Kurthi i Hormuzit”, një situatë e ndërlikuar që është thelluar prej javësh, edhe për shkak të presioneve politike dhe ushtarake në rajon. Sipas raportimeve, SHBA-të kanë njoftuar një raund të ri bisedimesh direkte me delegacionin iranian në Islamabad të Pakistanit. Megjithatë, nga ana iraniane është dhënë një përgjigje e prerë se nuk do të marrin pjesë, duke e bërë situatën edhe më të paqartë.

Ajo që bie në sy është se SHBA-të duken më të nxituara për të arritur një marrëveshje. Arsyeja lidhet me faktin se strategjia fillestare amerikane nuk ka sjellë rezultatet e pritura. Përpjekja për të ushtruar presion maksimal ndaj Iranit dhe për të ndryshuar ekuilibrat politikë në Teheran nuk ka funksionuar, ndërsa regjimi iranian duket më i konsoliduar dhe më i varur nga strukturat e tij të sigurisë.

Një element i ri dhe i rëndësishëm është Ngushtica e Hormuzit, e cila ka marrë një rol qendror në krizë. Kjo pikë strategjike, nga ku kalon një pjesë e madhe e furnizimit botëror me naftë, është kthyer në një mjet presioni në duart e Iranit, duke rritur rrezikun për ekonominë globale.

Në këtë kontekst, SHBA-të po kërkojnë një zgjidhje të shpejtë diplomatike për të shmangur përshkallëzimin e mëtejshëm. Janë përmendur edhe ide për një marrëveshje që do të përfshinte lehtësime financiare për Iranin në këmbim të kufizimit të programit bërthamor. Megjithatë, këto propozime janë mohuar ose kundërshtuar publikisht nga vetë Trump. Nga ana tjetër, ka pasur diskutime edhe për një kompromis të mundshëm afatgjatë mbi programin bërthamor iranian, por palët nuk kanë arritur marrëveshje për kushtet, sidomos sa i përket kohëzgjatjes së kufizimeve.

Irani këmbëngul se nuk do të heqë dorë nga e drejta për programin e tij bërthamor dhe kërkon gjithashtu heqjen e presionit ushtarak dhe kufizimeve në rajon, përfshirë situatën në Hormuz.

Në këtë mënyrë, procesi diplomatik mbetet i bllokuar mes qëndrimeve të forta dhe mungesës së kompromisit. Ndërkohë, në nivel ndërkombëtar ka shqetësim se çdo marrëveshje e nxituar dhe e pjesshme mund të mos zgjidhë në thelb krizën, por vetëm ta shtyjë atë në të ardhmen, duke lënë të hapur rrezikun e përshkallëzimit të mëtejshëm në rajon. (Corriere della Sera)