Maqedonia e Veriut duhet të ndryshojë Kushtetutën për të filluar negociatat me BE-në sipas Radev

Maqedonia e Veriut duhet të ndryshojë Kushtetutën për të filluar negociatat me BE-në

Kryeministri bullgar Rumen Radev ka deklaruar se Maqedonia e Veriut duhet të bëjë një ndryshim të kushtetutës së saj për të përfshirë bullgarët në dokumentin themelor, duke e kthyer këtë në kushtin kryesor për fillimin e negociatave me Bashkimin Evropian. Gjatë një deklarate para nisjes së Samitit BE-Ballkani Perëndimor në Tivat, Mali i Zi, Radev ka theksuar se ky hap është i thjeshtë dhe i domosdoshëm për të hapur rrugën e anëtarësimit në BE.

“Jemi të gatshëm të ndihmojmë çdo vend që aplikojnë për anëtarësim, veçanërisht vëllezërit tanë nga Maqedonia e Veriut. Presim që ata më në fund të përmbushin kornizën negociuese. Kemi një konsensus që nga korriku i vitit 2024 dhe presim që ata më në fund të ndryshojnë Kushtetutën dhe të përfshijnë bullgarët në të. Është shumë e thjeshtë. Ata vetëm duhet të ndërmarrin këtë hap për të hapur derën e procesit të negociatave”, ka thënë Radev, duke iu drejtuar qeverisë së Maqedonisë së Veriut.

Samiti BE-Ballkani Perëndimor: Tema kryesore është zgjerimi i BE-së

Samiti, i cili mbahet nën moton “Prosperitet dhe Stabilitet i Përbashkët i Bashkimit Evropian dhe Ballkanit Perëndimor”, ka si qëllim kryesor avancimin e procesit të zgjerimit të BE-së në rajon. Takimi, i cili po kryesohet nga Antonio Costa, Presidenti i Këshillit të BE-së, dhe nikoqirizohet nga Presidenti i Malit të Zi, Jakov Milatović, do të merrë pjesë edhe një delegacion i lartë evropian, duke përfshirë:

• Ursula von der Leyen, Presidentja e Komisionit Evropian;
• Kaia Kallas, Përfaqësuesja e Lartë e BE-së për Punë të Jashtme;
• Roberta Metsola, Presidentja e Parlamentit Evropian.

Franca dhe Gjermania propozojnë integrim gradual të Ballkanit Perëndimor

Gjatë samitit, Franca dhe Gjermania kanë paraqitur një dokument jo-ligjor që propozon një formë të integrimit gradual të vendeve të Ballkanit Perëndimor në BE, edhe para se këto vende të bëjnë plotësisht anëtarësim. Dokumenti, i titulluar “Një shtysë e re për zgjerimin përpara samitit BE-Ballkani Perëndimor”, thekson se:

• Zgjerimi i BE-së mbetet një nga mjetet më të fuqishme politike të Unionit;
• Duhet të lehtësohet aksesi i privilegjuar në tregun e vetëm evropian për vendet kandidate, bazuar në progresin e tyre në negociatat e anëtarësimit;
• Duhet të forcohen lidhjet me institucionet evropiane në procesin e përditshëm të vendimmarrjes.

Ky dokument, i cili do të diskutohen edhe në samitin BE-Moldavi më 22 qershor 2026, synon të nxjerrë Ballkanin Perëndimor nga gjendja e stagnimit dhe të avancojë procesin e integrimit në BE përmes një qasjeje më fleksibile dhe progresive.

Përgjigja e Maqedonisë së Veriut dhe rruga për në BE

Ndryshimi i kushtetutës së Maqedonisë së Veriut për të përfshirë bullgarët ka qenë një nga kërkesat kryesore të Bullgarisë që nga viti 2024. Sipas analizave, ky ndryshim nuk do të ndikojë negativisht në stabilitetin e vendit, por do të hapë rrugën për një proces negociatash më të shpejtë dhe të qartë me BE-në.

Sipas ekspertëve, një integrim i tillë gradual mund të përfshijë hapa të tillë si:

• Hyrja në tregun e vetëm evropian për mallra dhe shërbime;
• Pjesëmarrja në programe të ndryshme të BE-së, si Erasmus+ dhe Horizon Europe;
• Qasje në fonde strukturore dhe kohezioni për zhvillim ekonomik;
• Pjesëmarrje në institucione evropiane si Këshilli i Evropës ose Agjencia Evropiane e Mbrojtjes.

Ndryshimi kushtetues i kërkuar nga Bullgaria mund të jetë një hap i rëndësishëm jo vetëm për procesin e negociatave, por edhe për të forcuar marrëdhëniet ndërmjet dy vendeve fqinje, të cilat kanë pasur tensionet e tyre në vitet e fundit.

Perspektiva e ardhshme për Ballkanin Perëndimor

Samiti i Tivatit shënon një moment të rëndësishëm për të gjithë rajonin, duke u fokusuar në atë që shumë e quajnë “rruga e zgjerimit të BE-së”. Me propozimet e reja franko-gjermane dhe presionin e vazhdueshëm nga BE-ja për reforma strukturore, vendet e Ballkanit Perëndimor janë të detyruara të ndërmarrin hapa konkrete për të përmbushur kriteret e anëtarësimit.

Ndryshimi i kushtetutës së Maqedonisë së Veriut mund të jetë një nga këto hapa, por ai duhet të shoqërohet edhe me reforma të tjera në fushat e drejtësisë, korrupsionit dhe zhvillimit ekonomik. Vetëm në këtë mënyrë, vendet e rajonit mund të shpresojnë në një të ardhme të afërt brenda strukturave të BE-së.

Siç ka thënë edhe Radev, “Ky është një moment historik për Ballkanin Perëndimor. BE-ja po i jep një shans të ri vendeve të këtij rajoni, por përgjegjësia për të shfrytëzuar këtë mundësi qëndron tek udhëheqësit vendorë.”

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.