Mollët nuk janë rasti i parë: Pse po kthehen ngarkesat ushqimore nga Maqedonia e Veriut?

Dy ngarkesa me mollë, mbi 40 tonë gjithsej, janë ndaluar brenda pak ditësh në Bullgari për shkak të pesticideve. Më herët, në shënjestër të kontrolleve kanë qenë edhe specat. Rasti ngre pikëpyetje për standardet e prodhimit, përdorimin e preparateve bujqësore dhe kontrollin e produkteve para eksportit.

Rasti i fundit me 19.350 kilogramë mollë nga Maqedonia e Veriut, të cilat autoritetet bullgare vendosën t’i kthejnë për shkak të mbetjeve të pesticideve mbi kufijtë e lejuar, nuk duket të jetë një incident i izoluar.

Një ditë më parë, më 29 tetor 2026, Agjencia Bullgare për Sigurinë Ushqimore kishte ndaluar edhe një ngarkesë tjetër me 21.089 kilogramë mollë nga Maqedonia e Veriut. Në këtë rast, sipas njoftimit të autoriteteve bullgare, analizat laboratorike kishin zbuluar një pesticid të ndaluar për përdorim në Bashkimin Evropian. Edhe kjo ngarkesë ishte paraparë të kthehej në vendin e origjinës. БНР Новините+1

Pra, brenda katër ditësh, dy ngarkesa me mbi 40 tonë mollë janë refuzuar në Bullgari, por me dy konstatime të ndryshme: në njërën rast mbetje mbi kufijtë maksimalë të lejuar, ndërsa në tjetrën prani e një pesticidi të ndaluar në BE.

Specat, rrushi dhe kumbullat: problemi shtrihet edhe në shtete të tjera

Mollët nuk janë i vetmi produkt maqedonas që ka hasur probleme gjatë eksportit këtë vit.

Në gusht, autoritetet bullgare kthyen në Maqedoninë e Veriut një ngarkesë me 11,6 tonë speca, pasi analizat zbuluan përqendrim mbi normën e lejuar të pesticidit formetanat. Malli kishte hyrë në Bullgari përmes pikës kufitare Zllatarëvë dhe ishte destinuar për një operator tregtar në Petrich. Bulgarian Tourism Administration+1

Më 9 shtator, Bullgaria ndaloi edhe 9.502 kilogramë speca nga Maqedonia e Veriut, të cilët u drejtuan për shkatërrim. Në të njëjtin njoftim, autoritetet bullgare bënë të ditur se deri atëherë kishin ndaluar dy ngarkesa me speca maqedonas, me një peshë të përgjithshme prej mbi 21 tonësh. Български Фермер+1

Por kontrollet nuk përfunduan me kaq. Më 18 shtator u raportua edhe një ngarkesë tjetër prej 11.843 kilogramësh speca nga Maqedonia e Veriut, me mbetje pesticidesh mbi kufijtë maksimalë të lejuar, e cila gjithashtu u ndalua dhe u kthye te dërguesi. Bulgarian Tourism Administration+1

Kështu, vetëm në rastet e dokumentuara nga autoritetet bullgare gjatë gushtit dhe shtatorit, bëhet fjalë për tri ngarkesa specash, me gjithsej 32.945 kilogramë.

Një tjetër sinjal vjen nga Kroacia. Përmes Sistemit Evropian për Paralajmërim të Shpejtë për Ushqimin dhe Ushqimin për Kafshë (RASFF), autoritetet maqedonase kanë marrë katër njoftime nga Kroacia, që lidhen me afro 50 tonë fruta dhe perime nga Maqedonia e Veriut, përfshirë kumbulla dhe speca. Sipas raportimit të Televizionit Telma, një pjesë e ngarkesave është shkatërruar, ndërsa të tjerat janë ndaluar në kufi dhe nuk janë lejuar të hyjnë në treg. Telma+1

Edhe të dhënat e publikuara në bazë të njoftimeve RASFF tregojnë se gjatë vitit 2026 janë evidentuar raste të tjera me produkte maqedonase. Në Kroaci janë raportuar probleme me speca të freskët, kumbulla dhe produkte të përziera sallate. Në disa raste, vendimi ka qenë shkatërrimi i mallit. RASFF Border Rejections (All Categories)+1

Paradoksi: Mallrat e refuzuara jashtë, të lejuara brenda vendit

Një nga aspektet më shqetësuese të kësaj historie nuk është vetëm fakti se produktet maqedonase refuzohen në tregjet e huaja, por edhe ajo që ndodh me disa prej tyre pas kthimit në vend.

Në shtator, Telma raportoi se Agjencia për Ushqim dhe Veterinari (AUV) kishte konfirmuar kthimin e katër ngarkesave gjatë tre muajve paraprakë: tri me speca dhe një me rrush të zi për konsum të freskët.

Sipas përgjigjes së AUV-së, dy ngarkesat me speca të kthyera nga Bullgaria dhe një ngarkesë prej 14 tonësh rrush të zi të kthyer nga Mali i Zi iu nënshtruan analizave të reja në laboratorë brenda vendit. Rezultatet, sipas agjencisë, dolën negative për mbetje pesticidesh dhe produktet u liruan për tregtim ose përpunim.

Ndërkaq, një ngarkesë me speca të kuq të varietetit „Kurtovska kapija“, e kthyer nga Kroacia, u shkatërrua. Telma+1

Këtu lind një çështje që kërkon transparencë institucionale: si shpjegohet që një ngarkesë refuzohet nga një laborator jashtë vendit për shkak të pesticideve, ndërsa pas kthimit në Maqedoninë e Veriut analizat rezultojnë negative?

Kjo nuk dëshmon automatikisht se njëra palë ka gabuar. Rezultatet mund të ndikohen nga mënyra e marrjes së mostrave, përfaqësimi i lotit, metodologjia laboratorike, substancat e analizuara dhe koha e testimit. Por pikërisht për këtë arsye, rezultatet duhet të jenë të krahasueshme dhe të dokumentuara.

Bullgaria e paralajmëroi paraprakisht sektorin e eksportit

Një detaj i rëndësishëm është se kontrollet e shtuara bullgare nuk kanë filluar me rastet e fundit.

Më 6 gusht 2026, Agjencia për Ushqim dhe Veterinari e Maqedonisë së Veriut publikoi një njoftim ku informonte eksportuesit se Bullgaria, nga 3 gushti, kishte vendosur kontrolle zyrtare të përforcuara për importin e domateve, specave, pjeshkëve dhe shalqinjve nga vendet e treta, përfshirë Maqedoninë e Veriut.

Kontrollet u vendosën në pikat kufitare Gjueshevë (Deve Bair) dhe Zllatarëvë (Novo Sellë). Агенција за Храна и Ветерина+1

Ndërkohë, problemi nuk kufizohet vetëm te produktet maqedonase. Sipas të dhënave të Agjencisë Bullgare për Sigurinë Ushqimore, nga fillimi i marsit deri më 5 prill 2026, Bullgaria kishte ndaluar 51 ngarkesa ushqimore nga vende jashtë BE-së, me mbi 370 tonë produkte gjithsej.

Në mesin e tyre kishte mbi 110 tonë domate, më shumë se 58 tonë mandarina dhe mbi 52 tonë speca të ëmbël. Probleme me mbetjet e pesticideve ishin konstatuar edhe te shegët, orizi dhe gjethet e hardhisë, ndërsa te fiqtë e thatë dhe lajthitë ishin zbuluar lloje të ndryshme toksinash. Food Safety Agency+1

Ky kontekst është i rëndësishëm: Bullgaria ka zhvilluar një fushatë më të gjerë kontrollesh ushqimore dhe rastet me produktet maqedonase duhen parë edhe në kuadër të këtij intensifikimi.

Problemi nuk është vetëm te pesticidet, por edhe te kontrolli

Rastet e dokumentuara gjatë muajve të fundit nxjerrin në pah disa dobësi që kërkojnë përgjigje nga institucionet përgjegjëse.

Së pari, duhet të sqarohet nëse fermerët dhe kompanitë eksportuese përdorin preparate të lejuara dhe nëse respektojnë periudhën e pritjes ndërmjet trajtimit të kulturave bujqësore dhe vjeljes. Përdorimi i një preparati të lejuar nuk garanton automatikisht se produkti përfundimtar do të jetë brenda kufijve të mbetjeve të lejuara.

Së dyti, duhet të kontrollohet nëse mostrat merren në mënyrë përfaqësuese dhe nëse ekziston gjurmueshmëri e plotë e produkteve, nga parcela bujqësore deri te eksportuesi.

Së treti, kërkohet transparencë për produktet e kthyera. Kur një ngarkesë refuzohet në një shtet dhe më pas lirohet për tregtim në vendin e origjinës, publiku duhet të ketë qasje në rezultatet laboratorike, identifikimin e lotit, substancën e kërkuar dhe arsyetimin teknik të vendimit.

AUV-ja duhet të sqarojë gjithashtu nëse bëhet fjalë për të njëjtat ngarkesa që janë testuar fillimisht jashtë vendit apo nëse mostrat e marra pas kthimit përfaqësojnë të gjithë sasinë e produktit.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme sepse rezultatet negative të një analize të mëvonshme nuk e fshijnë automatikisht konstatimin e mëparshëm të një autoriteti tjetër.

Pyetjet që kërkojnë përgjigje

• Cilat kompani dhe prodhues kanë eksportuar ngarkesat e refuzuara?
• Cilat pesticide janë zbuluar dhe në çfarë përqendrimi?
• Sa nga produktet e kthyera janë shkatërruar dhe sa janë rikthyer në tregun vendor?
• A janë kryer kontrolle në fermat dhe objektet ku janë prodhuar këto produkte?
• A janë shqiptuar masa ndaj eksportuesve ose prodhuesve që kanë dërguar mallra jashtë standardeve?
• A ka AUV një regjistër publik të ngarkesave të kthyera nga tregjet e huaja?

Në fund, çështja nuk është vetëm humbja ekonomike e eksportuesve apo dëmtimi i imazhit të prodhimeve bujqësore të Maqedonisë së Veriut. Çështja është edhe besimi i konsumatorit.

Nëse një produkt nuk i plotëson standardet e sigurisë ushqimore për tregun evropian, qytetarët kanë të drejtë të dinë se mbi çfarë baze ai mund të lejohet në tregun vendor. Siguria ushqimore nuk mund të ketë standarde të ndryshme në varësi të destinacionit të mallit. Gazeta Flaka

The post Mollët nuk janë rasti i parë: Pse po kthehen ngarkesat ushqimore nga Maqedonia e Veriut? appeared first on Flaka, në çdo lajm... .

Burimi i lajmit: flaka.com.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.