Përfshirja e vaksinave në Maqedoni 2025: Rënie ndaj normave globale, rritje e vogël tek HPV

Përfshirja e vaksinave në Maqedoni 2025: Nën normat globale dhe sfida të reja shëndetësore

Raporti i vitit 2025 nga Instituti për Shëndet Publik (ISHP) të Maqedonisë së Veriut zbulon një ulje të ndjeshme të përfshirjes në programin e imunizimit të obligueshëm, duke u mbajtur nën normat ndërkombëtare rekomanduese prej 95%. Kjo situatë, veçanërisht për vaksinat kundër Hepatit B, Influenza Hemofilus dhe DiTePer/IPV, paraqet një sfidë të rëndësishme për sistemin shëndetësor, duke rrezikuar avancimet e arritura gjatë periudhës post-pandemike.

Trendet e përfshirjes: Rënie dhe përmirësime të pabarabarta

Sipas të dhënave zyrtare, përfshirja me tre doza vaksine ka pësuar një rënie të konsiderueshme krahasuar me vitin 2024. Në veçanti:

• Vaksina kundër Hepatit B: Përfshirja është nën 80%, duke treguar një ulje të ndjeshme ndaj normës së rekomanduar.
• Vaksina DiTePer/IPV: Gjithashtu nën 80%, me një rënie që ndërpritet vetëm nga rimëkëmbja graduale pas pandemisë.
• Vaksina MRP (doza e parë): Vetëm 62,7%, një ulje e vazhdueshme që nuk ka arritur nivelin e 90% që u regjistrua për herë të fundit në vitin 2019.

Ndërkohë, rivaksinimi i popullatës shkollore ka treguar përmirësime, veçanërisht për moshat 7, 14 dhe 18 vjeç. Përfshirja me vaksinën MRP në këtë grup moshash ka arritur 84,7%, duke treguar një avancim pozitiv krahasuar me vitin 2024.

Vaksinimi HPV: Rritje e vogël, por sfida rajonale

Një nga përparësitë e vogla të vitit 2025 është rritja e përfshirjes në vaksinimin kundër HPV, nga 50,2% në vitin 2024 në 51,5% në vitin 2025. Kjo përmirësim është rezultat i zgjerimit të programit edhe tek djemtë, një hap i rëndësishëm për kontrollin e këtij virusi.

Megjithatë, përfshirja mbetet e ulët dhe e pabarabartë në nivel rajonale:

• Ohër: Vetëm 9,9% e vajzave dhe djemve janë vaksinuar.
• Berovë, Vinicë, Pehçevë, Makedonski Brod, Vallandovë: 100% përfshirje.
• Tetovë/Gostivar, Manastir, Shkup, Prilep, Kërçovë: Përfshirja është nën normën kombëtare.

Raporti thekson se 4.638 banorë të Shkupit janë ende të pavaksinuar kundër HPV, duke paraqitur një sfidë të madhe për autoritetet lokale.

Rënie në vaksinat kundër rotavirusit dhe pneumokoksit

Përfshirja me vaksinën kundër rotavirusit është 64,3%, ndërsa ajo kundër pneumokoksit është 80,2% për vaksinimin parësor dhe 59,7% për rivaksinim. Këto numra paraqesin një ulje të vazhdueshme krahasuar me vitet e mëparshme, duke rritur rrezikun e shpërthimeve të sëmundjeve të kontrollueshme.

Rreziqet e përfshirjes së ulët: Grumbullimi i popullatës së ndjeshme

Raporti paralajmëron se përfshirja e ulët e vaksinës MRP mund të çojë në grumbullimin e popullatës së ndjeshme, duke rritur rrezikun e shpërthimeve të sëmundjeve si fruthi. Autoritetet shëndetësore theksojnë nevojën për intervenime urgjente, duke përfshirë:

• Apele masive për vaksinim.
• Aktivitete në terren për gjetjen e individëve të pavaksinuar.
• Komunikim të përforcuar me prindërit.
• Monitorim të rregullt të afateve kohore të vaksinimit.

Rekomandime për përmirësimin e përfshirjes

Sipas ekspertëve, përmirësimi i përfshirjes në vaksinim kërkon një qasje të gjithanshme:

• Zbatimi i masave të përforcuara gjatë periudhave të rrezikut të lartë (si gjatë epidemive).
• Krijimi i aktiviteteve "catch-up" të vazhdueshme, jo vetëm gjatë krizave.
• Fokus në rajonet me përfshirje të ulët, si Shkupi, Kumanova, Manastir dhe Strumica.
• Inkurajimi aktiv i qytetarëve për të përfunduar imunizimin sipas kalendarit të vaksinimit.

Raporti përfundon se, edhe pse situata është shqetësuese, masat e ndërmarra në vitin 2024 kanë treguar se përmirësimi është i mundshëm. Nëse zbatohen strategjitë e duhura, përfshirja mund të rritet ndjeshëm në afat të shkurtër, duke mbrojtur popullatën nga sëmundjet e kontrollueshme.

Për më shumë informacion, vizitoni faqen zyrtare të Instituti për Shëndet Publik të Maqedonisë së Veriut.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.