Hantavirusi në Evropë: Rreziku real apo alarm i rremë? Shpërthime, shkaktarë dhe mbrojtja e shëndetit publik

Hantavirusi në Evropë: Rreziku real apo alarm i rremë?

Frika nga një tjetër pandemi globale ka ngritur kokën përsëri pas shpërthimit të hantavirusit në anijen turistike MV Hondius, ku janë raportuar 11 raste, duke përfshirë tre vdekje. Ndërsa Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) thekson se nuk ka shenja të një "shpërthimi më të madh", ekspertët shqetësohen për potencialin e këtij virusi për të përhapur në mënyrë të papritur.

Por çfarë është hantavirusi dhe pse po shqetëson Evropën? Në këtë analizë të hollësishme, zbulojmë origjinën e tij, mënyrat e transmetimit, lidhjen me ndryshimet klimatike dhe masat që mund të marrin vendet për të parandaluar një krizë të re shëndetësore. ---

Çfarë është hantavirusi dhe si përhapet?

Hantavirusi nuk është një sëmundje e vetme, por një familje e virusave që merr emrin nga lumi Hanta në Korenë e Jugut. Ekzistojnë më shumë se 20 lloje të ndryshme, të cilat lidhen kryesisht me brejtësit si minjtë dhe miqtë. Shumica e tyre nuk transmetohen nga njeriu te njeriu, por ka raste të rralla ku kjo mund të ndodhë, si në rastin e virusit të Andeve, i cili shkaktoi shpërthimin në anijet turistike.

Transmetimi ndodh kryesisht përmes kontaktit të ngushtë me urinë, jashtëqitjet ose pështymën e brejtësve të infektuar. Në vitin 2018, një shpërthim në Argjentinë u gjurmua në një festë, ku një person i infektuar përhapi virusin tek 34 të tjerë, duke rezultuar në 11 vdekje. Kjo tregon se edhe pse rreziku i transmetimit njerëzor-njerëzor është i ulët, ai nuk është i pamundur.

Maria van Kerkhove, drejtoreshë e OBSH-së, ka qenë e qartë: "Ky nuk është koronavirus dhe nuk ka filluar një pandemi e re." Megjithatë, shqetësimi mbetet, duke u bazuar në dinamikën e përhapjes në mjedise të mbyllura si anijet ose ambiente të ngjashme. ---

Ndryshimet klimatike: Fajtor i fshehtë për shpërthimet?

Shkencëtarët kanë lidhur gjatë ndryshimet klimatike me rritjen e sëmundjeve infektive. Sipas një studimi të vitit 2022 të botuar në Nature, më shumë se gjysma e sëmundjeve njerëzore janë të ndjeshme ndaj klimës, duke përfshirë hantavirusin.

Kris Murray, profesor në Shkollën e Higjienës dhe Mjekësisë Tropikale të Londrës, shpjegon: "Ndryshimet në modelet e reshjeve ose temperatura mund të ndikojnë në bollëkun e brejtësve, të cilët janë bartësit kryesorë të hantavirusit." Për shembull, reshjet e mëdha mund të rrisin mbulesën bimore, duke siguruar më shumë ushqim për minjtë dhe duke rritur rrezikun e ekspozimit njerëzor.

Shkatërrimi i habitatit është një faktor tjetër kyç. Kur njerëzit shqetësojnë zona të banuara nga brejtësit, virusi mund të aerosolizohet, duke rritur rrezikun e infeksionit përmes thithjes së ajrit të kontaminuar. Profesor Jörg Schelling, ish-drejtor i Institutit të Mjekësisë së Përgjithshme në Mynih, thekson: "Ekosistemet e fragmentuara favorizojnë speciet e adaptueshme si brejtësit, ndërsa zvogëlojnë ekuilibrat natyrorë që rregullojnë transmetimin e sëmundjeve." ---

Hantavirusi në Evropë: Historiku dhe rreziku aktual

Hantavirusi nuk është i ri në Evropë. Shpërthimi i parë i dokumentuar ndodhi në Suedi në vitin 1934, dhe që atëherë ka qenë i pranishëm në shumë vende. Lloji më i zakonshëm në Evropë është Puumala, i cili transmetohet përmes minjve të detit dhe shkakton një formë të lehtë të etheve hemorragjike me sindromën renale.

Ndërsa rreziku i transmetimit njerëzor-njerëzor është i ulët, rreziku nga ekspozimi në ambiente të kontaminuara është real. Temperaturat e larta në Evropën Perëndimore kanë qenë shoqëruar me rritjen e shpërthimeve të Puumala, ndërsa dimrat e ngrohtë në Skandinavi kanë ulur popullatat e minjve të detit.

Schelling parashikon se rajonet veriore dhe perëndimore të Evropës mund të bëhen gjithnjë e më të përshtatshme për brejtësit që bartin hantavirusin, duke rritur potencialin e shpërthimeve në dekadat e ardhshme. ---

Çfarë mund të bëjë Evropa për të luftuar hantavirusin?

Ekspertët po u bëjnë thirrje politikëbërësve për të forcuar sistemet e mbikëqyrjes që kombinojnë të dhëna epidemiologjike, ekologjike dhe klimatike. Kjo përfshin monitorimin e temperaturës, reshjeve, indekseve të bimësisë dhe ndryshimeve në përdorimin e tokës.

Sisteme të tilla janë përdorur tashmë për sëmundje të tilla si Dengue ose encefaliti i transmetuar nga rriqrat, dhe mund të shërbejnë si modele për një mbikëqyrje më të gjerë të hantavirusit.

Përveç kësaj, rivendosja e natyrës është propozuar si një strategji kyçe. Një studim i vitit 2021 zbuloi se rivendosja e pyjeve tropikale mund të zvogëlojë popullatat e brejtësve dhe kështu rrezikun e transmetimit për miliona njerëz.

Paula Prist nga Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN) thotë: "Restaurimi i ekosistemeve duhet të njihet si një ndërhyrje në shëndetin publik, duke mbrojtur jo vetëm biodiversitetin, por edhe shëndetin e njerëzve." ---

Përfundim: Një kërcënim real, por jo i pamundur për t'u parandaluar

Ndërsa hantavirusi nuk paraqet një rrezik të menjëhershëm të pandemisë, ndryshimet klimatike dhe shkatërrimi i habitatit mund të rrisin potencialin e tij për të përhapur. Evropa duhet të veprojë me parandalim, duke përmirësuar mbikëqyrjen dhe duke investuar në mbrojtjen e ekosistemeve.

Siç thotë Kris Murray: "Kërkohet më shumë kërkim për të kuptuar rreziqet specifike, por ajo që është e qartë është se parandalimi është më i mirë se trajtimi."

Në një botë ku sëmundjet zoonotike janë në rritje, hantavirusi është një kujtesë e rëndësishme për nevojën urgjente të mbrojtjes së natyrës dhe shëndetit publik.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.