Osmani kritikon propozimin për provimin e jurisprudencës: "Zgjidhjet e 1993-s nuk janë arritje në 2026"

Osmani kritikon propozimin për provimin e jurisprudencës: "Zgjidhjet e 1993-s nuk janë arritje në 2026"

Ish-ministri i Punëve të Jashtme dhe nënkryetari i Bashkimit Demokratik për Integrim (BDI), Bujar Osmani, ka reaguar ashpër ndaj propozimit që provimi i jurisprudencës të zhvillohet me pjesën teorike në gjuhën shqipe dhe atë praktike në gjuhën maqedonase. Ai e ka cilësuar këtë propozim si një kthim pas në standardet e arritura për të drejtat gjuhësore, duke e krahasuar me situatën e vitit 1993.

Një model që i kujton periudhën e vështirë të viteve '90

Në një reagim publik, Osmani ka thënë se ky model i kujton vitin 1993, kur, pas shumë përpjekjesh, u hapën dy klasat e para në gjuhën shqipe në Shkollën e Mesme të Mjekësisë në Shkup, ku ai vetë ishte nxënës. Sipas tij, edhe atëherë ishte ofruar një zgjidhje e ngjashme, ku mësimi zhvillohej pjesërisht në shqip dhe pjesërisht në maqedonisht.

“Na ofrohej një zgjidhje ku një pjesë ishte në shqip e një pjesë në maqedonisht. Ishte koha kur dikush e konsideronte veten pronar të të drejtave tona dhe na i jepte ato sipas masës që e gjykonte të përshtatshme”, ka shkruar Osmani në një postim në rrjetet sociale.

Një kthim pas në standardet e vjetra

Ai ka vlerësuar se është e papranueshme që, më shumë se tre dekada më vonë dhe rreth 25 vjet pas Marrëveshjes së Ohrit, e njëjta qasje të prezantohet si arritje. Osmani ka theksuar se zëvendëskryeministri Bekim Sali, i cili ishte pjesë e së njëjtës gjeneratë në shkollën e mjekësisë, e njeh mirë simbolikën e atij modeli dhe arsyet pse ai u tejkalua me kalimin e viteve.

Të drejtat nuk janë favor, por garantime

“Zgjidhjet e vitit 1993 nuk mund të shiten si arritje në vitin 2026. Pas Marrëveshjes së Ohrit, të drejtat nuk kërkohen si favor dhe nuk jepen me lugë të vogël. Ato garantohen si të drejta”, ka përfunduar Osmani në reagimin e tij, duke theksuar se të drejtat gjuhësore janë të patjetërsueshme dhe nuk duhet të kthehen në diskutime politike.

Reagimi i Osmanit vjen në një kohë kur debati mbi përdorimin e gjuhëve në sistemin arsimor dhe atë profesional është në rritje. Shumë ekspertë dhe aktivistë kanë shprehur shqetësimin se propozime të tilla mund të çojnë në diskriminim të sistematikuar dhe të dobësojnë të drejtat e komunitetit shqiptar në Maqedoninë e Veriut.

Përgjigja e zëvendëskryeministrit Sali

Ndërkohë, zëvendëskryeministri Bekim Sali ka deklaruar se propozimi për ndryshimin e strukturës së provimit të jurisprudencës është pjesë e një procesi më të gjerë të reformave në sistemin arsimor. Ai ka thënë se synimi është të arrihet një ekuilibër midis përdorimit të gjuhës shqipe dhe asaj maqedonase, duke u mundësuar studentëve të dy komuniteteve të ndihen të përfaqësuar në mënyrë të barabartë.

Sidoqoftë, reagimi i Osmanit tregon se ka ende rezistencë ndaj ndryshimeve që mund të interpretohen si një kthim pas në praktikat e vjetra. Shumë vëzhgues janë të mendimit se çdo ndryshim në sistemin arsimor duhet të bëhet në konsultim të gjerë me komunitetin shqiptar dhe duke respektuar plotësisht Marrëveshjen e Ohrit.

Perspektiva e ekspertëve dhe aktivistëve

Ekspertët në fushën e arsimit kanë shprehur shqetësimin se propozime të tilla mund të krijojnë një precedent të rrezikshëm. Ata kanë theksuar se përdorimi i gjuhës shqipe në sistemin arsimor është një nga arritjet më të rëndësishme të Marrëveshjes së Ohrit dhe çdo ndryshim duhet të bëhet me kujdes të madh.

Aktivistët për të drejtat e komunitetit shqiptar kanë thirrur qeverinë të mbajë një qëndrim të qartë dhe të mos lejojë që të drejtat e tyre të kthehen në objekt diskutimesh politike. Ata kanë thënë se çdo ndryshim duhet të bëhet në konsultim të gjerë dhe duke respektuar plotësisht të drejtat e tyre të garantuara nga Marrëveshja e Ohrit.

Rëndësia e Marrëveshjes së Ohrit

Marrëveshja e Ohrit, e nënshkruar në vitin 2001, ka qenë një hap i rëndësishëm për të drejtat e komunitetit shqiptar në Maqedoninë e Veriut. Ajo ka garantuar përdorimin e gjuhës shqipe në sistemin arsimor, në administratë dhe në jetën publike. Çdo ndryshim që mund të interpretohet si një kthim pas në praktikat e vjetra është parë si një rrezik për stabilitetin dhe paqen në vend.

Reagimi i Bujar Osmanit është një tregues i shqetësimit të gjerë që ekziston në mesin e komunitetit shqiptar. Shumë njerëz janë të mendimit se çdo ndryshim duhet të bëhet në konsultim të gjerë dhe duke respektuar plotësisht të drejtat e tyre të garantuara nga Marrëveshja e Ohrit.

Perspektiva e ardhshme

Është e qartë se debati mbi përdorimin e gjuhëve në sistemin arsimor do të vazhdojë. Qeveria duhet të jetë e hapur për diskutime dhe të sigurojë që çdo ndryshim të bëhet në konsultim të gjerë me të gjitha palët e interesuara. Vetëm kështu mund të arrihet një zgjidhje e qëndrueshme dhe e pranueshme për të gjitha komunitetet në Maqedoninë e Veriut.

Ndërkohë, reagimi i Bujar Osmanit ka nxitur një debat të gjerë në rrjetet sociale dhe në mediat lokale. Shumë njerëz kanë shprehur mbështetje për pozicionin e tij, duke theksuar se të drejtat gjuhësore janë të patjetërsueshme dhe nuk duhet të kthehen në diskutime politike.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.