Pse gjuha shqipe nuk është zyrtare në komunën e BDI-së në Pllasnicë? Ligji dhe realiteti

Pse gjuha shqipe nuk është zyrtare në komunën e BDI-së në Pllasnicë?

Në komunën e Buliçit të Dytë (BDI) në Pllasnicë, gjuha shqipe nuk gëzon statusin zyrtar, pavarësisht nga prania e komunitetit shqiptar në zonë. Kjo situatë ka nxitur debate të gjera, duke u bërë edhe objekt i analizave të ndryshme, si ajo e analistit Florian Nesimi, i cili ka theksuar këtë çështje në platformat e tij të mediave sociale.

Një nga shkaqet kryesore të këtij statusi është Ligji për përdorimin e gjuhëve në Republikën e Maqedonisë së Veriut, i cili përcakton se gjuha shqipe mund të jetë zyrtare vetëm në komunat ku shqiptarët përbëjnë më shumë se 20% të popullsisë. Në rastin e Pllasnicës, përqindja e shqiptarëve është nën këtë prag, duke bërë që gjuha shqipe të mos jetë e njohur si gjuhë zyrtare në nivel lokal.

Si funksionon ligji për gjuhët zyrtare?

Sipas këtij ligji, të cilin e miratoi Kuvendi i Maqedonisë së Veriut në vitin 2018, gjuha shqipe, si dhe gjuhët e tjera të pakicave, mund të përdoren në administratën lokale vetëm nëse komuna përkatëse plotëson kriterin e 20% të popullsisë që i përket pakicës së caktuar. Në Pllasnicë, megjithëse ekziston një komunitet shqiptar, ai nuk arrin të kalojë këtë prag, duke bërë që gjuha shqipe të mos jetë e pranishme në dokumentet zyrtare ose në faqen e internetit të komunës.

Cili është statusi i faqes së internetit të komunës?

Faqja zyrtare e komunës së BDI-së në Pllasnicë është disponibile vetëm në gjuhën maqedonase dhe turke. Kjo gjë ka nxitur kritika nga palët shqiptare, të cilat e shohin këtë si një formë diskriminimi gjuhësor dhe mungesë të vullnetit për integrim. Nëse opozita shqiptare do të kishte qenë më aktive në mbrojtjen e të drejtave gjuhësore, ajo mund të kishte siguruar që faqja e internetit të komunës të ishte edhe në gjuhën shqipe, si shprehje e vullnetit të mirë dhe përpjekjes për një bashkëjetesë më të mirë.

Cilët janë pasojat e këtij statusi?

Mungesa e gjuhës shqipe si gjuhë zyrtare në Pllasnicë ka pasoja të ndryshme për komunitetin lokal. Në radhë të parë, kjo ndikon në aksesin e shqiptarëve ndaj informacionit zyrtar, duke i detyruar ata të përdorin gjuhë të huaja për të marrë informacione të rëndësishme nga administrata lokale. Gjithashtu, kjo gjë mund të ndikojë në ndjenjën e përfaqësimit dhe integrimit të komunitetit shqiptar në jetën publike të komunës.

Çfarë mund të bëhet për të përmirësuar këtë situatë?

Një nga rrugët për të përmirësuar këtë situatë është përmirësimi i përfaqësimit të shqiptarëve në strukturat lokale, duke siguruar që ata të arrijnë të kalojnë pragun e 20% të popullsisë. Gjithashtu, një angazhim më i madh nga ana e opozitës shqiptare për të mbrojtur të drejtat gjuhësore dhe për të siguruar që gjuha shqipe të jetë e pranishme në dokumentet zyrtare mund të ndihmojë në përmirësimin e kësaj situate.

Një tjetër mundësi është rishikimi i ligjit për gjuhët zyrtare, duke e bërë atë më fleksibël dhe duke lejuar përdorimin e gjuhës shqipe edhe në komunat ku përqindja e shqiptarëve është më e ulët, por ku ka një nevojë të madhe për përdorimin e saj në jetën e përditshme.

Perspektiva për të ardhmen

Nëse situata nuk ndryshon, komuniteti shqiptar në Pllasnicë do të vazhdojë të përballet me sfida në aksesin ndaj informacionit dhe shërbimeve publike. Prandaj, është e rëndësishme që të gjitha palët e interesuara – qeveria lokale, opozita dhe shoqëria civile – të punojnë së bashku për të gjetur zgjidhje që do të përmirësojnë jetën e të gjithë banorëve të komunës, pavarësisht nga origjina e tyre etnike ose gjuha që flasin.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.